• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowy rekord świata akceleratora LHC w CERN

    02.12.2009. 15:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    W tym tygodniu w CERN (Europejskim Laboratorium Fizyki Cząstek Elementarnych) w Genewie, Szwajcaria, został pobity rekord świata, kiedy Wielki Zderzacz Hadronów (LHC), największy na świecie akcelerator cząstek, przyspieszył bliźniacze wiązki protonów do energii równej 1,18 TeV (teraelektronwolt odpowiada milionowi milionów elektronwoltów), pobijając poprzedni rekord ustanowiony na poziomie 0,98 TeV przez akcelerator amerykański.

    Funkcjonowanie LHC zostało właśnie wznowione po rocznej przerwie, która spowodowana było wadliwym funkcjonowaniem transformatora w systemie chłodzenia, co doprowadziło do wycieku helu. CERN, największe na świecie, wiodące laboratorium fizyki cząstek elementarnych, miało pierwotnie przywrócić funkcjonalność LHC do kwietnia, ale termin ostatecznie przesunięto na listopad.

    "Nadal nie możemy wyjść z podziwu, że rozruch LHC przebiega tak gładko" - mówi Rolf Heuer, dyrektor CERN. "To fantastyczne. Niemniej, działamy krok po kroku, bowiem nadal pozostaje dużo do zrobienia zanim zaczniemy fizykę w 2010 r. Chłodzę szampana na tę właśnie okazję."

    Akceleratory cząstek zostały zaprojektowane do supernowoczesnych badań fizycznych nad właściwościami materii. Zderzanie przeciwnych wiązek cząstek protonów pomoże odpowiedzieć na niektóre z najbardziej fundamentalnych pytań dotyczących praw natury i materii oraz rzucić światło na warunki panujące we wszechświecie bezpośrednio po Wielkim Wybuchu, który powszechnie uznaje się za początek wszechświata.

    Dnia 20 listopada wstrzelono wiązki do LHC z energią równą 450 gigaelektronowoltów (GeV) i przez następnych kilka dni operatorzy pozwalali im krążyć wokół pierścienia na zmianę raz w jednym raz w drugim kierunku. Okres życia wiązki został stopniowo zwiększony do około 10 godzin. Dnia 23 listopada wiązki krążyły razem po raz pierwszy, a cztery detektory LHC zarejestrowały pierwsze dane o zderzeniach.

    "Byłem tutaj 20 lat temu, kiedy uruchomiliśmy w CERN ostatni duży akcelerator cząstek LEP [Zderzacz elektronowo-pozytonowy]" - mówi Steve Myers, dyrektor CERN ds. akceleratorów i technologii. "Sądziłem, że to znakomita maszyna, ale teraz mamy coś więcej. To co zajmowało nam w LEP dni lub tygodnie, teraz w LHC liczymy w godzinach. Jak do tej pory wszystko dobrze wróży wspaniałemu programowi badawczemu."

    Kolejnym krokiem w LHC będzie etap rozruchu - przed końcem tego roku - który ma na celu zwiększenie intensywności wiązki przed odczytaniem danych o zderzeniu. Do tej pory prace były prowadzone z wykorzystaniem wiązki pilotażowej o niskim natężeniu, niemniej potrzebne jest wyższe natężenie, aby zapewnić więcej znaczących zderzeń protonów. Aktualny etap rozruchu ma zapewnić wyższe natężenie wiązki w stabilnych warunkach.

    CERN ma siedzibę w Genewie i jest finansowany przez państwa członkowskie - Austrię, Belgię, Bułgarię, Czechy, Danię, Finlandię, Francję, Grecję, Hiszpanię, Holandię, Niemcy, Norwegię, Polskę, Portugalię, Słowację, Szwajcarię, Szwecję, Węgry, Wielką Brytanię i Włochy. Status obserwatora mają Indie, Izrael, Japonia, Rosja, Turcja, USA, UNESCO i Komisja Europejska.

    rdo: CORDIS

    informacji: CERN: http://public.web.cern.ch/public/ Teksty pokrewne: 29844, 30986 Kategoria: Różne
    Źródło danych: CERN
    Referencje dokumentu: Na podstawie informacji uzyskanych od CERN
    Indeks tematyczny: Koordynacja, wspólpraca; Technologia materialowa; Badania Naukowe; Przestrzeń kosmiczna & badania satelitarne RCN: 31533   W góre . O tym serwisie . Serwisy CORDIS . Helpdesk . © . Ważne informacje prawne Administratorem witryny CORDIS jest Urząd Publikacji

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Akcelerator zderzeniowy - urządzenie rozpędzające cząstki elementarne w przeciwnych kierunkach w dwóch tunelach, by zderzyły się i zużyły prawie całą porcję energii kinetycznej na wytworzenie nowych cząstek. Do najważniejszych działających należy Wielki Zderzacz Hadronów w CERN. DESY (skrót od Deutsches Elektronen-Synchrotron – Niemiecki Synchrotron Elektronowy) – laboratorium fizyki i ośrodek badawczy zlokalizowane w Hamburgu. Także nazwa jednego z akceleratorów wybudowanych w tym laboratorium. DESY należy do największych europejskich ośrodków naukowych, posiada drugi co do wielkości w Europie (po CERN-ie) akcelerator cząstek. LHC@home - projekt przetwarzania rozproszonego platformy BOINC. Jego celem jest umożliwienie dokładnej kalibracji akceleratora cząstek elementarnych, Large Hadron Collider (LHC), budowanego przez CERN w Genewie.

    Europejska Organizacja Badań Jądrowych CERN (fr. Organisation Européenne pour la Recherche Nucléaire) – ośrodek naukowo-badawczy położony na północno-zachodnich przedmieściach Genewy na granicy Szwajcarii i Francji, pomiędzy Jeziorem Genewskim, a górskim pasmem Jury. Obecnie do organizacji należy dwadzieścia państw. CERN zatrudnia 2600 stałych pracowników oraz około 8000 naukowców i inżynierów reprezentujących ponad 500 instytucji naukowych z całego świata. Najważniejszym narzędziem ich pracy jest największy na świecie akcelerator cząstekWielki Zderzacz Hadronów. LHCb (skrót ang. "Large Hadron Collider beauty") – detektor cząstek elementarnych przy genewskim Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC) w CERN.

    LEP (z ang. Large Electron Positron Collider, Wielki Zderzacz Elektronowo-Pozytonowy) – akcelerator pracujący w CERN pod Genewą w latach 1989-2000. Znajdował się on w tunelu o obwodzie 27 km. Akcelerator po wybudowaniu w 1989 roku potrafił rozpędzić elektrony do energii 45 GeV, a pod koniec swojego działania do 104,6 GeV. ROOT - obiektowy szkielet aplikacji (ang. framework) wspomagający pisanie programów do analizy danych. Powstał w 1994 roku w laboratorium CERN na potrzeby analizy danych fizyki wysokich energii i jest od tego czasu stale rozwijany. ROOT zawiera:

    LEP (z ang. Large Electron Positron Collider, Wielki Zderzacz Elektronowo Pozytonowy) to akcelerator pracujący w CERN pod Genewą w latach 1989-2000. Znajdował się on w tunelu o obwodzie 27 kilometrów. Akcelerator po wybudowaniu w 1989 roku potrafił rozpędzić elektrony do energii 45 GeV, a pod koniec swojego działania do 104.6 GeV. TOTEM (ang. TOTal Elastic and diffractive cross section Measurement) – jeden z sześciu detektorów przy wybudowanym w CERN-ie Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC).

    ALICE (ang. A Large Ion Collider Experiment) – jeden z sześciu detektorów przy wybudowanym w CERN-ie Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC).

    CMS (ang. Compact Muon Solenoid) – detektor przy wybudowanym w CERN-ie Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC), który posłuży m.in. do obserwacji mionów.

    Lista dyrektorów generalnych CERN: Dyrektorzy generalni CERN wybierani są na 5 lat. Okres ich urzędowania zaczyna się 1 stycznia. W latach 70 CERN posiadał dwóch dwóch współdyrektorów generalnych. EuCARD (European Coordination for Accelerator Research & Development) jest projektem współfinansowanym przez Siódmy Program Ramowy Unii Europejskiej. Rozpoczął się 1 kwietnia 2009, obejmuje 37 partnerów z całej Europy, i jest koordynowany przez CERN.

    Jacek Prentki (ur. w 1920 roku w Lyonie, zm. 29 listopada 2009 roku w Genewie) - fizyk teoretyczny, badacz fizyki cząstek elementarnych, współzałożyciel Departamentu Fizyki Teoretycznej CERN, profesor Collège de France. Physics Analysis Workstation (w skrócie PAW) – interaktywne narzędzie do analizy danych. Wyposażone we własny język skryptowy, umożliwia przede wszystkim graficzną prezentację i analizę wyników. PAW znajduje szerokie zastosowanie w fizyce wysokich energii. Program został stworzony w CERN-ie, w 1986 roku. Opracowano go z myślą o przetwarzaniu dużych ilości informacji. PAW jest zbudowany w oparciu o bibliotekę CERNLIB, którą stanowi pokaźna kolekcja procedur napisanych w Fortranie.

    Spowalniacz antyprotonów – to pierścień akumulacyjny w laboratorium CERN w Genewie. Został zbudowany jako następca LEAR i został uruchomiony w 2000 roku. Spowolnione antyprotony są przeznaczane do jednego z kilku powiązanych eksperymentów. EGEE (Enabling Grids for E-SciencE) to projekt udostępniania gridu zbudowanego na potrzeby eksperymentu w CERN dla szerszego grona naukowców.

    Proton Synchrotron (PS) to jeden synchrotronów zainstalowanych w laboratorium CERN. Przyjmuje on protony wstrzykiwane z PS boostera o energii 1.4 GeV i przyśpiesza je do energii 28 GeV. Następnie protony wstrzykiwane są do synchrotronu SPS. Oprócz protonów przyśpieszane mogą byc także elektrony, pozytony oraz jony.

    Dodano: 02.12.2009. 15:12  


    Najnowsze