• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Senat upamiętnił Stefana Banacha

    30.03.2012. 11:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Stefan Banach uznawany jest za jednego z najwybitniejszych matematyków ostatniego stulecia - napisali senatorowie w uchwale w 120. rocznicę urodzin uczonego. Zachęcają też "do refleksji nad rolą matematyki w rozwoju intelektualnym i mentalnym człowieka".


     

    120. rocznica urodzin Stefana Banacha przypada w piątek. Senatorowie chcieli przypomnieć wkład tego lwowskiego matematyka w światową naukę. Wnioskując o przyjęcie uchwały senator Kazimierz Wiatr z klubu parlamentarnego PiS podkreślił, że współcześni naukowcy nadal korzystają z jego dokonań, np. rozwijając fizykę kwantową.

    "Ale też warto przypomnieć - niedawno wszedł na ekrany film o Bitwie Warszawskiej i tam to pięknie pokazano - rolę, można powiedzieć, zaplecza naukowego. Deszyfranci, kryptolodzy wsławili się także w czasie II wojny światowej rozpracowaniem szyfratora Enigma. A to wszystko swoje źródło miało w polskiej szkole matematycznej, której poniekąd podstawą stał się Stefan Banach" - powiedział.

    Zaznaczył, że uchwała, przypominająca wkład Banacha w rozwój matematyki, ma również być zachętą dla młodych ludzi, aby decydowali się na karierę naukową.

    "Rok 1922, w którym Stefan Banach ogłosił drukiem swoją pracę doktorską, uważany jest przez wielu matematyków za przełomowy w historii matematyki XX wieku. Ogłoszona rozprawa stworzyła bowiem podstawy analizy funkcjonalnej, będącej nowym, niezwykle ważnym działem matematyki. Bardzo szybko okazało się, że praca ta ma istotne znaczenie dla rozwoju nie tylko matematyki, lecz także innych nauk ścisłych, szczególnie fizyki kwantowej. Stefan Banach opracował główne pojęcia i twierdzenia analizy funkcjonalnej, a wyrażenie +przestrzeń Banacha+ znane jest matematykom i fizykom na całym świecie" - napisano w uchwale.

    Senatorowie przypomnieli, że Amerykańska Komisja Nauki, dokonując niedawno przeglądu wiedzy wniesionej do naukowego dorobku współczesnej cywilizacji, wyróżniła spośród wszystkich polskich naukowców Mikołaja Kopernika i Stefana Banacha.

    "Z punktu widzenia matematyków katedralnych, profesorów obejmujących katedry, Banach był niedoukiem. A jednak ci profesorowie prowadzący katedry uznali, że człowiek, który właściwie jest niedokształcony, nie ma formalnego wykształcenia, jest lepszy od nich. Pozwolili mu robić doktorat, mimo że nie miał studiów. (...) Środowisko naukowe tamtego czasu miało szerokie horyzonty, skoro zamiast zmarnować takiego człowieka, stworzyło mu możliwość uzyskania doktoratu i uznało jego osiągnięcia. Warto to podkreślić" - powiedział w trakcie debaty nad treścią uchwały senator Piotr Wach (PO).

    Za przyjęciem uchwały głosowało 87 senatorów, dwóch wstrzymało się od głosu. Nikt nie był przeciw.

    Stefan Banach urodził się 30 marca 1892 roku w Krakowie. Od dzieciństwa wykazywał nieprzeciętne zdolności matematyczne i lingwistyczne. Nie ukończył jednak studiów wyższych. Jego talent odkrył prof. Hugo Steinhaus, dzięki któremu Stefan Banach w 1920 roku został asystentem na Politechnice Lwowskiej. W tym samym roku otrzymał doktorat na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W roku 1922 na tej uczelni habilitował się i został jej profesorem. W 1924 roku wybrano go na członka korespondenta Polskiej Akademii Umiejętności, a w 1939 został prezesem Polskiego Towarzystwa Matematycznego.

    Jest twórcą analizy funkcjonalnej - działu matematyki, który pomógł znaleźć równania stosowane do opisywania złożonych zjawisk przyrodniczych, w tym mechaniki kwantowej.

    Stefan Banach zmarł we Lwowie w sierpniu 1945 r. Został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim.

    PAP - Nauka w Polsce

    ula/ hes/bsz




    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    „Studia Mathematica” – czasopismo stworzone przez Stefana Banacha i Hugona Steinhausa w 1929 roku we Lwowie i poświęcone tylko jednej gałęzi matematyki: analizie funkcjonalnej. Medal im. Stefana Banacha - międzynarodowa nagroda przyznawana przez Prezydium PAN w uznaniu wybitnych zasług w rozwoju nauk matematycznych. Ustanowiony w 1992 roku w stulecie urodzin Stefana Banacha. Twierdzenie Hahna-Banacha – podstawowe twierdzenie analizy funkcjonalnej sformułowane i udowodnione niezależnie przez Hansa Hahna i Stefana Banacha w latach 20. XX wieku.

    (16856) Banach (1997 YE8) – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3 lat i 293 dni w średniej odległości 2,43 j.a. Została odkryta 28 grudnia 1997 roku w Prescott Observatory przez Paula Combę. Nazwa planetoidy pochodzi od Stefana Banacha, polskiego matematyka. Lwowska szkoła matematyczna – polska matematyczna szkoła naukowa działająca w dwudziestoleciu międzywojennym we Lwowie, skupiona wokół Stefana Banacha i Hugona Steinhausa; specjalizowała się w analizie funkcjonalnej, wydawała „Studia Mathematica”.

    Paradoks Banacha–Tarskiego (Hausdorffa–Banacha–Tarskiego) – słynne paradoksalne twierdzenie teorii mnogości sformułowane i udowodnione przez polskich matematyków Stefana Banacha i Alfreda Tarskiego w roku 1924. Holomorficzność nieskończeniewymiarowa – dział analizy funkcjonalnej, gałęzi matematyki badający uogólnienia funkcji holomorficznych na funkcje określone na zespolonych przestrzeniach Banacha (lub ogólniej: przestrzeniach Frécheta), najczęściej nieskończonego wymiaru, i przyjmujące w nich wartości. Można uważać ją za część nieliniowej analizy funkcjonalnej.

    Wołyński Komitet Ukraiński – komitet Ukraińców nastawiony na pokojowe rozwiązywanie konfliktów polsko-ukraińskich. Współpracę z tym komitetem zakładał m.in. Okręgowy Delegat Rządu na Wołyniu – Kazimierz Banach. Stefan Banach (ur. 30 marca 1892 w Krakowie, zm. 31 sierpnia 1945 we Lwowie) – polski matematyk, jeden z przedstawicieli lwowskiej szkoły matematycznej.

    Nagroda im. Kazimierza Kuratowskiego: Nagroda im. Kazimierza Kuratowskiego jest przyznawana za osiągnięcia naukowe z matematyki osobom które nie ukończyły 30 lat i jest uważana za najbardziej prestiżową z polskich nagród dla młodych matematyków. Nagroda została ustanowiona w 1981 roku przez Zofię Kuratowską (córkę Kazimierza Kuratowskiego), Instytut Matematyczny Polskiej Akademii Nauk i Polskie Towarzystwo Matematyczne.

    Stefan Włodzimierz Łukaszewicz – (ur. 3 marca 1902 w Kalwarii Zebrzydowice, zm. 10 kwietnia 1977 w miejscowości Szarlejka) – polski pedagog, nauczyciel, aktywista, przyczynił się znacznie do wybudowania Szkoły Podstawowej w Szarlecje. Syn Teofila Łukaszewicza i Julii Nabel lub Stetkiewcz ( nieścisłość nazwiska matki wynika z błędów w księgach ewidencji ludności). Uczęszczał do szkoły we Lwowie, w której w późniejszych latach był kierownikiem i nauczycielem, ukończył Seminarium Nauczycielskie w Żytomierzu. Po wybuchu II wojny światowej był prześladowany przez NKWD. Żona i dziecko, które posiadał pod jego nieobecność zostały zabrane przez NKWD i wywiezione prawdopodobnie na Sybir. Pomimo poszukiwań  przez organizację „Czerwony Krzyż” nigdy nie udało mu się odnalezienie rodziny. Pod groźbą utraty życia bądź deportacją postanowił uciekać z rodzinnej miejscowości. Próby dostania do Krakowa nie powiodły się. Po długich wędrówkach znalazł azyl w Częstochowie na Jasnej Górze. Przeor klasztoru wyraził zgodę na jego pobyt za jasnogórskimi murami. Na Jasnej Górze spędził 3 lata pracując tam jako robotnik w zamian za nocleg. Za radą Przeora klasztoru zgłosił się do Powiatowego Wydziału Oświaty, gdzie opowiedział o swojej pracy w jednej z lwowskich szkół. Stefan Łukaszewicz od Powiatowego Wydziału Oświaty  otrzymał propozycję objęcia stanowiska Inspektora Powiatu. Propozycja ta została jednak przez niego odrzucona. Wówczas skierowano go do miejscowości Szarlejka, gdzie wybudowanej szkoły jeszcze nie było. Po zakończeniu II wojny światowej zaczął starać się o potrzebne materiały i ziemię pod zabudowę szkoły. Dzięki jego staraniom budowa szkoły została ukończona 28 sierpnia 1959 roku , kiedy to nastąpił również techniczny odbiór szkoły. Stefan Łukaszewicz pełnił funkcję kierownika szkoły w Szarlejce do roku 1966. Nauczał wówczas języka rosyjskiego, matematyki oraz podstawowych wiadomości z fizyki i chemii. 31 sierpnia 1966 roku przeszedł na emeryturę. Mimo to nie zrezygnował z nauczania. Przez wiele lat prowadził Szkołę Przysposobienia Rolniczego, która w 1967 roku zmieniła nazwę na Zasadniczą Szkołę Rolniczą w Szarlejce. W końcowych latach jego życia okazało się, iż jest chory na raka krtani. Nauczyciel zmarł 10 kwietnia 1977 roku, a 12 kwietnia 1977 roku odbył się jego pogrzeb w Kościele Najświętszej Marii Panny Królowej Aniołów w Kalei. Został pochowany na cmentarzu w Kalei. Ostatnią wolą zmarłego było utworzenie biblioteki w miejscu jego zamieszkania. W późniejszych latach owa biblioteka została przeniesiona do remizy w Szarlejce. Ponadto zwieńczeniem zasług Stefana Łukaszewicza dla lokalnej społeczności było nadanie drodze D-282 i D-309 przechodzącej przez wieś Szarlejka i biegnącej od granicy ze wsią Kalej w kierunku ul. Goździków nazwy ul. Stefana Łukaszewicza, co poświadcza Uchwała Nr VI673 Rady Gminy Wręczyca Wielka z dnia 8 lipca 2003 roku.

    Twierdzenie Banacha-Steinhausa (zasada jednostajnej ograniczoności) – twierdzenie analizy funkcjonalnej mówiące, w swym klasycznym sformułowaniu, że granica punktowa ciągu operatorów liniowych i jednakowo ciągłych między przestrzeniami Banacha jest ciągłym operatorem liniowym. Twierdzenie Banacha-Steinhausa można sforumułować ogólniej, aby uwypuklić istotność założeń wersji klasycznej. Stefan Dominik Niementowski (ur. 4 sierpnia 1866 w Żółkwi, zm. 13 lipca 1925 w Warszawie) - polski chemik, od roku 1892 profesor Politechniki Lwowskiej i kierownik Katedry Chemii Ogólnej i Analitycznej, rektor tej uczelni w latach 1899/1900, 1900/1901 i 1908/1909, członek i kierownik Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Towarzystwa Naukowego we Lwowie, w latach 1920-1922 prezes Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika we Lwowie, członek Polskiej Akademii Umiejętności. W roku 1919 był współzałozycielem Polskiego Towarzystwa Chemicznego.

    Aleksiej Nikołajewicz Kryłow (ros. Алексей Николаевич Крылов, 1863-1945) – rosyjski matematyk, inżynier budowy okrętów, mechanik teoretyk, admirał. Autor wielu prac naukowych z dziedziny matematyki (w tym matematyki stosowanej), balistyki, fizyki matematycznej, geodezji, astronomii, teorii okrętów, a także historii nauki. W roku 1903 opracował tabele niezatapialności okrętu (nad tą problematyką pracował już wcześniej wspólnie z polskim inżynierem i wynalazcą Stefanem Drzewieckim). Nagroda Carla Friedricha Gaussa za Zastosowania Matematyki jest nagrodą z matematyki, przyznawaną wspólnie przez Międzynarodową Unię Matematyczną oraz Niemieckie Towarzystwo Matematyczne za "wybitny wkład matematyczny, który posiadł znaczące zastosowania poza matematyką". Nazwa nagrody pochodzi od imienia niemieckiego matematyka Carla Friedricha Gaussa. Po raz pierwszy została wręczona w 2006 roku. Wręczana jest co cztery lata na Międzynarodowym Kongresie Matematyków.

    Do społeczeństwa Wołyńskiego – odezwa Okręgowego Delegata Rządu RP na Wołyniu Kazimierza Banacha do ukraińskich i polskich mieszkańców Wołynia, datowana na 28 lipca 1943. Delegat wzywał w niej m.in. do organizowania polskiej samoobrony na Wołyniu. puk.puk – pierwszy solowy album Kasi Nosowskiej. Utrzymany jest w mrocznych, trip hopowych klimatach, usłyszeć jednak można tu elementy rocka (np. niemal punkowe "O tobie?"). Autorem piosenek "Gordon", "Jeszcze jeden o tym" i "Zofia" jest Andrzej Smolik; "O papierkach" i "Na ucho" – Marcin Macuk a resztę skomponował Piotr Banach.

    Matematyka stosowana - gałąź matematyki zajmująca się przede wszystkim technikami i ich stosowaniem w innych dziedzinach. Interakcja między zastosowaniami matematyki a rozwojem matematyki czystej powoduje, iż obszar matematyki stosowanej nie jest precyzyjnie zdefiniowany. Zalicza się do niej działania rozwijające aparat matematyczny na potrzeby innych nauk, w szczególności medycyny, biologii, informatyki i techniki. Można wyróżnić w niej działy takie jak:

    Dodano: 30.03.2012. 11:04  


    Najnowsze