• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polscy internauci zainteresowani poszukiwaniem planet pozasłonecznych

    05.01.2012. 00:25
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Citizen Science Alliance (CSA) - konsorcjum kilku czołowych brytyjskich i amerykańskich uniwersytetów, które rozwija społecznościowe projekty naukowe, poinformowało o olbrzymim zainteresowaniu zainaugurowaną niedawno polską wersją "Odkrywców planet".

    "Planet Hunters", a po polsku "Odkrywcy Planet", to projekt, w którym użytkownicy globalnej sieci mogą pomóc w analizie danych z satelity Kepler. Zadaniem tego należącego do amerykańskiej Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) orbitalnego obserwatorium jest poszukiwanie planet pozasłonecznych, w tym przede wszystkim globów przypominających Ziemię i znajdujących się w strefie sprzyjającej powstawaniu życia.

    Polska brama do projektu została udostępniona pod koniec listopada ubiegłego roku i - jak wynika ze statystyk udostępnionych przez CSA - od razu spotkała się z olbrzymim zainteresowaniem internatów z naszego kraju. Przed inauguracją polskiej wersji na strony "Planet Hunters" zaglądało około 40 użytkowników dziennie, a po 25 listopada liczba internatów z Polski skoczyła do 1000.

    "Byliśmy optymistami, bo premiery polskich wersji kolejnych społecznościownych projektów naukowych zawsze spotykały się z dużym zainteresowanymi naszych internatów, ale tak dobre statystyki przerosły nasze najśmielsze oczekiwania" - powiedział prof. Lech Mankiewicz, dyrektor Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i jeden z koordynatorów platformy Zooniverse w Polsce.

    "Otrzymaliśmy duże wsparcie od mediów, ale tym razem premierze towarzyszyły także specjalne warsztaty zorganizowane przez Instytut Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego" - dodał Jan Pomierny, założyciel i wydawca portalu Astronomia.pl, który również jest koordynatorem Zooniverse w Polsce.

    "Studentom z Koła Naukowego i ich opiekunowi, dr Agnieszce Słowikowskiej udało się nie tylko zainteresować lokalną prasę, ale przede wszystkim znaleźć ciekawą formę spotkania - uczestnicy mogli przyjść na nie z własnymi komputerami i od razu wziąć udział w poszukiwaniach egzoplanet" - wyjaśnił Pomierny. "Mamy nadzieję, że podobne warsztaty będą mogły odbyć się także w innych astronomicznych ośrodkach w Polsce" - dodał Mankiewicz.

    Citizen Science Alliance (University of Oxford, National Maritime Museum, University of Nottingham, Adler Planetarium, University of Minnesota, Johns Hopkins University, Vizzuality, którego partnerami w Polsce są Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i portal Astronomia.pl, rozwija platformę Zooniverse - zbiór kilkunastu społecznościowych projektów naukowych, które powstały po sukcesie "Galaktycznego Zoo" (ang. "Galaxy Zoo").

    Większość projektów Zooniverse jest związanych z astronomią, ale pojawiły się już także pierwsze przedsięwzięcia z innych dziedzin. Jednym z nich jest "Dawna pogoda" (ang. "Old Weather"), w którym internauci pomagając określić warunki pogodowe, jakie panowały na morzach w latach I wojny światowej. Jest to możliwe dzięki analizowaniu dzienników pokładowych sporządzanych przez kapitanów okrętów Królewskiej Marynarki Wojennej. Kolejnym przykładem jest projekt "Życie starożytnych" (ang. "Ancient Lives"), w którym użytkownicy globalnej sieci wspierają naukowców w transkrypcji koptyjskich manuskryptów.

    Polscy koordynatorzy Zooniverse zapowiedzieli już także premierę bramy do projektu "Whale.fm", w którym internauci pomagają naukowcom zrozumieć język orek. Globalnym partnerem tego przedsięwzięcia jest między innymi prestiżowe czasopismo "Scientific American". Obecnie trwają poszukiwania partnerów dla polskiej wersji serwisu.

    PAP - Nauka w Polsce

    ast/ agt/ bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zooniverse – serwis internetowy grupujący obywatelskie projekty naukowe należący do organizacji Citizen Science Alliance. Pierwszym z nich był Galaxy Zoo uruchomiony w lipcu 2007. Po jego sukcesie rozpoczęto planowanie i uruchamianie kolejnych projektów dzięki którym każdy internauta może brać udział w badaniach naukowych. PH1 (Kepler-64b) – planeta pozasłoneczna odkryta w 2012 należąca do planet okołopodwójnych, znajdująca się w poczwórnym układzie gwiazdowym. Planeta okrąża gwiazdę podwójną Kepler-64, która jest powiązana grawitacyjnie z drugim układem podwójnym znajdującym się w odległości około 1000 j.a. Jest to pierwsza potwierdzona planeta odkryta w ramach programu obywatelskiego Planet Hunters należącego do Zooniverse, a zarazem jedna z kilkunastu znanych planet okołopodwójnych i pierwsza egzoplaneta w systemie poczwórnym. Moon Zoo – jeden z ogólnodostępnych internetowych projektów astronomicznych, zapoczątkowanych projektem Galaxy Zoo. Z tego projektu wywodzi się zakrojona na szeroką skalę inicjatywa nazwana "Zooniverse", do której należą również takie zoo-projekty jak: Galaxy Zoo Mergers, Galaxy Zoo Supernovae, Solar Stormwatch, Galaxy Zoo Hubble i inne. Celem "Zooniverse" jest stworzenie miejsca dla całego pakietu projektów, które pozwolą każdemu, kto ma dostęp do internetu, przyczynić się do rozwoju nauki. Wszystkie z nich wykorzystują możliwości internetu poprzez udział internautów w badaniach naukowych, wspierających projekty badawcze opracowane przez astronomów, a które wymagają udziału dużej liczby uczestników. Są to badania, które wymagają szczególnie inteligencji oraz spostrzegawczości człowieka (wykorzystanie komputerów nie daje w tych badaniach oczekiwanych rezultatów).

    Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) — planowany teleskop kosmiczny agencji NASA, zaprojektowany w celu wyszukiwania planet pozasłonecznych metodą tranzytu. Należy do Programu Explorer, jest następcą teleskopu Kepler. Projekt realizowany przez Massachusetts Institute of Technology przy wsparciu finansowym od Google. TESS jest jednym z projektów, obok NICER, wyselekcjonowanych spośród 22 propozycji projektowych zgłoszonych do realizacji w 2011 roku. Realizacja projektu została ustalona na rok 2017. Galaxy Zoo – jeden z ogólnodostępnych internetowych projektów astronomicznych rozpoczęty w 2007 roku, w którym uczestnicy klasyfikują galaktyki na podstawie zdjęć wykonanych automatycznie przez 2,5-metrowy teleskop Sloan Digital Sky Survey, znajdujący się w Apache Point Observatory w stanie Nowy Meksyk. Został zainspirowany projektem Stardust@home, w którym internauci zostali poproszeni przez NASA o znalezienie śladów pyłu kosmicznego na zdjęciach z misji Stardust. Galaxy Zoo jest wspólnym projektem uniwersytetów Oxford, Portsmouth oraz organizacji Fingerprint Digital Media z Belfastu.

    The Hunt for Exomoons with Kepler (HEK) – projekt naukowy mający na celu poszukiwanie egzoksiężyców (księżyców planet pozasłonecznych). Jest to pierwsze tego typu przedsięwzięcie badawcze. Crowdfunding – forma finansowania różnego rodzaju projektów przez społeczności, które są wokół tych projektów zorganizowane. Przedsięwzięcie jest w takim przypadku finansowane poprzez dużą liczbę drobnych, jednorazowych wpłat dokonywanych przez osoby zainteresowane projektem. Upowszechnienie się internetu pozwala na łatwe informowanie o projektach i tworzenie wokół nich społeczności, co przyczyniło się do rozwoju zjawiska crowdfundingu. Określenie to jest zwykle używane w odniesieniu do zbiórek prowadzonych na stworzonych w tym celu platformach internetowych, rzadziej także przy pomocy serwisów społecznościowych lub blogów.

    Systemic – projekt internetowy obliczeń rozproszonych koordynowany przez University of California oraz California Institute of Technology, którego celem jest poszukiwanie planet pozasłonecznych. Misja New Worlds – projekt planujący budowę dużego okultera w przestrzeni kosmicznej stworzony do blokowania światła w pobliżu gwiazd, w celu obserwowania na ich orbitach planet. Obserwacje mogłyby być podjęte z istniejącego teleskopu kosmicznego, prawdopodobnie z użyciem Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, który jest w fazie projektu i budowy, lub specjalnie stworzonego do tego celu teleskopu światła widzialnego, mającego na celu tylko znajdowanie planet. Program w latach 2004-2008 finansowany był przez NASA Institute for Advanced Concepts (NIAC), i kierowany przez dr. Webstera Casha z University of Colorado w Boulder, we współpracy z Ball Aerospace & Technologies Corp., Northrop Grumman, Southwest Research Institute i innymi. W 2010 r. projekt szukał wsparcia finansowego w NASA i w innych źródłach w wysokości 3 mld dolarów, wskutek czego rozpoczęcie projektu mogłoby być możliwe w 2011 r. (projekt został wymieniony przez NASA w planach strategicznych na rok 2011), a teleskop mógłby zostać uruchomiony w 2019 r., a starshade w 2020 r., natomiast rozpoczęcie badań naukowych nastąpiłoby w 2020 r.

    GeoPlanet (Centrum Badań Ziemi i Planet) – konsorcjum naukowe powołane w celu integracji badań związanych z Ziemią prowadzonych na terenie Polski. Dalsza tematyka działań ma dotyczyć również innych planet. W skład konsorcjum wchodzą cztery instytutów Polskiej Akademii Nauk

    ulike.net (dawniej: u-lik.com) - serwis społecznościowy, w ramach którego użytkownicy oceniają, a także korzystają z rekomendacji dotyczących wszelkiego rodzaju twórców, ich dzieł oraz innych zagadnień związanych z kulturą. Serwis jest współtworzony przez jego użytkowników, którzy mogą edytować już istniejące, a także dodawać nowe "kluby", reprezentujące poszczególnych artystów, czy ich dzieła. Strona jest dostępna w dwóch wersjach językowych: angielskiej i francuskiej.

    Terrestrial Planet Finder – anulowany projekt urządzenia zdolnego do wykrywania planet pozasłonecznych wielkością zbliżonych do Ziemi. HIP 5158 b – jedna z dwóch planet pozasłonecznych orbitujących wokół gwiazdy HIP 5158 w gwiazdozbiorze Wieloryba. Została odkryta w 2009 roku metodą polegającą na mierzeniu zmienności prędkości radialnych.

    Świat na dłoni – ilustrowany magazyn popularnonaukowy wydawany w Polsce od 10 lipca 2013 roku. Pismo jest opracowywane we współpracy z czytelnikami, którzy w mediach społecznościowych mają możliwość proponowania tematów, komentowania tekstów, zadawania pytań oraz tworzenia własnych tekstów i zdjęć, które mogą znaleźć się w papierowym wydaniu. Dostępna jest także wersja elektroniczna. Masa Ziemi (M⊕) – pozaukładowa jednostka masy stosowana w astronomii, głównie Układu Słonecznego oraz planet pozasłonecznych typu superziemia. Jej wartość równa jest rzeczywistej masie Ziemi

    Fast Infrared Exoplanet Spectroscopy Survey Explorer (FINESSE) – kosmiczne obserwatorium proponowane przez NASA w ramach programu Explorer, którego zadaniem byłoby badanie składu atmosfer znanych planet pozasłonecznych. Głównym urządzeniem badawczym FINESSE miał być spektrometr podczerwieni działający na długości fal od 0,7 do 5 mikrometrów i pozwalający na wykrywanie w atmosferach planet pozasłonecznych między innymi takich związków chemicznych jak woda, metan, dwutlenek węgla i tlenek węgla. Ze spektrometrem miał współpracować teleskop o aperturze 76 cm. Egzoksiężyc – naturalny satelita orbitujący wokół planety pozasłonecznej lub innego podobnego obiektu nieznajdującego się w Układzie Słonecznym. Dotychczas (grudzień 2013) odkryto prawdopodobnie jeden egzoksiężyc dzięki metodzie soczewkowania grawitacyjnego, oznaczony jako MOA-2011-BLG-262, ale, biorąc pod uwagę istnienie licznych księżyców w naszym układzie planetarnym, wnioskuje się, że najprawdopodobniej istnieją one także wokół wielu innych planet pozasłonecznych. Większość dotychczas odkrytych planet pozasłonecznych należy do typu gazowych olbrzymów, które w Układzie Słonecznym mają liczne naturalne satelity (zobacz listy naturalnych satelitów Jowisza i Saturna).

    Dodano: 05.01.2012. 00:25  


    Najnowsze