• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Platforma Technologiczna Zrównoważonej Energetyki Jądrowej prezentuje strategię badań

    29.06.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Europejska społeczność naukowa pracująca nad rozszczepieniem jądrowym zakończyła prace nad Programem Badań Strategicznych (SRA), który zaprezentowano na konferencji FISA 2009, jaka odbyła się w dniach 22-24 czerwca w Pradze, Czechy. Program został udostępniony na kilka dni przed zaprezentowaniem przez Komitet Konsultacyjny Euratom ds. rozszczepienia (CCE-FI) niezależnego przeglądu kompetencji Europy w zakresie badań nad rozszczepieniem jądrowym oraz przyjęciem przez Radę ds. Środowiska Naturalnego Dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa nuklearnego, która stanowi pierwszy, unijny akt prawnie wiążący wszystkie państwa członkowskie UE w zakresie bezpieczeństwa nuklearnego.

    Europejską Platformę Technologiczną Zrównoważonej Energetyki Jądrowej (SNE-TP) tworzą eksperci z uczelni europejskich i instytucji badawczych, przedstawiciele zakładów użyteczności publicznej, dostawcy systemów oraz przedstawiciele instytucji nadzorujących i organizacji zajmujących się bezpieczeństwem. Platforma została utworzona w 2007 r. i jest wyrazem wielkich starań podejmowanych na rzecz koordynacji celów instytucji badawczych i uczelni z praktycznymi potrzebami ewoluującego przemysłu.

    Program SRA obejmuje wkład około 160 członków SNE-TP i obejmuje wszystkie aspekty badań naukowych w dziedzinie energii jądrowej, w tym górnictwo, produkcję paliw, regenerację paliw, przechowywanie odpadów i "recykling" (transmutację), technologie do reaktorów, nowoczesne paliwa i ośrodki badawcze oraz wymogi bezpieczeństwa w zakresie wykorzystania reaktorów i czynników starzenia, które wpływają na istniejące reaktory.

    Podkreśla priorytety, które będą kierować globalnymi działaniami badawczymi na rzecz obecnej i przyszłych generacji reaktorów jądrowych. Strategia dostrzega wagę osiągnięcia przez UE ambitnych celów związanych z redukcją emisji gazów cieplarnianych o 20% poziomu z 1990 r. do roku 2020. Wśród priorytetów znalazło się utrzymanie konkurencyjności energii jądrowej przy zapewnieniu długoterminowych rozwiązań w zakresie zarządzania odpadami, opracowanie reaktorów z zamkniętym cyklem paliwowym (w którym spalane są odpady) oraz budowanie kompetencji poprzez promowanie edukacji i szkoleń przy zapewnieniu dostępności infrastruktur badawczych.

    Wizja SNE-TP wyznacza trzy główne cele: utrzymanie bezpieczeństwa i konkurencyjności dzisiejszych technologii, opracowanie nowej generacji bardziej zrównoważonych technologii reaktorowych oraz opracowanie nowych zastosowań energii jądrowej. Takie nowe zastosowania obejmują, co ważne, wytwarzanie wodoru (do czego energia jądrowa nadaje się wyjątkowo dobrze), odsalanie czy wytwarzanie "ciepła" przemysłowego np. w produkcji betonu czy szkła.

    Program SRA w szczególności nawiązuje do celów strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych (SET), z których jednym jest zakończenie przygotowań do prezentacji reaktorów IV generacji, zapewniających lepsze zrównoważenie. W tych reaktorach paliwo jest wykorzystywane znacznie efektywniej niż jest to możliwe w istniejących lub obecnie budowanych reaktorach przy jednoczesnej minimalnej produkcji odpadów. Większość wysokoradioaktywnych elementów jest "spalana" w reaktorach IV generacji, których kilka typów dopracowywanych jest obecnie przez inżynierów. Program SRA wyznacza konkretne cele w zakresie pracy nad czterema typami reaktorów IV generacji.

    Kolejnym celem SNE-TP jest zapewnienie bezpieczeństwa i rentowności funkcjonowania istniejących i przyszłych reaktorów wodnych. W tym celu wyraźnie nakreślono plan badań nad skutkami starzenia się - nie tylko tych najbardziej widocznych części, ale również na przykład komponentów elektronicznych czy przewodów wystawionych na promieniowanie. Ponadto sposób projektowania i budowania nowych elektrowni powinien być według programu SRA ujednolicony, aby wymogi uzyskania zezwolenia mogły być takie same w całej Europie.

    Odpady jądrowe to kolejne zagadnienie poruszone w programie, w którym podkreśla się wagę opracowania zaawansowanych cykli paliwowych zwiększających efektywność wykorzystania paliwa i minimalizujących objętość, liczbę radioaktywnych materiałów i trwałość produkowanych odpadów. Dalsze prowadzenie badań w zakresie partycjonowania i transmutacji (oddzielanie od siebie elementów radioaktywnych w odpadach i zamienianie ich w coś innego) jest również ważne dla zmniejszenia liczby odpadów i osiągnięcia celów związanych ze zrównoważonym rozwojem.

    W zakresie utrzymywania i rozwijania kompetencji w Europie, po to by badania nad rozszczepieniem jądrowym i prace inżynieryjne mogły nadal dobrze się rozwijać, kiedy na emeryturę odchodzić będą bardziej doświadczeni naukowcy i inżynierowie, program SRA przygotowany przez SNE-TP podkreśla wagę zainteresowania tą dziedziną młodych naukowców, zarządzania istniejącą wiedzą i organizowania sieci infrastruktur badawczych. Takie infrastruktury są nieodzowne do szkoleń praktycznych oraz do badań materiałoznawczych, które są kluczowe dla prac nad projektami reaktorów.

    Podano również informację, że w czasie spotkania Rady ds. Środowiska Naturalnego Unii Europejskiej, które odbyło się dnia 25 czerwca, przyjęto ramy prawne dla podstawowych zasad bezpieczeństwa określonych przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (IAEA). Rada podjęła również decyzje upoważniające Komisję do otwarcia negocjacji w zakresie porozumień o współpracy naukowej i technologicznej między Europejską Wspólnotą Energii Atomowej (Euratom) a Chorwacją, Serbią i Turcją, aby włączyć te kraje do Programu Ramowego Euratom w zakresie działań badawczych i szkoleniowych w dziedzinie jądrowej (2007-2011).

    Program SRA oraz raport CCE-Fission, które zostaną udostępnione w tuż po 29 czerwca, zaprezentowano na konferencji FISA 2009 zorganizowanej przez Dyrekcję Generalną ds. Badań Naukowych przy Komisji Europejskiej.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Europejska Platforma Technologiczna Energii Nuklearnej (SNE-TP):
    http://www.snetp.eu/

    7PR Euratom (Rozszczepienie):
    http://cordis.europa.eu/fp7/euratom-fission/about-fission_en.html

    Źródło danych: Platforma Technologiczna ds. Zrównoważonej Energii Nuklearnej; Rada Unii Europejskiej
    Referencje dokumentu: Program Badań Strategicznych Platformy Technologicznej ds. Zrównoważonej Energii Nuklearnej; Rada Unii Europejskiej 11259/09

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Instytut Technik Innowacyjnych EMAG jest instytutem badawczym zajmującym się kompleksowym opracowywaniem a także wdrażaniem nowoczesnych urządzeń, systemów oraz technologii. Realizator prac naukowych, badawczo-rozwojowych, konstrukcyjnych i ekspertyz w zakresie elektrotechniki, automatyki przemysłowej, telekomunikacji, systemów monitorowania i urządzeń bezpieczeństwa, systemów sterowania procesami, informatyki technicznej, sieciowych systemów informacyjnych, racjonalnego użytkowania paliw i energii oraz ochrony środowiska. Ofertę EMAG-u uzupełniają: badania specjalistyczne, atestacyjne i certyfikacyjne przeprowadzane w Centrum Badań i Certyfikacji (m.in. w unikatowej Pracowni Badań Kompatybilności Elektromagnetycznej) posiadającym akredytacje PCA, małoseryjna produkcja aparatury i urządzeń oraz usługi serwisowe. EMAG posiada własny ośrodek szkolenia oraz wydaje własne czasopismo naukowo-techniczne "Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa", poradniki, instrukcje i monografie. EMAG to lider wielu segmentów rynku - m.in. w zakresie aparatury i systemów bezpieczeństwa i monitorowania zagrożeń naturalnych, systemów automatyki kontroli parametrów jakościowych węgla. Misją i głównym celem Instytutu EMAG jest opracowywanie nowych innowacyjnych rozwiązań oraz doskonalenie istniejących urządzeń, technologii i systemów przyczyniających się do poprawy efektywności procesów produkcyjnych, wzrostu bezpieczeństwa pracy i jakości życia. Siedziba Instytutu Technik Innowacyjnych EMAG mieści się w Katowicach. Departament Energii Stanów Zjednoczonych lub ang. The United States Department of Energy (DOE) – to urząd federalny Stanów Zjednoczonych Ameryki zajmujący się problemami energii i bezpieczeństwa materiałów nuklearnych. Do zadań DOE należą: amerykański program broni nuklearnych, produkcja reaktorów atomowych dla amerykańskiej floty, oszczędność energii, badania w zakresie energii, odpady promieniotwórcze, i krajowa produkcja energii. COST – Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych (European Cooperation in Science and Technology), jest międzyrządową instytucją europejską, powołaną w celu rozwijania międzynarodowej współpracy w zakresie badań naukowych prowadzonych w ramach poszczególnych krajowych programów. COST stanowi najstarszy europejski program w dziedzinie naukowej, gdyż został on utworzony już w 1971 r. Obecnie obejmuje on 36 członkowskich krajów Unii Europejskiej oraz krajów współpracujących.

    Obowiązek informowania o udziale źródeł energii w produkcji energii elektrycznej – wymóg wprowadzony w państwach członkowskich Unii Europejskiej artykułem 3 dyrektywy 2003/54/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. Państwa UE są zobowiązane zapewnić, że dostawcy energii elektrycznej udostępniają odbiorcom końcowym na rachunkach lub wraz z rachunkami, a także w materiałach promocyjnych, informację na temat udziału poszczególnych źródeł energii w całkowitej mieszance paliw zużywanych przez dostawcę w poprzednim roku. Informacja powinna też obejmować odniesienie do istniejących źródeł informacji, takich jak strony internetowe, gdzie zamieszczone są publicznie dostępne informacje dotyczące wpływu na środowisko, co najmniej w formie określenia emisji dwutlenku węgla i powstawania odpadów radioaktywnych, wynikających z produkcji energii elektrycznej. Europejska Agencja do spraw Bezpieczeństwa na Morzu, European Maritime Safety Agency (EMSA), powstała po katastrofie tankowca Erika. Agencja ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa na morzu, zmniejszenie ilości katastrof morskich oraz zanieczyszczeń środowiska pochodzących od statków. Cele te realizowane są poprzez fachową pomoc Komisji Europejskiej w zakresie wymagań technicznych stawianych statkom.

    Program Brite (ang. Basic Resarch in Information Technologies for Europe) - Badania Podstawowe w Zakresie Technologii Informatycznych dla Europy - program Unii Europejskiej zainicjowany w 1985 r. celem wspierania badań naukowych w zakresie nowych technologii i ich wspierania. Został zaplanowany na 4 lata i zakończył się w 1989 r. Miał on stymulować współpracę pomiędzy różnymi gałęziami przemysłu w państwach Wspólnot Europejskich. Brite to akronim od pełnej angielskiej nazwy programu. Przewodniczący Rady Europejskiej jest wybierany przez Radę Europejską większością kwalifikowaną na okres 2,5 roku z jednokrotną możliwością odnowienia kadencji, przy czym Przewodniczący Rady Europejskiej musi pochodzić spoza grona Rady Europejskiej. Nowym uprawnieniem przewodniczącego jest reprezentowanie Unii na zewnątrz w sprawach dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, ale bez uszczerbku w stosunku do Wysokiego Przedstawiciela ds. Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa.

    Program ESPRIT (ang. European Strategic Programme for Research in Information Technologies) Europejski Program Strategiczny w Dziedzinie Badań Technologii – pierwszy z wielu programów badawczo-rozwojowych Unii Europejskiej zainicjowany 28 lutego 1984 r. Jego nazwa jest akronimem od pełnej angielskiej nazwy programu. Historia tego programu sięga 1970 r., kiedy to powołany został Komitet ds. Badań Naukowych i Technicznych posiadający uprawnienia zarządczo-wykonawcze. Kolejnym etapem było zwołanie tzw. Okrągłego Stołu 12 wiodących firm elektronicznych w celu połączenia wysiłków w dziedzinie badań i rozwoju instytucji wspólnotowych oraz przedsiębiorstw prywatnych. Efektem obrad było powołanie do życia i uruchomienie programu pięcioletniego programu ESPRIT w latach 1984–1989, ESPRIT II w latach 1989–1992 oraz ESPRIT III w latach 1992–1994. Programy te finansowane były z dwóch źródeł: budżetu WE i środków własnych uczestników kontraktów. Komitet Crest (ang. Scientific and Technical Research Committee) – Komitet Badań Naukowo-Technicznych, organ doradczy wysokiego szczebla wspomagający zarówno Radę Unii Europejskiej, jak też Komisję Europejską we wszystkich sprawach dotyczących polityki UE w dziedzinie badań i rozwoju technicznego. Komitet został powołany do życia przez państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej rozporządzeniem Rady UE 14 stycznia 1974 r.

    Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN, ang. European Research Council, ERC) – niezależna instytucja mająca na celu wspieranie wysokiej jakości badań naukowych poprzez wspieranie najlepszych naukowców, inżynierów i pracowników akademickich, niezależnie od dziedziny badań. Działa w ramach siódmego programu ramowego Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych. Ustanowiona w lutym 2007 roku na mocy decyzji Rady 2006/972/WE (Dz. Urz. UE L 400 z 19.12.2006).

    Sztab Wojskowy Unii Europejskiej (EUMS, ang. European Union Military Staff) - organ Unii Europejskiej powołany 22 stycznia 2001 roku przez Radę UE, działający w ramach Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony. Jest departamentem przy Sekretariacie Rady UE. W jego skład wchodzą eksperci z dziedziny wojskowości delegowani przez państwa członkowskie. Przewodniczącym może zostać wybrany generał przynajmniej trzygwiazdkowy. Jest nim obecnie Holender Ton Van Osch. Do zadań EUMS należy:

    program EAST (ang. European Assistance for Science and Technology) Program Pomocy Europejskiej w Dziedzinie Nauki i Technologii - program Unii Europejskiej, którego nazwa jest akronimem od pełnej angielskiej nazwy programu. Zainicjowany przez Radę Europy w lipcu 1990 r. na wniosek Komisji Europejskiej z dziedziny nauki i technologii skierowany został jako program przedakcesyjny do krajów kandydujących z Europy Środkowo-Wschodniej.

    Dodano: 29.06.2009. 15:11  


    Najnowsze