• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sonda Mars Express udanie minęła Phobosa

    08.03.2010. 20:41
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Europejska sonda przeleciała 3 marca w pobliżu jednego z księżyców Marsa. W astronomicznej skali Mars Express minął księżyc niemal "o włos", bowiem znajdował się zaledwie 67 km od niego.

    W historii badań Phobosa było to zbliżenie na najmniejszą odległość. Naukowcy wykorzystali je do zbadania pola grawitacyjnego księżyca i wywnioskowania z niego rozkładu masy we wnętrzu obiektu.
    Oscylatory częstotliwości radiowych w stacjach naziemnych są 100 tysięcy razy stabilniejsze niż działający na pokładzie sondy. Ponieważ eksperyment wymagał jak największej dokładności, w czasie jego przebiegu sygnał z Ziemi był przesyłany do sondy i potem od niej powracał na Ziemię.

    Sygnał radiowy podróżujący z prędkością światła potrzebował 6 minut i 34 sekund na dotarcie do sondy i drugie tyle na powrót na Ziemię. Zatem cała jego droga trwała 13 minut i 8 sekund. Sygnał był na tyle silny, że nawet radioamatorzy mogli go usłyszeć, ale aby wykryć niewielkie zmiany w sygnale spowodowane przez wpływ grawitacji Phobosa na ruch sondy potrzebny był dużo bardziej wyrafinowany sprzęt.

    Księżyc Phobos wygląda jak jednolite ciało, ale wcześniejsze przeloty pokazały, że nie może być taki w całości - musi być w 25-35 proc. porowaty. Obecnie trwa analiza danych uzyskanych z sondy Mars Express. Powie ona naukowcom, ile pustych przestrzeni może się znajdować we wnętrzu księżyca.

    Przelot z 3 marca był elementem większej kampanii 12 przelotów koło Phobosa w lutym i marcu tego roku. Podczas każdego z przelotów uruchamiane są różne instrumenty naukowe znajdujące się na pokładzie sondy Mars Express.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Program Fobos (ros. Фобос) – program lotu dwóch radzieckich bezzałogowych sond kosmicznych wysłanych w 1988 roku. Celem ich misji było przeprowadzenie szczegółowych badań marsjańskiego księżyca Fobosa. Sondy miały dokonać bardzo bliskich przelotów nad powierzchnią Fobosa, umieścić na niej lądowniki, wykonać obserwacje powierzchni i atmosfery Marsa, a także przeprowadzić obserwacje Słońca i przestrzeni międzyplanetarnej. Program Fobos (ros. Фобос) – program lotu dwóch radzieckich bezzałogowych sond kosmicznych wysłanych w 1988 roku. Celem ich misji było przeprowadzenie szczegółowych badań marsjańskiego księżyca Fobosa. Sondy miały dokonać bardzo bliskich przelotów nad powierzchnią Fobosa, umieścić na niej lądowniki, wykonać obserwacje powierzchni i atmosfery Marsa, a także przeprowadzić obserwacje Słońca i przestrzeni międzyplanetarnej. Mars 2M (Mars-69, M-69) – typ radzieckich sond kosmicznych wysłanych w kierunku Marsa w 1969 roku w ramach programu Mars. Zbudowano i wysłano dwie sondy tego typu, bez wcześniejszej zapowiedzi. Obie misje zakończyły się katastrofą po starcie z Ziemi.

    Mars 3 (ros. Марс 3) – radziecka sonda kosmiczna wysłana na Marsa w ramach programu Mars, 9 dni po bliźniaczej misji Mars 2. Lądownik tej sondy został pierwszym pojazdem w historii, który bezpiecznie osiadł na marsjańskim gruncie, jednak po 14,5 sekundy transmisji utracono z nim łączność. Hecates Tholus – wulkan położony w regionie Elysium na Marsie. Obserwacje sondy Mars Express należącej do Europejskiej Agencji Kosmicznej wskazują, że 350 milionów lat temu nastąpiła duża erupcja tego wulkanu. Wybuch utworzył kalderę o średnicy 10 km. Przypuszcza się, że pokłady lodu wypełniły następnie kalderę i przyległe obniżenie. Pomiar ilości kraterów wskazuje, że nastąpiło to od 5 do 20 milionów lat temu. Jednakże z modeli klimatycznych wynika, że lód na Hecates Tholus jest obecnie niestabilny, co wskazuje na postępującą zmianę klimatu. Wykazano, że wiek lodowców odpowiada okresowi zwiększonego nachylenia osi obrotu Marsa.

    Program Mars (ros. Марс) – program lotów radzieckich i rosyjskich bezzałogowych sond kosmicznych, których celem było badanie Marsa. Sondy programu Mars były wysyłane od 1960 do 1996 roku i różniły się od siebie pod względem konstrukcji i zadań. Były wśród nich sondy mające badać Marsa podczas bliskiego przelotu obok planety, lądowniki i orbitery. Program był prześladowany przez bardzo liczne awarie rakiet nośnych i samych sond, co spowodowało, że żaden z pojazdów nie wykonał w pełni powierzonych mu zadań. Wiele sond nie otrzymało z tego powodu oficjalnej nazwy lub otrzymało nazwę ukrywającą ich prawdziwy program misji. Z programem Mars blisko związany był lot sondy Zond 2 oraz program Fobos. Mars 6 (ros. Марс 6) – kolejna radziecka sonda międzyplanetarna wysłana w ramach programu Mars. Należała do typu M-73, podobnie jak trzy inne wystrzelone w 1973 roku sondy: Mars 4, Mars 5 i Mars 7.

    Ranger 4 – amerykańska sonda księżycowa wysłana w ramach programu Ranger, pierwszy amerykański obiekt kosmiczny, który dotarł do innego ciała niebieskiego. Na 10 minut przed zderzeniem się z Księżycem sonda miała przesłać zdjęcia jego powierzchni na Ziemię. Kapsuła sondy, w której był sejsmometr, miała dokonać twardego lądowania i przesłać wyniki pomiarów. Misja zakończyła się niepowodzeniem, gdyż usterka komputera pokładowego spowodowała, że nie rozłożyły się baterie słoneczne i statek uderzył w niewidoczną stronę Księżyca nie przesyłając żadnych danych. Mars 5 (ros. Марс 5) – kolejna radziecka sonda kosmiczna wysłana w ramach programu Mars cztery dni po sondzie Mars 4 z podobnym zadaniem. Należała do typu M-73, podobnie jak trzy inne wystrzelone w 1973 roku sondy: Mars 4, Mars 6 i Mars 7.

    Łuna 1 lub Mieczta (Мечта – ros. marzenie) – radziecka sonda księżycowa wystrzelona 2 stycznia 1959. Była pierwszym ziemskim obiektem, któremu nadano drugą prędkość kosmiczną i który wydostał się poza grawitacyjne oddziaływanie Ziemi. Zadaniem Łuny 1 było zderzenie się z powierzchnią Księżyca. Z powodu uszkodzenia systemu kontroli lotu do zderzenia nie doszło, a statek wszedł na orbitę okołosłoneczną (między Ziemią a Marsem). Dane otrzymane z Łuny 1 dostarczyły nowych informacji o pasach radiacyjnych, stwierdziły brak pola magnetycznego Księżyca i wykryły obecność wiatru słonecznego w przestrzeni międzyplanetarnej.

    Mars Global Surveyor (MGS) − bezzałogowa sonda kosmiczna wysłana na Marsa. Zaprojektowana i wykonana przez NASA i Jet Propulsion Laboratory. Wystrzelona w 1996, stała się początkiem ponownych badań tej planety po ponad 20-letniej przerwie. Z powodu problemów z jednym z paneli słonecznych badania Marsa rozpoczęto dopiero w 1999. Główna misja została zakończona w styczniu 2001, czyli po jednym roku marsjańskim. Najważniejszym instrumentem sondy jest Mars Orbiter Camera (MOC), umożliwiająca robienie zdjęć z rozdzielczością od 1,5 do 12 m/piksel. W czasie swojej misji kamera wykonała ponad 240 tysięcy zdjęć. Na początku listopada 2006 po blisko 10 latach owocnej pracy kontakt z sondą ustał. Dochodzenie wskazało, że najbardziej prawdopodobną przyczyną awarii sondy był błąd w oprogramowaniu.

    Dodano: 08.03.2010. 20:41  


    Najnowsze