• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prof. Wolszczan wśród kandydatów do Nobla z fizyki

    05.10.2008. 19:56
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Profesor Aleksander Wolszczan jest wymieniany wśród głównych kandydatów do tegorocznej Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, która zostanie przyznana w najbliższy wtorek. Jak pisze niedzielny sztokholmski dziennik "Dagens Nyheter", polski astronom może otrzymać Nobla za odkrycie pierwszego pozasłonecznego układu planetarnego. Razem z Wolszczanem kandydatami do nagrody jest trzech astrofizyków: Kanadyjczyk Dale Frail oraz dwóch Szwajcarów Michel Mayor i Didier Queloz, którzy dokonali podobnych obserwacji. Zgodnie z regulaminem Nagrodę Nobla można podzielić między maksimum trzech laureatów.

    Kandydatką do tegorocznego Nobla z fizyki jest też Amerykanka Vera Rubin. Jej odkrycia dotyczą galaktyk, których ruchy świadczą o istnieniu we wszechświecie niewidzialnej czarnej materii.

    W dziedzinie fizjologii i medycyny "Dagens Nyheter" typuje jako laureatów Włocha Giacomo Rizolattiego i Finkę Riittę Hari za odkrycie tzw. lustrzanych neuronów. Jest to rodzaj komórek mózgowych, które najpewniej odpowiadają za możliwość odczuwania przez człowieka empatii i rozumienia uczuć innych ludzi. Ponadto odkryte komórki są konieczne dla rozwoju ośrodka mowy.

    Jeśli chodzi o Nobla w dziedzinie chemii to za faworyta uchodzi Amerykanin William Esco Moerner. Jego dokonaniem jest rozwój metody spektroskopii pozwalającej na obserwacje pojedynczych molekuł.

    Konkurentami dla Moernera są - zdaniem szwedzkiej gazety - Amerykanka Joan Steitz i Izraelka Ada Yonath za odkrycia i zaawansowane badania nad rybosomami.

    Prof. Aleksander Wolszczan ma 62 lata. W 1969 r. ukończył astronomię na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika. Obecnie wykłada na toruńskiej uczelni i na Uniwersytecie Stanowym Pensylwania (USA). Jest laureatem wielu prestiżowych nagród. We wrześniu głośna stała się sprawa jego współpracy ze specsłużbami PRL. Naukowiec przyznał, że na początku lat 70. "nieopatrznie zgodził się na kontakty z SB". Zapewnił jednocześnie, że swoją współpracą nie skrzywdził żadnych ludzi, ani nie zaszkodził "Solidarności".

    PAP - Nauka w Polsce, Michał Haykowski

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Robert Woodrow Wilson (ur. 10 stycznia 1936 w Houston) – amerykański astronom, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie mikrofalowowego promieniowania tła. Nagrodę Nobla otrzymał w roku 1978 wraz z Arno Penziasem. David Morris Lee (ur. 20 stycznia 1931 w Rye) - amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla. W roku 1996 otrzymał – wraz z Douglasem Osheroffem i Robertem RichardsonemNagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie nadciekłości w izotopie helu ³He. Nagroda Laskera – amerykańska nagroda naukowa za badania w dziedzinie medycyny. Nagroda ta jest przyznawana od 1946 żyjącym badaczom przez fundację Lasker Foundation, założoną przez pioniera reklamy Alberta Laskera i jego żonę Mary Woodward Lasker (później znaczącą aktywistkę w dziedzinie badań medycznych). Nagrody cieszą się znacznym prestiżem i czasem są nazywane amerykańskim Noblem. Do roku 2005, 71 z laureatów zdobyło później Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny.

    James Watson Cronin (ur. 29 września 1931 w Chicago) – amerykański fizyk jądrowy, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie naruszania jednej z fundamentalnych zasad symetrii w rozpadach neutralnych mezonów K. Nagrodę Nobla otrzymał w roku 1980 wraz z Valem Fitchem. Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie chemii – laureaci nagrody przyznawanej corocznie osobom (1–3 rocznie), które dokonały odkrycia naukowego lub wynalazku w dziedzinie chemii (jednej z pięciu różnych dziedzin), wyświadczając tym największe dobrodziejstwo ludzkości; kryterium oceny osiągnięć kandydatów do Nagrody Nobla sformułował Alfred Nobel (1833–1896) w swoim testamencie. Fundusz nagród pochodzi z odsetek od majątku fundatora, którym zarządza Fundacja Nobla. Decyzje w sprawach wyróżnień podejmuje Królewska Szwedzka Akademia Nauk, zgodnie ze ściśle opisaną procedurą. Ceremonie wręczania nagród odbywają się od roku 1901, 10 grudnia kolejnych lat, co jest uhonorowaniem rocznicy śmierci fundatora (10 grudnia 1896).

    John Bates Clark Medal – odznaczenie przyznawane za znaczący wkład do myśli ekonomicznej przez American Economic Association, co dwa lata w okresie 1947–2009, a od 2010 r. corocznie; jest przyznawane osobom, które nie przekroczyły 40. lat życia. Ranga odznaczenia jest porównywana z rangą Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii. Dotychczas 13 laureatów Medalu zostało w późniejszym okresie nagrodzonych Nagrodą Nobla, dlatego wyróżnienie to jest uznawane za dobry predyktor przyszłych noblistów. Douglas Dean Osheroff (ur. 1 sierpnia 1945 w Aberdeen (Waszyngton)) - amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla. W roku 1996 – otrzymał wraz z Davidem Lee i Robertem RichardsonemNagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za za odkrycie nadciekłości w izotopie helu He.

    Daniel (Dan) Szechtman (hebr.: דן שכטמן) (ur. 1941 w Tel Awiwie) – izraelski naukowiec, laureat nagrody Nobla w dziedzinie chemii w 2011 roku za odkrycie kwazikryształów. Michael Levitt (ur. 6 maja 1947 w Pretorii) - amerykański naukowiec żydowskiego pochodzenia, profesor Uniwersytetu Stanforda, członek National Academy of Sciences, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w 2013.

    Arno Allan Penzias (ur. 26 kwietnia 1933 w Monachium) – amerykański fizyk i astrofizyk pochodzenia niemieckiego, pracownik Bell Telephone Laboratories w Holmdel (New Jersey), laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie mikrofalowowego promieniowania tła. Nagrodę Nobla otrzymał w roku 1978 wraz z Robertem W. Wilsonem.

    Brian P. Schmidt (ur. 24 lutego 1967 w Missoula) – amerykański astronom pracujący w Australii, laureat Nagrody Nobla z fizyki w 2011 roku.

    Dodano: 05.10.2008. 19:56  


    Najnowsze