• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prof. Udalski o wynikach badań dotyczących powszechności występowania planet pozasłonecznych

    12.01.2012. 19:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    "To najlepsze w tej chwili oszacowanie częstości występowania planet pozasłonecznych w zimnych częściach układów planetarnych" - tak dla portalu Astronomia.pl prof. Andrzej Udalski skomentował wyniki badań, które zostały przedstawione czwartkowym wydaniu prestiżowego tygodnika naukowego "Nature". Główny wniosek z pracy międzynarodowego zespołu astronomów jest taki, że egzoplanety są w Galaktyce powszechne.

     

    Badania polegały na statystycznej analizie częstości występowania planet pozasłonecznych w zimnych rejonach układów planetarnych, do których badania można użyć metody mikrosoczewkowania grawitacyjnego. To właśnie z niej korzysta kierowany przez prof. Udalskiego warszawski projekt OGLE.

    "Chodzi o zakres od 0,5 do 10 odległości Ziemia-Słonce. Analiza oparta jest o dane obserwacyjne wyselekcjonowanej próbki zjawisk mikrosoczewkowania grawitacyjnego odkrytych przez nasz zespół w latach 2002-2007 i obserwowanych równolegle przez sieć teleskopów PLANET i teleskop OGLE w obserwatorium Las Campanas w Chile. Dane te to niezwykle jednorodny materiał obserwacyjny, bardzo dobry do analizy statystycznej występowania planet pozasłonecznych" - wyjaśnia astronom.

    W zestawie danych uzyskanych przez PLANET i OGLE znajdowały się trzy zjawiska mikrosoczewkowania planetarnego spełniające ostre kryteria wyselekcjonowanej próbki. "Znajdując czułość eksperymentu na detekcje planet przy założeniu, ze każda gwiazda ma jedną planetę o danej masie i porównując ją z rzeczywistą liczbą detekcji wyznaczono ile statystycznie planet o określonej masie przypada na jedną gwiazdę" - tłumaczy sposób przeprowadzenia analizy Udalski.

    Wyniki wskazują, że 17 procent gwiazd ma planetę o masie zbliżonej do Jowisza, ponad 50 procent o masie Neptuna i aż 66 procent ma super-Ziemię (planetę o masie od 5 do 10 mas Ziemi). Na gwiazdę przypada średnio ponad jedna planeta.

    "Nowej generacji przeglądy, także już te prowadzone, jak OGLE-IV, pozwolą w niedalekiej przyszłości na precyzyjniejsze wyznaczenie tych, podstawowych z astronomicznego punktu widzenia, wartości dotyczących modelowania ewolucji układów planetarnych" - dodaje dyrektor Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Astronomicznego.

    PAP - Nauka w Polsce

    ula/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Microlensing Observations in Astrophysics (MOA, pol. Obserwacje mikrosoczewkowania w astrofizyce) – projekt naukowy mający na celu obserwację zjawisk mikrosoczewkowania grawitacyjnego. Jego celem jest wykrywanie planet pozasłonecznych, ciemnej materii i badania atmosfer gwiazd. Tworzą go naukowcy z Nowej Zelandii i Japonii, pod kierownictwem prof. Yasushi Muraki z Nagoya University; często współpracują z innymi grupami badającymi zjawiska mikrosoczewkowania, jak OGLE. HD 102117 b – planeta orbitująca wokół gwiazdy HD 102117. Została odkryta w 2004 roku metodą pomiarów zmian prędkości radialnej. Jest małym gazowym olbrzymem, o masie poniżej 1/5 masy Jowisza. W chwili odkrycia była jedną z najmniejszych znanych planet pozasłonecznych. MOA-2007-BLG-400Lb – planeta pozasłoneczna typu gazowy olbrzym o masie 0,5-1,3 mas Jowisza orbitująca wokół gwiazdy MOA-2007-BLG-400L, położonej ok. 6000 parseków (20 tysięcy lat świetlnych) od Ziemi. Planetę wykryła grupa poszukująca planet o nazwie MicroFUN przy użyciu metody mikrosoczewkowania grawitacyjnego. Zjawisko o nazwie MOA-2007-BLG-400, w którym znaleziono planetę, odkryte zostało przez eksperyment mikrosoczewkowy MOA 5 września 2007 roku, natomiast anomalia planetarna pojawiła się 10 września 2007 roku i zaobserwowana została przez 1,3 metrowy teleskop w Chile. Publikacja odkrycia ukazała się 20 czerwca 2009 w prestiżowym czasopiśmie naukowym Astrophysical Journal. W odkryciu brali udział polscy astronomowie z grup MicroFUN i OGLE.

    The Optical Gravitational Lensing Experiment (OGLE), Eksperyment Soczewkowania Grawitacyjnego – projekt naukowy mający na celu wykrywanie i obserwację zjawisk mikrosoczewkowania grawitacyjnego prowadzony za pomocą polskiego teleskopu w Las Campanas Observatory w Chile przez naukowców z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem prof. Andrzeja Udalskiego. Eksperyment prowadzony jest od kwietnia 1992 roku. Terrestrial Planet Finder – anulowany projekt urządzenia zdolnego do wykrywania planet pozasłonecznych wielkością zbliżonych do Ziemi.

    GJ 436 b – planeta pozasłoneczna obiegająca gwiazdę GJ 436, której obecność wykryto w roku 2004 na podstawie obserwacji ruchów gwiazdy macierzystej. Jest to tzw. gorący neptun - planeta o masie zbliżonej do masy Neptuna, ale jej orbita znajduje się bardzo blisko gwiazdy centralnej. W momencie odkrycia była jedną z najmniejszych znanych planet pozasłonecznych. Na jeden obieg GJ 436 b potrzebuje tylko 2 dni 15 godzin i 30 minut. Gorący neptun – klasa planet pozasłonecznych, gazowych olbrzymów, których orbita położona jest blisko macierzystej gwiazdy, o masie i rozmiarach zbliżonych do Neptuna.

    HIP 5158 b – jedna z dwóch planet pozasłonecznych orbitujących wokół gwiazdy HIP 5158 w gwiazdozbiorze Wieloryba. Została odkryta w 2009 roku metodą polegającą na mierzeniu zmienności prędkości radialnych. SuperWASP (Wide Angle Search for Planets) – międzynarodowy program badawczy mający na celu wyszukiwanie planet pozasłonecznych. W 2006 roku ogłoszono odkrycie pierwszej planety, która nosi nazwę WASP-1 b. Obecnie (7 lipca 2013) w Encyklopedii pozasłonecznych układów planetarnych wymienione są 72 planety odkryte w ramach tego programu, 3 z nich zostały niezależnie odkryte w ramach Projektu HATNet.

    HD 37124 c – planeta pozasłoneczna okrążająca gwiazdę HD 37124. Odkryta w 2005 r. metodą pomiaru zmian prędkości radialnej gwiazdy jako trzecia planeta w tym układzie.

    SOPHIE (Spectrographe pour l’Observation des Phénomènes des Intérieurs stellaires et des Exoplanètes) – wysokiej rozdzielczości spektrograf znajdujący się przy teleskopie zwierciadlanym o średnicy 1,93 m we francuskim obserwatorium astronomicznym Observatoire de Haute-Provence. Działa od października 2006. Spektrograf używany jest do pomiarów astrosejsmologicznych i wykrywania planet pozasłonecznych przy użyciu metody prędkości radialnej (spektroskopii dopplerowskiej).

    Kepler-16b – planeta pozasłoneczna odkryta w 2011 roku, pierwsza potwierdzona planeta obiegająca gwiazdę podwójną. Planeta znajduje się w odległości 200 lat świetlnych od Ziemi. Gwiazdy tego układu okrążają się wzajemnie w ciągu 41 dni, a planeta okrąża ich wspólny środek ciężkości co prawie 229 dni. Planeta została odkryta metodą tranzytową. ro Coronae Borealis b – planeta okrążająca gwiazdę ro Coronae Borealis. Jest jedną z pierwszych odkrytych planet pozasłonecznych. Jej odległość od gwiazdy wynosi 1/5 odległości Ziemi od Słońca.

    Masa Ziemi (M⊕) – pozaukładowa jednostka masy stosowana w astronomii, głównie Układu Słonecznego oraz planet pozasłonecznych typu superziemia. Jej wartość równa jest rzeczywistej masie Ziemi PH1 (Kepler-64b) – planeta pozasłoneczna odkryta w 2012 należąca do planet okołopodwójnych, znajdująca się w poczwórnym układzie gwiazdowym. Planeta okrąża gwiazdę podwójną Kepler-64, która jest powiązana grawitacyjnie z drugim układem podwójnym znajdującym się w odległości około 1000 j.a. Jest to pierwsza potwierdzona planeta odkryta w ramach programu obywatelskiego Planet Hunters należącego do Zooniverse, a zarazem jedna z kilkunastu znanych planet okołopodwójnych i pierwsza egzoplaneta w systemie poczwórnym.

    Aktualnie (9 maja 2013) znane są 693 układy planetarne, w tym 689 układów gwiazd ciągu głównego, trzy układy pulsarów i jeden układ brązowego karła. 132 układy to układy multiplanetarne, czyli posiadające więcej niż jedną planetę. Dotychczas potwierdzono istnienie 885 planet pozasłonecznych. GJ 504 b – planeta pozasłoneczna typu gazowy olbrzym orbitująca wokół gwiazdy 59 Virginis (GJ 504). Planeta została odkryta metodą bezpośredniej obserwacji przez Teleskop Subaru, odkrycie zostało ogłoszone w 2013. Planeta ma kolor magenta, jest to druga planeta pozasłoneczna, po HD 189733 b, której kolor został zaobserwowany z Ziemi.

    Dodano: 12.01.2012. 19:40  


    Najnowsze