• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowe laboratoria fizyczne na UJ

    13.06.2011. 07:53
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Laboratorium Zaawansowanych Materiałów Magnetycznych i Nadprzewodnictwa oraz Laboratorium Spektroskopii Elektronów wyposażone w nowoczesną aparaturę otwarto na Wydziale Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego (WFAiS UJ).

    Otwarcie było połączone z uruchomieniem innowacyjnej aparatury "wielofunkcyjnego systemu pomiaru fizycznych parametrów nowoczesnych materiałów (PPMS)" oraz "spektrometru fotoelektronów XPS, UPS".

     

    Nowe laboratoria wchodzą w skład Zespołu Laboratoriów Zaawansowanych Materiałów oraz Zespołu Laboratoriów Nanotechnologii i Nauki o Powierzchni. Powstają one w ramach projektu "Badanie układów w skali atomowej: nauki ścisłe dla innowacyjnej gospodarki (ATOMIN)".

    Jak poinformował PAP prof. Jarosław Koperski, kierownik projektu ATOMIN, badania naukowe prowadzone w nowych laboratoriach dotyczyć będą określania własności związków międzymetalicznych, głównie na bazie pierwiastków ziem rzadkich. Materiały te ze względu na ciekawe własności magnetyczne, transportowe i elektronowe są przedmiotem badań w Instytucie Fizyki UJ do prawie 40 lat.

    Jak zaznacza Koperski, efektem badań krakowskich fizyków jest opublikowanie kilkuset prac z tej dziedziny i światowe uznanie. Zakupiona aparatura może poszerzyć możliwości badawcze i pozwolić na kontynuację badań ważnych również z punktu widzenia zastosowań, jakimi są obecnie materiały wykazujące efekt magnetokaloryczny czy magnetoelastyczny.

    Pierwsze z zakupionych urządzeń - PPMS, umożliwia określenie własności magnetycznych transportowych oraz termicznych materiałów w temperaturze od minus 270 st. C do ponad 120 st. C oraz przy zewnętrznym polu magnetycznym. Dzięki urządzeniu można więc mierzyć namagnesowanie, podatność magnetyczną, ciepło właściwe czy przewodnictwo elektryczne, bądź cieplne materiałów w różnych warunkach. Aparat został wyposażony w miniskraplarkę helową umożliwiającą prowadzenie ciągłych pomiarów w niskich temperaturach.

    Wykonanie serii pomiarów pozwala na określenie własności makroskopowych badanych materiałów. Do uzyskania wyników wysokiej jakości wystarczą próbki zaledwie o masie 1 miligrama.

    Drugie urządzenie, "Spektrometr fotoelektronów XPS, UPS" służy do badania struktury elektronowej. Dzięki niemu można np. dokonywać pewnych pomiarów fotoelektronów wzbudzanych przez promieniowanie ultrafioletowe lub promieniowanie rentgenowskie.

    Spektrometr składa się z układu komór z ultrawysoką próżnią rzędu 10^-10 milibara.

    W wyniku realizacji Projektu ATOMIN zostanie powołanych kilka międzywydziałowych Zespołów Laboratoriów, które zostaną wyposażone w ponad 130 nowoczesnych urządzeń pomiarowo-badawczych. Pozwolą one na prowadzenie innowacyjnych badań o charakterze podstawowym i aplikacyjnym.

    Budżet projektu wynosi ponad 92 mln zł i jest realizowany w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. ATOMIN jest realizowany w latach 2009-2012.

    PAP - Nauka w Polsce

    lt/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Magnetyzacja (namagnesowanie) jest właściwością materiałów (m.in. magnesów), która opisuje pole magnetyczne wytwarzane przez materiał. Przez magnetyzację rozumie się także wielkość fizyczną określającą wytwarzane przez materiał pole magnetyczne, definiuje się ją przez określenie momentów magnetycznych wytworzonych w jednostce objętości. Głównymi składnikami magnetyzacji są orbitalne i spinowe momenty magnetyczne elektronów. Właściwości materiałowe – cecha każdego materiału zdefiniowanego jako kompozycja chemiczna w określonych warunkach fizycznych. Zależnie od warunków fizycznych, wartości właściwości materiałowych dla pojedynczego materiału mogą być różne. Nie są to więc właściwości materiału takie, jak np. skład chemiczny. Materiał magnetyczny jest to materiał wykazujący własności magnetyczne. Generalnie, wszystkie pierwiastki chemiczne i wszystkie ich związki chemiczne wykazują pewne własności magnetyczne (zobacz tabela pierwiastków na dole strony).

    Badania materiałowe – interdyscyplinarny obszar badań naukowo-technicznych, w którym jest prowadzona analiza wpływu chemicznej i fizycznej struktury materiałów na ich właściwości elektryczne, mechaniczne, optyczne, powierzchniowe, chemiczne, magnetyczne i termiczne (także rozmaite kombinacje tych właściwości) oraz są opracowywane sposoby wytwarzania materiałów o pożądanych właściwościach. Badania materiałowe – interdyscyplinarny obszar badań naukowo-technicznych, w którym jest prowadzona analiza wpływu chemicznej i fizycznej struktury materiałów na ich właściwości elektryczne, mechaniczne, optyczne, powierzchniowe, chemiczne, magnetyczne i termiczne (także rozmaite kombinacje tych właściwości) oraz są opracowywane sposoby wytwarzania materiałów o pożądanych właściwościach.


    Jarzmo pomiarowe – specjalnie ukształtowany obwód magnetyczny używany do pomiarów własności magnetycznych materiałów magnetycznych (zazwyczaj materiałów ferromagnetycznych). Rentgenowska spektrometria fotoelektronów XPS (ang. X-Ray Photoelectron Spectroscopy) – odmiana spektroskopii elektronowej, polegająca na analizie rozkładu energii kinetycznej fotoelektronów emitowanych w wyniku wzbudzenia próbki charakterystycznym promieniowaniem rentgenowskim. Jest to tzw. zjawisko fotoelektryczne. Można spotkać się jeszcze z drugim określeniem metody - Spektroskopia fotoelektronów do badań składu chemicznego ESCA (ang. Electron Spectroscopy for Chemical Analisys).

    Materiały ognioodporne (ogniotrwałe) – materiały stosowane w urządzeniach przenaczonych do pracy w wysokiej temperaturze albo w obecności ognia. Angielski termin "refractory" odnosi się do żarowytrzymałości, czyli odporności mechanicznej materiału w wysokiej temperaturze, podczas gdy wyróżnia się jeszcze pojęcie żaroodporności, czyli oporności korozyjnej w tych warunkach. Metamateriał – materiał, którego własności zależą od jego struktury w skali większej niż cząsteczkowa, a nie jedynie od struktury cząsteczkowej. Terminem tym w szczególności określa się materiały o własnościach nie występujących w naturalnie powstających materiałach, na przykład tzw. materiały lewoskrętne. Mają one szczególne znaczenie w optyce i fotonice, gdzie ich własności umożliwiają wytwarzanie nieklasycznych typów soczewek, anten, modulatorów i filtrów.

    Materiałoznawstwo maszynowe – dziedzina materiałoznawstwa zajmująca się materiałami używanymi do budowy konstrukcji, urządzeń, maszyn i instalacji mechanicznych, energetycznych i elektrycznych.

    Instytut Technik Innowacyjnych EMAG jest instytutem badawczym zajmującym się kompleksowym opracowywaniem a także wdrażaniem nowoczesnych urządzeń, systemów oraz technologii. Realizator prac naukowych, badawczo-rozwojowych, konstrukcyjnych i ekspertyz w zakresie elektrotechniki, automatyki przemysłowej, telekomunikacji, systemów monitorowania i urządzeń bezpieczeństwa, systemów sterowania procesami, informatyki technicznej, sieciowych systemów informacyjnych, racjonalnego użytkowania paliw i energii oraz ochrony środowiska. Ofertę EMAG-u uzupełniają: badania specjalistyczne, atestacyjne i certyfikacyjne przeprowadzane w Centrum Badań i Certyfikacji (m.in. w unikatowej Pracowni Badań Kompatybilności Elektromagnetycznej) posiadającym akredytacje PCA, małoseryjna produkcja aparatury i urządzeń oraz usługi serwisowe. EMAG posiada własny ośrodek szkolenia oraz wydaje własne czasopismo naukowo-techniczne "Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa", poradniki, instrukcje i monografie. EMAG to lider wielu segmentów rynku - m.in. w zakresie aparatury i systemów bezpieczeństwa i monitorowania zagrożeń naturalnych, systemów automatyki kontroli parametrów jakościowych węgla. Misją i głównym celem Instytutu EMAG jest opracowywanie nowych innowacyjnych rozwiązań oraz doskonalenie istniejących urządzeń, technologii i systemów przyczyniających się do poprawy efektywności procesów produkcyjnych, wzrostu bezpieczeństwa pracy i jakości życia. Siedziba Instytutu Technik Innowacyjnych EMAG mieści się w Katowicach.

    Dodano: 13.06.2011. 07:53  


    Najnowsze