• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stacja teleskopowa rozpoczyna pracę

    05.01.2012. 15:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W Niemczech uruchomiono pierwszą międzynarodową stację teleskopową radioteleskopu LOFAR (od LOw Frequency ARray - sieć niskiej częstotliwości). Stacja, nazwana IS-DE1, którą będzie zarządzać Instytut Radioastronomiczny im. Maksa Plancka, znajduje się w miejscowości Effelsberg w Nadrenii Północnej-Westfalii i jest drugą z wielu, które mają być zbudowane.

    LOFAR zajmował się Holenderski Instytut Radioastronomiczny ASTRON i to właśnie w Exloo w północno-wschodniej Holandii powstała w 2006 r. pierwsza krajowa stacja. W ciągu najbliższych dwóch lat przybędzie następnych 36 stacji z ponad 25 000 pojedynczych anten.

    Skonstruowany na podstawie nowej koncepcji LOFAR jest pierwszym radioteleskopem bez ruchomych części. A zatem kierunek i pole widzenia stacji nie są określane mechanicznie tylko elektronicznie przez łączenie sygnałów z 96 pojedynczych anten stacji, a docelowo różnych stacji.

    Sieć działa na niskich częstotliwościach między 20 a 80 MHz i będzie pomocna w badaniu różnych źródeł promieniowania kosmicznego, takich jak wybuchające gwiazdy, odległe galaktyki i kwazary z występującymi w nich supermasywnymi czarnymi dziurami. Takie badania wymagają rozdzielczości 1 minuty kątowej przy mierzeniu odległości kątowej między dwoma obiektami. Osiągnie się to, łącząc stacje w Holandii, Niemczech, a wkrótce w innych krajach Europy (np. Wielkiej Brytanii, Francji, Szwecji) przez szybkie transgraniczne łącza światłowodowe, które będą przekazywać dane do superkomputera LOFAR (Blue Gene/L) na Uniwersytecie w Groningen.

    "LOFAR oznacza świt nowej ery i rozpoczęcie badań Wszechświata na falach o największych długościach w widmie elektromagnetycznym", twierdzi konsorcjum projektu LOFAR. "LOFAR przyciągnie astronomów z całego świata, chcących wykorzystać ten mało do tej pory stosowany zakres częstotliwości do różnych badań, poczynając od wysokoenergetycznych zjawisk w górnych warstwach atmosfery ziemskiej, przez najbliższe planety, do niezwykle odległych pierwszych gwiazd i galaktyk tworzących się w najwcześniejszym dającym się obserwować czasie we Wszechświecie".

    Konsorcjum wskazuje także, że korzyści z sieci można by znacznie zwiększyć, łącząc ją z europejską siecią Géant. "Dodanie stacji LOFAR do tamtych lokalizacji byłoby naturalnym krokiem w celu stworzenia sieci czujników dla astronomii, pokrywającej całą Europę. Jako europejska sieć czujników LOFAR mógłby dostarczać istotnych naziemnych informacji uzupełniających informacje pochodzące z obserwacyjnych satelitów Ziemi, a tym samym stałby się ważnym elementem europejskiego programu globalnego monitoringu środowiska i bezpieczeństwa (GMES)".

    Projekt z budżetem w wysokości 148 milionów euro jest finansowany przez rząd holenderski, Wspólnotę Europejską oraz Strukturę Współpracy Północne Niderlandy (SNN), regionalną sieć prowincji Północnych Niderlandów.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    LOFAR (LOw Frequency ARray for radio astronomy) – wieloantenowy radioteleskop wykorzystujący zjawisko interferencji fal radiowych. Urządzenie jest demonstracją technologii, które mają zostać użyte przy budowie radioteleskopu interferometrycznego Square Kilometre Array. Radioteleskop został uroczyście otworzony 12 czerwca 2010 w ceremonii z udziałem królowej Holandii Beatrix. guifi.net to otwarta, wspólnotowa, neutralna i głównie bezprzewodowa sieć telekomunikacyjna składająca się z przeszło 31302 węzłów, w tym ponad 20130 działających, oraz z około 36 465 km połączeń. Większość sieci znajduje się w Katalonii i Walencji w Hiszpanii, lecz sieć ta zaczyna rozwijać się również w innych częściach świata. Jest to największa na świecie wspólnotowa sieć bezprzewodowa. Węzły są dostarczane i samo-zarządzane przez członków sieci: osoby prywatne, firmy czy administracje, współtworzących otwartą i łatwo rozszerzalną infrastrukturę. Internet z gniazdka – nazwa usługi polegającej na udostępnianiu internetu poprzez sieć energetyczną niskiego napięcia. System – angielska nazwa PLC – Power Line Communication – składa się z sieci dostępowej oraz podsystemu wewnętrznego i zewnętrznego, podłączonego do stacji transformatorowej (tzw. kontrolera zewnętrznego). Systemy zewnętrzny i wewnętrzny tworzą tzw. komórkę PLC (Power Cell). System zewnętrzny służy do przesyłania sygnału po linii niskiego napięcia od stacji transformatorowej do punktu dostępowego w budynku. Kontroler zewnętrzny (Outdoor Master) jest umieszczony w bliskim sąsiedztwie stacji transformatorowej (w tzw. skrzynce), gdzie doprowadzony jest sygnał z informacją za pomocą kabla, światłowodu, drogi radiowej lub satelitarnej. Kontroler zewnętrzny nakłada na przyłączoną do niego sieć elektryczną niskiego napięcia o częstotliwości 50-60 Hz dodatkowy sygnał wielkiej częstotliwości (informacja), o częstotliwości 1,6-12 MHz. Sygnał ten jest przesyłany do kontrolera wewnętrznego, który rozdziela go do każdego gniazdka w środku budynku (rozdzielony sygnał ma częstotliwość 15-30 MHz). Użytkownik sieci podłącza się do gniazdka elektrycznego za pośrednictwem adaptera (modemu) wewnętrznego (Indoor adapter).

    Pasywna sieć optyczna (PON z ang. Passive Optical Network) - sieć optyczna należąca do grupy sieci FTTx (ang. Fiber To the x) np. Home/Loop/... Jest to sieć, w której, jako medium przekazywania danych, wykorzystuje się światłowód jednomodowy. Prędkość transmisji jest dzielona w zależności od standardu, zazwyczaj jest to podział 1:32 ale standardy akceptują podział z zakresu 1:16 do 1:128. Sygnał jest rozdzielany przez tzw. pasywne (nie wymagające zasilania) splitery optyczne, czyli pasywne urządzenia rozdzielające, które rozmieszczone są w różnych miejscach sieci PON. Sieć ta może najczęściej przyjmować postać drzewa lub magistrali. Zastosowanie urządzeń aktywnych (czyli wymagających jakiegoś rodzaju zasilania) jest przewidziane tylko w końcowych i początkowych węzłach sieci. Stacja przekształtnikowa - rodzaj stacji elektroenergetycznej sprzęgającej systemy o różnych napięciach i częstotliwościach. Stacje takie wyposażone są przekształtniki prądu przemiennego, które przenoszą moc z jednego systemu prądu przemiennego do drugiego.

    Parom (ros. prom) - nowy rosyjski pojazd wielokrotnego użytku. Zastąpi wysłużonego już Progressa, zaopatrującego stacje kosmiczne. Parom będzie bezzałogowym statkiem wielokrotnego użytku. Idea tego pojazdu jest dość nowatorska. Po umieszczeniu na niskiej orbicie Parom nie będzie powracał do atmosfery. Ładunki będą dostarczane rakietami na niską orbitę w specjalnych kontenerach nieposiadających własnego napędu. Parom, sam nieposiadający przestrzeni ładunkowej, będzie dokował do kontenera i przewoził go do stacji orbitalnej. Parom będzie posiadał dwa węzły cumownicze, dzięki czemu będzie mógł być jednocześnie podłączony do stacji orbitalnej i kontenera. Dzięki temu kosmonauci będą mieli możliwość wejścia do holownika w celu ewentualnej naprawy lub wymiany zużytych części. Parom będzie również odbierał puste (lub zawierające odpadki) kontenery ze stacji stacji orbitalnej i umieszczał je na trajektorii pozwalającej im spłonąć w atmosferze. FDD (ang. Frequency Division Duplex) - sposób zorganizowania dostępu do sieci radiowej polegający na wykorzystaniu w danej komórce (ang. cell) dwóch zakresów częstotliwości - jeden z nich używany jest przez terminale do transmisji w kierunku stacji bazowej, a drugi wykorzystywany jest przez stację bazową do transmisji w stronę terminali.

    Transmisja głosu w sieci GSM odbywa się na przyznanych na czas rozmowy (przez Kontroler Stacji Bazowych) częstotliwości i szczelinie czasowej (ang. time slot). W zależności od zastosowanych metod kodowania (Half Rate, Full Rate, Enhanced Full Rate lub Adaptive Multi Rate mode) telefon może do nadawania danych zająć całą lub pół szczeliny czasowej (dwa razy więcej rozmów na jednej częstotliwości kosztem pogorszenia jakości). To, które z rozwiązań wybierze, zależy od Kontrolera Stacji Bazowych, który podejmie decyzje na podstawie zajętości sieci w komórce (ang. cell) w której znajduje się abonent. MEDGRID – projekt energetyczny w Afryce Północnej zrzeszający osiem krajów należących do UE oraz MENA (ang. Middle East and North Africa). Założeniem projektu jest wspieranie rozwoju śródziemnomorskich sieci przesyłowych w celu stworzenia warunków bardziej efektywnego wykorzystania taniej energii źródeł odnawialnych (głównie energii słonecznej) w krajach europejskich i północnoafrykańskich.

    Astro-H (nazywany też NeXT od New X-ray Telescope, czyli Nowy Teleskop Rentgenowski) – planowany naukowo-badawczy satelita budowany przez japońską agencję kosmiczną JAXA we współpracy z Holenderskim Instytutem Badań Kosmicznych SRON oraz NASA. Umieszczenie na orbicie wokółziemskiej na wysokości 550 km ma nastąpić w 2014 roku. Będzie służył do badań Wszechświata w zakresie promieniowania rentgenowskiego.

    Square Kilometre Array (SKA) – planowana sieć radioteleskopów o całkowitej powierzchni jednego kilometra kwadratowego. Będzie działać w zakresie częstotliwości od 70 MHz do 10 GHz oraz będzie 50 razy bardziej czuła niż jakikolwiek dzisiejszy radioteleskop. Będzie to wymagało bardzo wydajnych centralnych silników obliczeniowych, a także długodystansowych połączeń o przepustowości dziesięciokrotnie większej od dzisiejszego światowego ruchu internetowego. Dzięki temu będzie można badać niebo ponad dziesięć tysięcy razy szybciej niż obecnie. Sieć SKA zostanie zbudowana na półkuli południowej w Republice Południowej Afryki i Australii, gdzie obserwacja naszej galaktyki, Drogi Mlecznej jest najprostsza i gdzie emisja interferencji elektromagnetycznej jest najmniejsza. Budowa SKA ma się rozpocząć w 2016 roku, zakończyć w 2024 roku, a w międzyczasie, w 2020 roku mają zostać przeprowadzone pierwsze obserwacje. Budżet przedsięwzięcia to 1,5 mld euro.

    Europejska Sieć VLBI (ang. European VLBI Network, EVN) – europejska sieć radiowej interferometrii wielkobazowej (VLBI), która obejmuje 12 radioteleskopów znajdujących się we Francji, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Holandii, Niemczech, Szwecji, Włoszech, a także w Chinach, Południowej Afryce oraz w Polsce – w Obserwatorium Astronomicznym UMK w Piwnicach. Elektryfikacja – proces mający na celu rozprzestrzenienie sieci elektroenergetycznej. Elektryfikowane są miejscowości lub obiekty przemysłowe, przez doprowadzanie linii elektrycznych ze stacji transformatorowych. Elektryfikacją nazywane jest również zakładanie sieci trakcyjnej nad torami kolejowymi lub stawianie słupów podtrzymujących linie energetyczne i odprowadzanie przewodów elektrycznych ze słupów do domów.

    Sieć szkieletowa (ang. backbone network) – sieć telekomunikacyjna, w tym sieć komputerowa, przez którą przesyłana jest największa liczba informacji. Łączy zwykle mniejsze sieci (sieci lokalne), grupy robocze, przełączniki, sieci rozległe. Urządzenia wchodzące w strukturę sieci szkieletowej z reguły odpowiedzialne są za funkcjonowanie całej sieci na określonym obszarze. The CW Television Network – amerykańska sieć telewizyjna nadająca od 18 września 2006 roku. Kanał powstał z połączenia dwóch sieci: The WB i UPN (United Paramount Network, niektóre z kanałów lokalnych zostały przejęte przez News Corporation, właściciela sieci Fox i stworzyły nową sieć MyNetworkTV). Właścicielami stacji są CBS Corporation (UPN) i Warner Bros. Entertainment (The WB). Podstawę ramówki stacji tworzą seriale dramatyczne, sitcomy i różnego rodzaju reality shows. Docelową grupą odbiorców, według przedstawicieli zarządu stacji, są przede wszystkim kobiety w wieku od 18 do 34 lat.

    Zwiezda (ros. звезда - gwiazda) - moduł serwisowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej należący do rosyjskiej części stacji. Jest to jedyny w pełni rosyjski element stacji (drugi rosyjski moduł Zarja został sfinansowany przez NASA). Zaprojektowany i budowany początkowo jako DOS-8 – główny moduł planowanej stacji Mir 2, następcy rosyjskiej stacji Mir, a wcześniej jako zapasowy moduł bazowy Mira. Dlatego też Zwiezda jest bardzo podobna do głównego modułu stacji Mir (DOS-7). Budowa rozpoczęła się w połowie lat 80. Gdy Rosja włączyła się do projektu budowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS, zrezygnowano ze stacji Mir 2, a zbudowany moduł nazwany Zwiezda stał się trzecim z głównych modułów ISS.

    Dodano: 05.01.2012. 15:49  


    Najnowsze