• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Program obchodów 400. rocznicy urodzin Jana Heweliusza

    17.11.2010. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Ponad 100 imprez - nagrody naukowe, koncert, wystawy, olimpiadę astronomii i astrofizyki - zaplanowano dla uczczenia przypadającej w 2011 r. 400. rocznicy urodzin wielkiego gdańskiego astronoma Jana Heweliusza - poinformowano 16 listopada w Ratuszu Staromiejskim w Gdańsku. .

    "Mamy nadzieję, że dzięki tym obchodom postać Jana Heweliusza - niezwykłej osobowości naukowca, ale także działacza publicznego, a nawet browarnika - skłoni do tego, że więcej mówić publicznie o nauce" - powiedziała dyrektor biura prezydenta Gdańska ds. kultury Anna Czekanowicz.

    Oficjalnie obchody Roku Heweliusza w Gdańsku zainaugurowane zostaną 27 stycznia 2011 r. uroczystą sesją Rady Miasta.

    Gdańscy radni ogłosili 2011 Rokiem Heweliusza w styczniu tego roku. Obecnie w Sejmie trwają prace nad ustanowieniem Roku Heweliusza w całym kraju. Czytanie projektu uchwały w tej sprawie ma być czytane 24 listopada na sejmowej komisji kultury i środków przekazu.

    W ramach obchodów 400. rocznicy urodzin Jana Heweliusza zaplanowano wręczenie nagród naukowych miasta Gdańska jego imienia. Ustanowioną w 1987 r. nagrodę uhonorowano do tej pory 31 osób. Ogłoszone zostaną także wyniki konkursu "Tribute to Hevelius" dla naukowców na granty na badania własne.

    Podczas jubileuszowego koncertu "Gwiazdy na gdańskim niebie" wystąpi znana amerykańska wokalistka jazzowa Cassandra Wilson.

    Jedną z atrakcji obchodów będzie uruchomienie zegara pulsarowego w 351. rocznicę obserwacji przez Heweliusza przejścia Merkurego przed tarczą słoneczną 3 maja 1660 r.

    "Nie ma takiego zegara nie tylko w Polsce, ale i na świecie. W zasadzie będzie to antena astronomiczna skierowana w gwiazdę typu pulsar, zestawiona ze specjalistycznym urządzeniem elektronicznym, przerabiającym sygnał gwiazdy, w końcu przetwarzające go w sekundowy sygnał" - wyjaśnił dyrektor Muzeum Zegarów Wieżowych w Gdańsku, Grzegorz Szychliński.

    Obchody Roku Heweliusza uświetni przeznaczona dla uczniów szkół średnich V Międzynarodowa Olimpiada Astronomii i Astrofizyki. Pierwsza edycja tej imprezy odbyła się w 2007 r., ostatnio jej uczestnicy rywalizowali w Pekinie.

    W gdańskim Dworze Artusa dla uczczenia jubileuszu Heweliusza po raz 35. odbędzie się zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego. To tego powstałego w 1923 r. stowarzyszenia naukowego zawodowych astronomów należy obecnie 251 osób.

    W trakcie obchodów zaplanowano także kilka wystaw m.in. "Jan Heweliusz i Gdańsk jego czasów", "Paweł Włodkowic-Mikołaj Kopernik-Jan Heweliusz", wykłady naukowe oraz prezentację filmu dokumentalno-edukacyjnego dla szkół poświęconego życiu astronoma.

    Z okazji 400. rocznicy urodzin Heweliusza wydane zostaną także znaczek pocztowy i moneta okolicznościowa. Pojawi się także "Hewelianka" oficjalne ciastko miasta wyłonione w konkursie dla gdańskich cukierników. Dojdzie też do odsłonięcia pomnika asteroid.

    W ramach obchodów Teatr Wybrzeże w Gdańsku rozstrzygnie konkurs na utwór dramatyczny poświęcony Heweliuszowi, a Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Gdańsku wyda komiks dotyczący życia astronoma.

    Jan Heweliusz urodził się 28 stycznia 1611 r. w Gdańsku, a zmarł - także w tym mieście w dniu swoich 76. urodzin 28 stycznia 1687 r.

    Gdański astronom, piwowar, grafik, drukarz i wydawca, Jan Heweliusz pochodził z rodziny browarników. W młodości studiował prawo, matematykę, astronomię i rysunek na uczelniach w Holandii, Anglii i Francji. Po powrocie do Gdańska w 1634 roku przez wiele lat prowadził intensywne obserwacje astronomiczne, korzystając przy tym z wielu samodzielnie zbudowanych, unikalnych przyrządów. W 1664 r. Heweliusz został członkiem Królewskiej Akademii Nauk w Londynie. ROP

    PAP - Nauka w Polsce

    ls/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Nagroda Naukowa Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza - nagroda przyznawana przez Prezydenta Miasta Gdańska za wybitne osiągnięcia naukowe. Nagrodę, ustanowioną w 1987 roku, początkowo przyznawano jednej osobie rocznie. Od 2001 wprowadzono podział na nagrodę w kategorii nauk ścisłych i przyrodniczych oraz w kategorii nauk humanistycznych. Pomysłodawcami nagrody byli prezydent miasta Kazimierz Rynkowski oraz prof. Robert Szewalski. Uroczystość wręczenia Nagrody odbywa się rokrocznie 28 stycznia w rocznicę urodzin Jana Heweliusza Pomniki Jana Heweliusza – dwa pomniki polskiego astronoma Jana Heweliusza na gdańskim Starym Mieście i jeden na osiedlu Przymorze Małe. Piotr Krüger (1580-1639) – gdański astronom i matematyk. Urodził się w Królewcu i tam pobierał pierwsze nauki. Następnie kontynuował je w Gdańsku. W 1600 roku wyjechał do Pragi celem nawiązania kontaktów z Tychonem Brahem. Tam spotkał się z Keplerem, z którym prowadził korespondencję. Kolejne studia odbył w Lipsku i Wittenberdze. W 1606 roku uzyskał tytuł magistra filozofii. Po powrocie w 1609 roku nauczał matematyki i poetyki w Gdańskim Gimnazjum Akademickim; nauczyciel Jana Heweliusza. Autor rozpraw z astronomii i trygonometrii i konstruktor przyrządów astronomicznych. Był jednym z pierwszych astronomów w Polsce, którzy otwarcie opowiedzieli się za heliocentryczną teorią Kopernika.

    Tarcza Sobieskiego (lub po prostu Tarcza, łac. Scutum Sobiescianum albo Scutum, dop. Scuti, skrót Sct) – mały gwiazdozbiór nieba południowego, leżący w pobliżu równika niebieskiego. Wprowadzony przez Jana Heweliusza w 1683 roku dla upamiętnienia najmożniejszego protektora gdańskiego astronoma, króla Jana III Sobieskiego, po jego słynnej wiedeńskiej wiktorii. Nazwał go wtedy Scutum Sobiescianum. Opublikowany w 1690 roku, w pośmiertnie wydanym atlasie Firmamentum Sobiescianum, trzeciej części zadedykowanego w całości królowi dzieła Heweliusza Prodromus Astronomiae. Jest to jeden z 88 współcześnie rozróżnianych gwiazdozbiorów. W Polsce widoczny latem. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 20. Ulica Jana Heweliusza (niem. Baumgartsche Gasse) – ulica w Gdańsku na Starym Mieście. Łączy Osiek z główną arterią komunikacyjną. Obiekty przy niej mają charakter głównie handlowo-usługowy. Przy ulicy znajdują się dwa wieżowce, w tym najwyższy budynek w Gdańsku – Organika Trade.

    Sparkasse der Hansestadt Danzig (Kasa Oszczędności Hanzeatyckiego Miasta Gdańska) – działający w Gdańsku w latach 1907-1945 bank o kapitale gdańskim, mieszkańców Gdańska. Johann Gottfried von Diesseldorf (nazwisko pisane także: Diesseldorff, Dieseldorf, Disteldorf) (15 listopada 1668, Gdańsk – 29 lipca 1745, Gdańsk) był gdańskim uczonym, a następnie burmistrzem i burgrabią Gdańska.

    Jan Heweliusz, łac. Johannes Hevelius, niem. Johann Hewelcke, inne formy nazwiska: Hewel, Hewelke, Höfelcke, Hövellius, Höwelcke (ur. 28 stycznia 1611 w Gdańsku, zm. 28 stycznia 1687 tamże) – gdański astronom, matematyk i konstruktor instrumentów naukowych. Gdański Festiwal Carillonowy – coroczna impreza muzyczna odbywająca się w Gdańsku, będąca jedynym tego rodzaju wydarzeniem w Polsce, czego powodem jest fakt, że pośród polskich miast tylko Gdańsk posiada dwa czynne carillony koncertowe. Nie bez znaczenia są także kilkusetletnie carillonowe tradycje Gdańska.

    Hotel Gdańsk Stare Miasto, dawniej Hotel Hevelius Gdańsk i Hotel Heweliusz – najwyższy hotel w Gdańsku. Właścicielem budynku jest firma Orbis Grupa Hotelowa. Wieżowiec położony jest na Starym Mieście. Z jego okien rozciąga się widok na starą zabudowę historycznego Gdańska oraz Zatokę Gdańską. Sam budynek widoczny jest ze Starego Miasta, terenów stoczniowych i Fortów.

    Galeria Na wieży w Gdańsku – wystawiennicza galeria sztuki, mieszcząca w wieży Kościoła św. Katarzyny w Gdańsku przy Muzeum Zegarów Wieżowych, oddział Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. Powstała 2000 roku z inicjatywy Grzegorza Szychlińskiego , Romana Gajewskiego i Zbigniewa Wąsiela oraz artystów z Stowarzyszenia Artystycznej Inicjatywy w Gdańsku. Program placówki prezentował takie dziedziny sztuk plastycznych, jak malarstwo, grafika, rysunek, rzeźba, fotografia. Galeria powadziła działalność do pożaru kościoła 22 maja 2006 r.

    Strefa Historyczna Wolnego Miasta Gdańska – placówka edukacyjno-muzealna o charakterze historycznym, prezentująca eksponaty z okresu Wolnego Miasta Gdańska; oddział Towarzystwa Przyjaciół Gdańska. Ekspozycję wzbogacają akcenty multimedialne – stare filmy dokumentalne pokazujące Gdańsk; odtwarzany jest także oryginalny hymn Wolnego Miasta Gdańska z lat 30. "Für Danzig" autorstwa Paula Enderlinga. Danziger Creditanstalt A.G. (Gdańska Instytucja Kredytowa S.A., w wolnym tłumaczeniu: Gdański Bank Kredytowy) – działający w Gdańsku w latach 1917-1921 bank o kapitale gdańskim, następnie niemieckim.

    Gdańska Macierz Szkolna (przed 1938 oficjalnie: Macierz Szkolna w Gdańsku) – polska organizacja oświatowa w Wolnym Mieście Gdańsku, w latach 1921–1939. Lisek (łac. Vulpecula, dop. Vulpeculae, skrót Vul, inna używana nazwa Lis) – niezbyt jasny gwiazdozbiór nieba północnego, wprowadzony przez gdańskiego astronoma Jana Heweliusza, opublikowany w 1690 roku, pod pierwotną nazwą Lis z Gęsią, w pośmiertnie wydanym atlasie Firmamentum Sobiescianum. Znajduje się on wewnątrz formacji "trójkąta letniego". Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 45. Widoczny w Polsce od wiosny do jesieni.

    Louis Matthy, Ludwik Mathy (ur. w Gdańsku - zm. 7 listopada 1757 w Gdańsku) – kupiec, armator i obywatel Gdańska, dyplomata francuski.

    Dodano: 17.11.2010. 00:04  


    Najnowsze