• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pierwszy polski satelita oficjalnie otrzymał nazwę Lem

    20.09.2011. 00:25
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W poniedziałek pierwszy polski satelita naukowy oficjalnie otrzymał imię Lem, które wcześniej w głosowaniu wybrali internauci. Uroczystość odbyła się w Centrum Badań Kosmicznych (CBK) PAN w Warszawie. Nazwę satelity zatwierdziła minister nauki, prof. Barbara Kudrycka, odsłaniając w budynku CBK pamiątkową tablicę.

    "Prowadzone przez niego badania będą inspirować naukowców do zadawania coraz to nowych pytań i poszukiwania nowych odpowiedzi" - powiedziała minister.

    Pierwsze polskie satelity naukowe - Lem i Heweliusz - powstają w Centrum Badań Kosmicznych PAN (CBK) i Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN (CAMK) we współpracy z Uniwersytetem w Wiedniu, Politechniką w Grazu, Uniwersytetem w Toronto i Uniwersytetem w Montrealu. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczyło na ich budowę 14,2 mln zł.

    Kudrycka przypomniała, że twórczość Stanisława Lema przez wiele lat poszerzała granice wyobraźni naukowców, prowokując ich do stawiania nowych pytań, zaś jego "tezy i koncepcje inspirowały i przyczyniły się do późniejszej realizacji nowych programów badawczych". "Teraz możemy odpowiedzieć, że pierwszy polski satelita noszący jego imię będzie prowadził badania, które pozwolą znaleźć odpowiedzi na te pytania" - dodała minister.

    Według niej, polskie "doświadczenia związane z budową dwóch satelitów pozwolą nam pozytywnie myśleć o przyszłości i o tym, by inwestować środki publiczne w kolejne, nowe tego typu projekty".

    Lem przechodzi obecnie końcowe, laboratoryjne testy. "Sprawdzamy, czy poprawnie działa, czy wszystkie części ze sobą +rozmawiają+. Później wszystkie elementy zostaną oczyszczone i ponownie złożone" - opowiadał dziennikarzom Roman Wawrzaszek z laboratorium w CBK PAN. Przed wylotem na orbitę satelitę czeka ostateczny sprawdzian - zostanie uruchomiony aż na tysiąc godzin. "Taki test da nam pewność, że jeśli coś ma się zepsuć, to tu i teraz, a nie w kosmosie" - tłumaczył Wawrzaszek.

    Na orbitę wyniesie go prawdopodobnie rakieta rosyjska - poinformowali naukowcy. Już w kosmosie satelita "będzie dostawał informację, którą część nieba i w jakim trybie ma obserwować, jakie dane przesyłać do stacji, która powstaje w CAMK" - opowiadał inżynier.

    Polskie satelity będą przez kilka lat precyzyjnie mierzyć zmiany jasności aż 286 gwiazd. "Lem będzie robił zdjęcia określonych obszarów nieba, po czym dokładnie przeanalizuje wybrane fragmenty" - tłumaczył Wawrzaszek. Tak uzyskana wiedza pozwoli weryfikować modele astronomiczne, czyli teorie na temat wewnętrznej budowy i termodynamiki gwiazd. "Dzięki temu dowiemy się też więcej na temat naszego Słońca" - podkreślił.

    Polskie satelity powstają w ramach programu BRITE-PL, jako część międzynarodowego projektu BRIght Target Explorer Constellation (BRITE). Wraz z czterema siostrzanymi obiektami (budowanymi w Austrii i Kanadzie) zostaną umieszczone na orbicie, na wysokości 800 km. Szef techniczny BRITE, Piotr Orleański zaznaczył, że budowa i wyniesienie pierwszych polskich satelitów pozwala stworzyć zrąb polskiego programu satelitarnego. "Do tej pory Polacy wystrzelili w kosmos około 50-60 różnych instrumentów, z których kilka do dziś pracuje na różnych orbitach - Ziemi, Marsa, albo leci do komet. Nie mieliśmy jednak własnego całego satelity" - podkreślał.

    Tymczasem posiadanie nawet małych satelitów "pozwala testować różne pomysły i zyskiwać cenne doświadczenie. Bez niego nie przebijemy się z naszymi technologiami na rynku kosmicznym w Europie - jednym z nielicznych, który w ostatnich latach nie uległ zapaści" - podkreślał Orleański.

    Satelita Lem ma zostać wyniesiony w przestrzeń kosmiczną w 2012 roku, Heweliusz rok później.

    PAP - Nauka w Polsce

    zan/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Lem − pierwszy naukowy sztuczny satelita w całości zbudowany (ściślej: zintegrowany) w Polsce; część międzynarodowej konstelacji satelitów astronomicznych BRITE. Nazwa „Lem” pochodzi od nazwiska pisarza Stanisława Lema . We wrześniu 2012 roku nieoficjalnie zapowiadano wystrzelenie satelity w roku 2013 z kosmodromu Dombarowskij na rakiecie Dniepr, wraz z satelitami Dubai-Sat 2 i STSAT-3. W 2012 roku pojawiła się też oficjalna informacja, według której planowany termin wyniesienia satelity na orbitę to II kwartał 2013. Pikosatelita, pico-satelita, picosat – rodzaj miniaturowego sztucznego satelity. Typ urządzeń o wadze od 0,1 do 1 kg. Do tej kategorii zalicza się również satelity określane jako CubeSat, czyli urządzenia w formie sześcianu o pojemności 1 decymetra sześciennego i wadze około 1 kg. Pikosatelitami są np.: chiński satelita technologiczny Zheda Pixing 1, amerykański satelita Hermes, wietnamski satelita edukacyjny F-1, czy zaprojektowany i zbudowany w Polsce, w ramach współpracy studentów Politechniki Warszawskiej i Centrum Badań Kosmicznych PANPW-Sat. Eutelsat 10A – satelita telekomunikacyjny wyniesiony na orbitę 3 kwietnia 2009, należący do konsorcjum Eutelsat. Pierwotnie nosił nazwę Eutelsat W2A i jest następcą satelity Eutelsat W1, wystrzelonego 6 września 2000. W roku 2005 wystąpiły poważne problemy z transmisją tego satelity i wiele programów zostało wtedy z niego wycofanych.

    Kosmos 1 – radziecki satelita technologiczny typu DS-2, pierwszy radziecki statek, który otrzymał nazwę Kosmos, nadawaną rosyjskim statkom kosmicznym do dzisiaj; oficjalnie wysłany w celu 70 dniowych badań zewnętrznych warstw ziemskiej atmosfery; w rzeczywistości był to statek sprawdzający możliwość wykorzystania satelity do zadań wywiadowczych. Vanguard 1C – amerykański satelita naukowy, pierwsza udana misja sztucznego satelity Ziemi z serii Vanguard. Statek tego typu miał być pierwszym amerykańskim satelitą, jednak opóźnienia w realizacji programu (nieudane starty dedykowanych rakiet Vanguard), sprawiły, że pierwszy był Explorer 1. Vanguard 1C jest najstarszym obiektem pozostającym na orbicie okołoziemskiej. Był amerykańskim wkładem w Międzynarodowy Rok Geofizyczny. Vanguard 1C wypełnił wszystkie powierzone mu cele naukowe i inżynieryjne – zademonstrował możliwości trójstopniowej rakiety nośnej oraz wykazał, że Ziemia nie jest idealną kulą, co przypuszczano już wcześniej. Niedługo później przerwano jednak projekt budowy rakiet Vanguard – aż 8 z 11 startów z satelitami zakończyło się niepowodzeniem.

    Kosmos 2 – radziecki satelita technologiczny typu 1MS; oficjalnie wysłany w celu badania zewnętrznych warstw ziemskiej atmosfery i rozwoju podzespołów statków kosmicznych; rzeczywiste przeznaczenie statku było najprawdopodobniej inne. Poppy (satelita) – nazwa serii amerykańskich satelitów wywiadowczych używanych przez Narodowe Biuro Rozpoznania (NRO) w celu dostarczania informacji uzyskanych w wyniku wywiadu elektronicznego (ang. ELINT – Electronic Intelligence). Satelity te były bezpośrednimi następcami serii GRAB – pierwszych amerykańskich satelitów wywiadu elektronicznego, i podobnie jak poprzednicy zbierały dane o parametrach pracy radzieckich radarów obrony powietrznej i antybalistycznej. Satelity Poppy często przenosiły cywilne eksperymenty badawcze i oficjalnie nosiły ich nazwy, co miało posłużyć zakamuflowaniu ich prawdziwej misji. Program Poppy został odtajniony w 2005 roku. Satelity zaprojektowało i zbudowało Naval Research Laboratory.

    Kosmos 5 – radziecki satelita technologiczny typu 2MS; oficjalnie wysłany w celu badania zewnętrznych warstw ziemskiej atmosfery, promieniowania kosmicznego i rozwoju podzespołów statków kosmicznych; rzeczywiste przeznaczenie statku było najprawdopodobniej inne. Kosmos 3 – radziecki satelita technologiczny typu 2MS; oficjalnie wysłany w celu badania zewnętrznych warstw ziemskiej atmosfery, promieniowania kosmicznego i rozwoju podzespołów statków kosmicznych; rzeczywiste przeznaczenie statku było najprawdopodobniej inne.

    Ohsumi (jap. おおすみ Ōsumi) – pierwszy japoński sztuczny satelita Ziemi. Jego zadaniem było zademonstrowanie przez Japonię wyniesienia satelity na orbitę własną rakietą nośną. Dzięki temu Japonia stała się 4. w historii krajem na świecie dysponującym własną rakietą nośną. Satelita prowadził również badania jonosfery: temperatury i gęstości elektronów, promieniowania słonecznego, cząstek naładowanych. Po pięciokrotnym okrążeniu Ziemi łączność z obiektem została utracona (zakładano 14-15 godzin pracy satelity).

    Applications Technology Satellite (ATS) – seria próbnych satelitów badawczych NASA umożliwiających testy aparatury satelitów meteorologicznych, telekomunikacyjnych, nawigacyjnych oraz testy systemów stabilizacji. Satelity te były wynoszone za pomocą rakiet typu Atlas i Titan 3C (ostatnia misja ATS-6). Łącznie umieszczono na orbicie 6 satelitów ATS:

    Satelita technologiczny (techniczny) – rodzaj sztucznego satelity służącego do badania i testowania prototypów elementów, urządzeń, eksperymentów, technologii, metod pomiarowych i obserwacyjnych mających być później użytymi w innych statkach kosmicznych. Aeros – sztuczne satelity konstrukcji RFN do badań aeronomicznych. Pierwszy z satelitów – Aeros-A (inna nazwa Aeros 1) – wyniesiony został 16 grudnia 1972 roku rakietą typu Scout, następny – Aeros-B (Aeros 2) – 16 lipca 1974 również rakietą Scout. Misja trzeciego satelity – Aerosa C – nie doszła do skutku.

    Dodano: 20.09.2011. 00:25  


    Najnowsze