• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rozpoczyna się projekt Radiowe obserwacje Drogi Mlecznej

    15.03.2011. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    11 europejskich instytucji naukowych i edukacyjnych zainaugurowało wspólny projekt "Radiowe obserwacje Drogi Mlecznej". Jego celem jest zbudowanie sieci radioteleskopów i wykorzystanie jej do prowadzenia obserwacji astronomicznych wprost ze "szkolnej ławy".

    W Polsce projekt koordynuje Uniwersytet Jagielloński, a całe przedsięwzięcie jest dofinansowane z europejskiego programu Comenius Multilateral. Jeden z takich niewielkich radioteleskopów - w pełni sterowalna przez internet, trzymetrowa antena, stanie właśnie w Krakowie, na terenie Obserwatorium Astronomicznego UJ.

    Poza uczniami z Polski, własne obserwacje galaktyki na falach radiowych będą mogli przeprowadzać uczniowie z Francji, Rumunii, Hiszpanii, Grecji, Cypru, Belgii, Portugalii, Wielkiej Brytanii, Szwecji i Niemiec. Pierwsze zadania to badanie rotacji Drogi Mlecznej i promieniowania wodoru.

    Projekt jest kierowany również do miłośników astronomii, którzy obserwacje Drogi Mlecznej mogą prowadzić w ramach działalności amatorskich obserwatoriów czy planetariów lub samodzielnie.

    W ramach projektu z Obserwatorium Astronomicznym UJ współpracuje już Centrum Fizyki Teoretycznej PAN - polski koordynator programu Hands-On Universe, Europe oraz Polski Portal Astronomiczny - Astronomia.pl. Podobnie jak w innych projektach inicjowanych przez HOU, także w "Radiowych obserwacjach Drogi Mlecznej" kluczową rolę mają odegrać nauczyciele - na co dzień to dzięki ich inicjatywie uczniowie będą uzyskiwali dostęp do sieci radioteleskopów.

    Już w kwietniu grupa kilku polskich nauczycieli-trenerów, uda się do Portugalii na szkolenie związane z projektem. Następnie przeprowadzą oni ćwiczenia obserwacyjne na lekcjach lub kółkach zainteresowań w swoich szkołach oraz pomogą koordynatorom projektu zachęcić innych nauczycieli do wzięcia udziału w projekcie.

    Szczegóły dotyczące projektu można znaleźć w serwisie internetowym dostępnym pod adresem: http://www.oa.uj.edu.pl/hou/

    PAP - Nauka w Polsce

    jpo/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Square Kilometre Array (SKA) – planowana sieć radioteleskopów o całkowitej powierzchni jednego kilometra kwadratowego. Będzie działać w zakresie częstotliwości od 70 MHz do 10 GHz oraz będzie 50 razy bardziej czuła niż jakikolwiek dzisiejszy radioteleskop. Będzie to wymagało bardzo wydajnych centralnych silników obliczeniowych, a także długodystansowych połączeń o przepustowości dziesięciokrotnie większej od dzisiejszego światowego ruchu internetowego. Dzięki temu będzie można badać niebo ponad dziesięć tysięcy razy szybciej niż obecnie. Sieć SKA zostanie zbudowana na półkuli południowej w Republice Południowej Afryki i Australii, gdzie obserwacja naszej galaktyki, Drogi Mlecznej jest najprostsza i gdzie emisja interferencji elektromagnetycznej jest najmniejsza. Budowa SKA ma się rozpocząć w 2016 roku, zakończyć w 2024 roku, a w międzyczasie, w 2020 roku mają zostać przeprowadzone pierwsze obserwacje. Budżet przedsięwzięcia to 1,5 mld euro.

    The Whole Earth Telescope Project (WET) – astronomiczny projekt badawczy założony w 1986 roku przez dr. Edwarda Nathera, astronoma z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin w Stanach Zjednoczonych. Projekt stworzył sieć współpracujących ze sobą obserwatoriów astronomicznych z całego świata. Oparto go na bardzo prostym założeniu, że zawsze gdzieś na świecie jest noc i warunki umożliwiające obserwacje. Jest to więc jakby jeden teleskop z wieloma obserwatorami. Pierwotnym celem projektu było prowadzenie nieprzerwanych obserwacji gwiazd zmiennych, a co za tym idzie wspólnego gromadzenia, analizowania i naukowej interpretacji zebranych danych. W 1997 roku siedzibę WET przeniesiono do Uniwersytetu Stanowego w Iowa, a na jego czele stanął dr Steven Kawaler. Projektowi przewodzi rada, zwana CoW (Council of the Wise), składająca się z trzyosobowego prezydium, dwóch stałych członków i kilkunastu członków wybieralnych, z których tzw. King CoW w czasie obrad ma prawo dwóch głosów. Obecnie WET skupia ponad sześćdziesięciu naukowców z osiemnastu krajów świata, wśród których znajduje się czterech z Polski – z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika – prof. Paweł Moskalik i prof. Wojciech Dziembowski, z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie – dr Waldemar Ogłoza oraz z Uniwersytetu Jagiellońskiego – dr hab. Stanisław Zoła, a jego głównym celem są astrosejsmologiczne obserwacje pulsujących białych karłów.

    Lista gromad otwartych należących do Drogi Mlecznej. Lista jest posegregowana według rosnącej rektascensji. Zawiera 2094 gromady otwarte sklasyfikowane do 2010 roku. Obecnie znamy około 2500 gromad otwartych w Drodze Mlecznej, lecz szacunkowo może ich istnieć nawet 30 000. Większość z nich ciągle pozostaje niewidoczna gdyż skrywa się za gazem i pyłem naszej Galaktyki.

    Pierścień Jednorożca – pierścień gwiazd dokoła Drogi Mlecznej. Jest uważany za strumień gwiazd, który oderwał się od galaktyki Karzeł Wielkiego Psa i połączył z Drogą Mleczną na przestrzeni miliardów lat. Jest to złożona struktura w kształcie pierścienia, która owija się wokół naszej galaktyki trzy razy, ukształtowana przez długie włókno gwiazd wypchniętych z galaktyki Karła Wielkiego Psa przez siły pływowe, wskutek orbitowania wokół Drogi Mlecznej. Pierścień ma masę 100 milionów mas Słońca i długość 200 000 lat świetlnych.

    Projekt: Polska – środowisko społeczne, skupiające ludzi o poglądach centrowych i liberalnych, działająca na obszarze Polski i poza jej granicami. Instytucjonalnym przejawem tego środowiska jest Fundacja Projekt: Polska i Stowarzyszenie Projekt: Polska oraz działające w ramach tych instytucji rozmaite inicjatywy.

    Lista obserwatoriów astronomicznychLista zawiera grupy wybranych obserwatoriów astronomicznych, które można sortować według nazwy, roku założenia, położenia geograficznego oraz międzynarodowego kodu obserwatorium. Wykorzystano w tym celu dane m.in. z Wikipedii angielskojęzycznej. Główny podział obserwatoriów astronomicznych specyfikują następujące kategorie: kosmiczne, atmosferyczne, naziemne i podziemne. Ponadto wiele nowoczesnych teleskopów to urządzenia bardzo precyzyjne, a co za tym idzie zdolne do selektywnych obserwacji. Dlatego można też mówić o obserwatoriach nastawionych na zbieranie danych astronomicznych pochodzących z różnych części widma elektromagnetycznego (np. obserwacje w ultrafiolecie, radiowe, rentgenowskie, w obszarze promieni gamma itp.). Obserwacje kosmiczne, dokonywane przez teleskopy poza atmosferą Ziemi, cechują się niespotykaną dotąd dokładnością. Postęp nowej generacji tzw. optyki adaptatywnej pozwala także teleskopom naziemnym znacznie poszerzyć swoją precyzję.

    The Universe − zawieszony projekt budowy sztucznych wysp w Dubaju, w kształcie Drogi Mlecznej i Układu Słonecznego. Projekt zamierza wykonać przedsiębiorstwo Al Nakheel Properties, jednak został on odsunięty w czasie i jego budowa nie rozpocznie się przed 2020 rokiem. Archipelag ma znajdować się między wyspami Palm Jumeirah i Palm Deira.

    Dodano: 15.03.2011. 00:11  


    Najnowsze