• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rosjanie wystrzelili sondę w kierunku jednego z księżyców Marsa

    09.11.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Rosyjska sonda Fobos-Grunt została wystrzelona we wtorek wieczorem z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie w kierunku jednego z księżyców Marsa - Fobosa. Jej celem jest przywiezienie z powrotem na Ziemię bezcennego ładunku, czyli 200 gramów gruntu Fobosa. Na pokładzie sondy znajduje się "Chomik", czyli urządzenie badawcze skonstruowane przez polskich naukowców.

     


    Rakieta Zenit-2SB z sondą Fobos-Grunt wystartowała o godzinie 21.16 czasu polskiego - podały rosyjskie agencje.

    Na orbitę wokółmarsjańską sonda wejdzie dopiero w październiku 2012 roku. Na powierzchni Fobosa wyląduje w lutym 2013 roku.

    "Chomik" to penetrator geologiczny skonstruowany przez uczonych z Centrum Badań Kosmicznych PAN.

    "Rosjanie też mają urządzenia do pobierania gruntów, ale mogą pobierać jedynie materiały z miękkiego gruntu. My wykonaliśmy urządzenie do pobierania twardych materiałów, nawet ze skał" - powiedział PAP kierownik projektu "Chomik" dr Jerzy Grygorczuk.

    Właśnie pobranie próbki gruntu z marsjańskiego księżyca będzie głównym zadaniem "Chomika". "Te próbki kosztują tyle, ile przygotowanie całej misji. Słyszałem od Rosjan, że odrobinę - szczyptę tego gruntu chcieli mieć również naukowcy francuscy" - opowiedział kierownik projektu.

    "Chomik" choć jest urządzeniem bardzo złożonym, waży zaledwie 1,4 kg. Zawiera trzy główne podzespoły: penetrator, elektronikę sterującą i mechanizm blokująco-zwalniający. Blokada zabezpiecza instrument przed wibracjami i przeciążeniami podczas startu i lądowania na Fobosie.

    Polskiemu urządzeniu w zebraniu księżycowej próbki pomoże rosyjski manipulator, z którym będzie on połączony. "+Chomik+ będzie umocowany jako końcówka manipulatora, który przetransportuje nasze urządzenie z pokładu lądownika do gruntu. Później, jak już nabierze gruntu, odtransportuje je do głównej kapsuły, gdzie +Chomik+ zostanie odłączony" - opisał naukowiec.

    Dlaczego naukowcom zależy na zbadaniu Fobosa? Dr Grygorczuk tłumaczy, że ścierają się różne koncepcje tego, jak powstał ten marsjański księżyc.

    "Fobos to niezwykle ciekawy obiekt. Być może przypomina bryły z obrzeży Układu Słonecznego, tworzące za orbitą Neptuna pas Kuipera. Najbardziej znanym przedstawicielem tej grupy jest Pluton" - wyjaśnia dr Joanna Gurgurewicz.

    Jednak - jak przypominają specjaliści z CBK - według konkurencyjnej hipotezy księżyc ten nie został przechwycony przez Marsa, lecz uformował się na jego orbicie. Pomiary przeprowadzone przez instrument "Chomik" oraz analiza pobranej za jego pomocą próbki pomogą rozwikłać tę zagadkę. "Wyjaśnienie tego, jak powstał Fobos przyniesie interesujące informacje na temat tego, jak powstał cały Układ Słoneczny i planetarny" - wytłumaczył dr Grygorczuk.

    "Pobieranie próbek nie będzie trwało dłużej niż kilka dni, dlatego na przełomie lutego i marca wystartuje z powrotem z powierzchni Fobosa. W sierpniu 2014 r. planowane jest lądowanie kapsuły powrotnej na Ziemi" - powiedział uczony. 

    PAP - Nauka w Polsce

    jhp/ mc/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Fobos-Grunt (ros. Фобос-Грунт) – rosyjska sonda kosmiczna przygotowana przez agencję Roskosmos. Zadaniem misji było lądowanie na powierzchni Fobosa, większego z dwóch księżyców Marsa, w celu pobrania próbek gruntu i dostarczenia ich na Ziemię. Fobos-Grunt miał też przetransportować na orbitę wokółmarsjańską chińską sondę Yinghuo-1. Z powodu awarii po starcie sonda pozostała na niskiej orbicie wokółziemskiej i w dniu 15 stycznia 2012 roku spłonęła w atmosferze Ziemi. Program Fobos (ros. Фобос) – program lotu dwóch radzieckich bezzałogowych sond kosmicznych wysłanych w 1988 roku. Celem ich misji było przeprowadzenie szczegółowych badań marsjańskiego księżyca Fobosa. Sondy miały dokonać bardzo bliskich przelotów nad powierzchnią Fobosa, umieścić na niej lądowniki, wykonać obserwacje powierzchni i atmosfery Marsa, a także przeprowadzić obserwacje Słońca i przestrzeni międzyplanetarnej. Program Fobos (ros. Фобос) – program lotu dwóch radzieckich bezzałogowych sond kosmicznych wysłanych w 1988 roku. Celem ich misji było przeprowadzenie szczegółowych badań marsjańskiego księżyca Fobosa. Sondy miały dokonać bardzo bliskich przelotów nad powierzchnią Fobosa, umieścić na niej lądowniki, wykonać obserwacje powierzchni i atmosfery Marsa, a także przeprowadzić obserwacje Słońca i przestrzeni międzyplanetarnej.

    Yinghuo-1 – chińska sonda marsjańska, której misja była realizowana we współpracy z rosyjską agencją kosmiczną. Sonda miała zostać przetransportowana na orbitę wokółmarsjańską przez rosyjską sondę Fobos-Grunt. Z powodu awarii po starcie, Fobos-Grunt wraz Yinghuo-1 pozostały na niskiej orbicie wokółziemskiej i 15 stycznia 2012 roku spłonęły w atmosferze Ziemi. New Horizons (ang. Nowe Horyzonty) – sonda kosmiczna zbudowana przez amerykańską agencję kosmiczną NASA w ramach programu New Frontiers (Nowe Granice). Celem jej jest zbadanie Plutona (planety karłowatej na krańcach Układu Słonecznego), jego księżyca Charona oraz co najmniej jednego innego obiektu pasa Kuipera. Sonda nie zostanie wprowadzona na orbitę planety karłowatej, lecz przeleci obok niej w bezpiecznej odległości. Misja będzie miała za zadanie sporządzić dokładne mapy Plutona i jego księżyca Charona, określić skład ich powierzchni oraz zbadać atmosferę Plutona. W związku z odkryciem czterech małych księżyców zewnętrznych (Nixa, Hydry, Kerberos i Styx), do celów misji zostaną dodane zadania związane z badaniem tych obiektów.

    Łuna 20 (ros. Луна-20, Księżyc-20) – radziecka bezzałogowa sonda kosmiczna wystrzelona z zadaniem pobrania próbek gruntu księżycowego. Program Łuna (ros. Луна - Księżyc) — był to radziecki, bardzo bogaty i zróżnicowany program bezzałogowych sond kosmicznych do badań Księżyca, który objął łącznie aż 45 (24 oficjalne) misje. Jego celem było przede wszystkim wykonanie bardzo dokładnych fotografii widocznej oraz niewidocznej z Ziemi półkuli księżycowej, wylądowanie na powierzchni, przeprowadzenie analiz gruntu, jego pomiarów termicznych, chemicznych i fizycznych. Program, w zależności od charakteru misji, planowany był jako seria bezzałogowych orbiterów i lądowników, w tym pierwszych bezzałogowych pojazdów kołowych, zdolnych przemieszczać aparaturę naukową oraz lądowników z aparaturę wzlotową, zdolną powrócić na Ziemię.

    Łuna-Głob (ros. Луна-Глоб) – planowana rosyjska sonda kosmiczna. Sonda złożona będzie ze sztucznego satelity Księżyca, lądownika i penetratorów. Pierwsza misja w ramach nowego rosyjskiego programu badań Księżyca. W realizacji misji weźmie udział japońska agencja kosmiczna JAXA. Start misji planowany jest na 2015 rok. Łuna 18 (ros. Луна 18, tłum. Księżyc 18) – radziecka bezzałogowa sonda kosmiczna wystrzelona w ramach programu Łuna. Jej zadaniem było m.in. zebranie i dostarczanie na Ziemię próbek gruntu księżycowego.

    Łuna 7 – radziecka bezzałogowa misja sondy kosmicznej programu Łuna, przeznaczona do badań Księżyca. Sonda została wystrzelona 4 października 1965 z kosmodromu Bajkonur, jej celem było wykonanie miękkiego lądowania na Księżycu.

    Fobos (też: Phobos, gr. Φόβος ‘strach’) – większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa. Jest to w całym Układzie Słonecznym satelita naturalny położony najbliżej planety, wokół której krąży.

    Asaph Hall (ur. 15 października 1829 w Goshen, stan Connecticut, zm. 22 listopada 1907 w Annapolis, stan Maryland) – amerykański astronom, najbardziej znany jako odkrywca dwóch księżyców Marsa (Fobosa i Deimosa) w 1877 r. Zajmował się również obliczaniem orbit księżyców innych planet i gwiazd podwójnych, wyznaczył okres obrotu Saturna i masę Marsa. Program Surveyor – amerykański program księżycowych lądowników obejmujący 7 misji bezzałogowych, których zasadniczym celem było osiągnięcie powierzchni Księżyca poprzez tzw. miękkie lądowanie. Generalnie, misje programu Surveyor były kontynuacją programu badawczego zapoczątkowanego przez sondy Ranger, i miały w planie przeprowadzenie szerokiej dokumentacji fotograficznej miejsca lądowania oraz przeprowadzenie badań mechaniki gruntu księżycowego ze stwierdzeniem jego wpływu na stabilność pojazdu.

    Deimos (lub Dejmos, gr. Δείμος Deímos ‘trwoga’) – mniejszy i dalszy z dwóch księżyców Marsa. Wraz z drugim księżycem Marsa, Fobosem, został odkryty przez amerykańskiego astronoma Asapha Halla.
    Łuna 6 – jedna z bezzałogowych sond kosmicznych radzieckiego programu Łuna. Została wystrzelona 8 czerwca 1965 w kierunku Księżyca z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie. Celem sondy było lądowanie na powierzchni Księżyca, ale w wyniku błędu w czasie korekty trajektorii lotu, minęła Księżyc o 159 612,8 km.

    Mars Orbiter Mission (MOM), nieoficjalna nazwa: Mangalyaan – indyjska misja marsjańskiego orbitera organizowana przez ISRO (Indyjska Organizacja Badań Kosmicznych). Jest to pierwsza indyjska misja planetarna. 5 listopada 2013 r. sonda została umieszczona na orbicie wokółziemskiej przez indyjską rakietę nośną PSLV (Polar Satellite Launch Vehicle) wystrzeloną z kosmodromu w Sriharikota. 30 listopada 2013 r. sonda ma opuścić orbitę Ziemi, a 21 września 2014 r. osiągnąć orbitę Marsa. Łuna 13 – jedna z bezzałogowych sond kosmicznych radzieckiego programu Łuna. Została wystrzelona 21 grudnia 1966 w kierunku Księżyca z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie. Był to trzeci statek kosmiczny, któremu udało się miękko wylądować na powierzchni Księżyca.

    Dodano: 09.11.2011. 00:19  


    Najnowsze