• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prof. Lewenstein - laureat polskiego Nobla 2011

    04.11.2011. 14:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Prof. Maciej Lewenstein, fizyk teoretyk z Institut de Ciencies Fotoniques (ICFO) w Castelldefels i Institucio Catalana de Recerca i Estudis Avanats w Barcelonie, został laureatem Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (FNP) w 2011 roku w obszarze nauk matematyczno-fizycznych i inżynierskich.

    Uczony otrzymał nagrodę zwaną "polskim Noblem" za "dokonania w obszarze optyki kwantowej i fizyki ultrazimnych gazów" - poinformowała Fundacja w przesłanym PAP komunikacie.

    "Laureat wniósł wybitny wkład w rozwój tych dziedzin - jego teoretyczne prace nierzadko dotyczą przełomowych doświadczeń, takich jak pierwsza obserwacja ciemnych solitonów w kondensatach Bosego-Einsteina" - napisano w komunikacie.

    W ostatnim dziesięcioleciu profesor Lewenstein skupił się na badaniach silnie skorelowanych ultrazimnych gazów kwantowych. Badania tych układów doprowadziły do doświadczalnej realizacji tzw. symulatorów kwantowych, tj. pierwszych komputerów kwantowych do zastosowań specjalnych.

    Symulatory kwantowe pozwalają zrozumieć skomplikowaną kwantową fizykę układów wielu ciał i takie zjawiska, jak nadciekłość czy nadprzewodnictwo. Badania profesora Lewensteina dotyczą też interferometrii fal materii i jej możliwych zastosowań do precyzyjnego pomiaru czasu i częstości.

    "Profesor Lewenstein uznawany jest za światowego lidera w dziedzinie nowoczesnej fizyki. Przyczyniając się do jej rozwoju, poszerza również wiedzę o fundamentalnych prawach natury" - informuje FNP.

    Naukowiec urodził się w 1955 roku w Warszawie. Od 2005 roku pracuje w Hiszpanii - w Instytucie Fotoniki (ICFO) w Castelldefels i Katalońskiej Instytucji Badań i Studiów Zaawansowanych w Barcelonie.

    Studiował na Wydziale Fizyki UW, gdzie uzyskał stopień magistra (1978 r.). W latach 1980-1995 pracował w Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Doktorat obronił na Uniwersytecie w Essen (1983 r.), a rozprawę habilitacyjną w Polskiej Akademii Nauk w Warszawie (1986 r.). Od 1993 roku jest profesorem.

    Prof. Lewenstein prace badawcze prowadził w wielu ośrodkach naukowych na całym świecie, m.in. na Uniwersytecie Harvarda, Uniwersytetach: w Essen i Hanowerze, w Joint Institute for Laboratory Astrophysics (JILA) na Uniwersytecie Colorado w Boulder oraz we francuskim Centrum Badań Jądrowych (CEA) w Saclay.

    Koordynował kilkadziesiąt projektów badawczych. Wypromował 22 doktorów, z których wielu jest dzisiaj profesorami na uniwersytetach i w instytutach badawczych na całym świecie; jest opiekunem naukowym ośmiu prac doktorskich w przygotowaniu.

    Jest organizatorem licznych międzynarodowych konferencji naukowych i autorem prawie 400 publikacji. Kilkanaście jego prac należy do 1 proc. najczęściej cytowanych prac naukowych w ostatnim dziesięcioleciu. Jest laureatem m.in. Nagrody Naukowej Humboldta (2007 r.), ERC Advanced Grant (2008 r.) i Nagrody Fundacji Hertza Uniwersytetu w Hamburgu (2010 r.).

    PAP - Nauka w Polsce

    ekr/ agt/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Maciej Lewenstein (ur. 1955 w Warszawie) – polski fizyk teoretyk o specjalności fizyka statystyczna, optyka kwantowa, sieci neuronowe. Magister Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego z 1978. Doktorat w Essen University (promotor prof. Fritz Haake) w 1983. Rozprawę habilitacyjną wykonał w Instytucie Fizyki Polskiej Akademii Nauk w 1986. Pracował jako PostDoc z laureatem Nagrody Nobla, prof. Royem Glauberem na Uniwersytecie Harvarda, potem zatrudniony był w Saclay (francuskim Centrum Badań Jądrowych - CEA), następnie jako profesor na Uniwersytecie w Hanowerze. Od 2005 r. pracuje w Instytucie Fotoniki (ICFO) w Castelldefels i Katalońskiej Instytucji Badań i Studiów Zaawansowanych w Barcelonie. Tytuł profesorski otrzymał 11 maja 1993 w dziedzinie nauk fizycznych. Leonard Susskind (ur. 1940) – amerykański fizyk. Jest profesorem fizyki teoretycznej na Uniwersytecie Stanforda. Jego badania obejmują teorię strun, teorię pól kwantowych, statystyczną mechanikę kwantową i kosmologię kwantową. Jest członkiem NAS, Amerykańskiej Akademii Sztuki i Nauki oraz innych organizacji międzynarodowych o charakterze naukowym. Carl Edwin Wieman (ur. 26 marca 1951 w Corvallis, Oregon) – amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla z dziedziny fizyki w roku 2001 za otrzymanie nowego stanu materii, tzw. kondensatu Bosego-Einsteina, a także za pierwsze badania jego własności.

    Bogumił Kazimierz Brzezinski (ur. 22 maja 1943) − chemik polski, profesor dr hab. W 1967 ukończył Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Pracował następnie na tej uczelni, w 1972 obronił doktorat, w 1982 habilitował się. W 1991 został profesorem nauk chemicznych. Obecnie kieruje Zakładem Biochemii na Wydziale Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W latach 1975−76 w ramach Stypendium Fundacji Aleksandra Humboldta odbył staż naukowy na Uniwersytecie w Monachium. Wielokrotnie odbywał staże na Uniwersytecie im. Alexandra Humbolta w Berlinie. Przez lata współpracował z Prof. Zundelem. W latach 1990−1996 był prodziekanem Wydziału Chemii UAM. Prof. Brzezinski jest promotorem 9 prac doktorskich. Andrzej Sobolewski (ur. 9 października 1951 w Augustowie) - polski fizyk, profesor, pracownik Instytutu Fizyki PAN, w 2007 laureat Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej za "wyjaśnienie fotostabilności materii biologicznej przez odkrycie nowego mechanizmu dezaktywacji bezpromienistej elektronowo wzbudzonych stanów DNA i białek".

    Sir Nevill Francis Mott (ur. 30 września 1905 w Leeds, zm. 8 sierpnia 1996 w Milton Keynes) – angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za prace nad teorią materii skondensowanej, w szczególności za fundamentalne badania teoretyczne struktury elektronowej układów magnetycznych i nieuporządkowanych. Ivar Giaever (ur. 5 kwietnia 1929 w Bergen) – norweski fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w roku 1973 (wraz z Leo Esaki) za eksperymentalne odkrycie tunelowania w nadprzewodnikach. Drugą część nagrody otrzymał Brian David Josephson za teoretyczne przewidzenie tego zjawiska.

    Ultrazimne atomy – termin używany do opisania gazu atomów o temperaturach bliskich 0 kelwina (zera bezwzględnego). Za graniczną temperaturę poniżej, której układ nazywamy ultrazimnym przyjmuje się 1 mK, podczas gdy zimnym nazywamy gaz, którego temperatura jest mniejsza niż 1 K. Temperatury otrzymywanych powszechnie w laboratoriach ultrazimnych gazów atomów mieszczą się pomiędzy 1 μK a 1 nK (1 × 10 – 1 × 10 K), przy czym udało się również otrzymać gazy o temperaturach poniżej 500 pK (500 × 10K). W tak niskich temperaturach klasyczny opis gazów zawodzi, ponieważ zjawiska kwantowe zaczynają odgrywać dominującą rolę, a co za tym idzie, do poprawnego opisu badanych układów należy używać mechaniki kwantowej. Kwantowa natura w reżimie ultraniskich temperatur przejawia się m.in. występowaniem kondensacji Bosego-Einsteina w przypadku atomów bozonowych lub zdegenerowanych gazów Fermiego, kiedy atomy są fermionami. Gazy ultrazimnych atomów znalazły też zastosowania w optyce nieliniowej, dokładnych pomiarach kwantowych właściwości pojedynczych atomów, inżynierii stanów kwantowych, precyzyjnej spektroskopii i zegarach atomowych. Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika – jeden z 17 wydziałów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Utworzony w 1993 roku w wyniku podziału Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii. Na Wydziale zatrudnionych jest około 200 osób, w tym 56 profesorów i doktorów habilitowanych oraz 75 nauczycieli akademickich w stopniu doktora lub magistra. Rada Naukowa Instytutu Fizyki posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora oraz doktora habilitowanego nauk fizycznych, natomiast Rada Wydziału ma uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora oraz doktora habilitowanego nauk fizycznych w zakresie astronomii.

    David Morris Lee (ur. 20 stycznia 1931 w Rye) - amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla. W roku 1996 otrzymał – wraz z Douglasem Osheroffem i Robertem RichardsonemNagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie nadciekłości w izotopie helu ³He.

    Eric Allin Cornell (ur. 19 grudnia 1961 w Palo Alto, Kalifornii) – amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla w roku 2001, który wraz z Carlem Wiemanem otrzymał nowy stan materii, tzw. kondensat Bosego-Einsteina oraz prowadził badania nad jego własnościami.

    James Franck (ur. 26 sierpnia 1882 w Hamburgu, zm. 21 maja 1964 w Getyndze) – niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla z dziedziny fizyki w roku 1925 za badania nad jonizacją atomów w wyniku zderzeń z elektronami, w tym przeprowadzony eksperyment (eksperyment Francka-Hertza). Wyniki tych badań potwierdziły istnienie dyskretnych poziomów energetycznych. Nagrodę tę otrzymał wspólnie z Gustawem Hertzem. Roy Jay Glauber (ur. 1 września 1925 w Nowym Jorku) - amerykański fizyk, profesor fizyki na Uniwersytecie Harvarda w Cambridge. W 2005 został uhonorowany Nagrodą Nobla z fizyki za wkład w kwantową teorię koherencji optycznej. Nagrodzone badania opublikowane zostały w 1963 roku.

    Dodano: 04.11.2011. 14:19  


    Najnowsze