• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tajemnicza wstęga wyznacza granice układu słonecznego

    04.11.2009. 15:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Pierwsze, kompletne mapy naszego układu słonecznego pochodzące z satelity kosmicznego IBEX pokazały jasną, podobną do wstęgi, strukturę złożoną z gęsto upakowanych atomów, która biegnie wokół krańców układu. Międzynarodowy zespół naukowców skonsternowała obecność wstęgi, która nie została zauważona przez dwie wcześniejsze misje satelity Voyager, a dalsze badania jej roli mogą przynieść nowe, ekscytujące informacje na temat rzeczywistego funkcjonowania heliosfery. Odkrycia opublikowano w magazynie Science.

    Satelita kosmiczny IBEX (Interstellar Boundary Explorer) NASA, wystrzelony w październiku 2008 r. na dwuletnią misję, bada i monitoruje granicę między układem słonecznym a przestrzenią międzygwiezdną, a przede wszystkim interakcje między Słońcem a heliosferą - "bąblem", który otacza układ słoneczny, chroniąc go przed szkodliwymi promieniami kosmicznymi i wyznaczając jego granice w kosmosie.

    Misją satelity IBEX jest stworzyć pierwszy kompletny obraz tego, co się dzieje na krańcach heliosfery, za pomocą obrazowania energetycznych atomów neutralnych (ENA) otaczających ten region. Pierwsze satelitarne "globalne mapy" krańca układu słonecznego - którego długość wynosi ponad 9 miliardów mil - pokazały jasną i gęstą wstęgę ENA, która zatacza niemal pełny okrąg wokół układu słonecznego.

    David McComas, kierownik badań IBEX z Southwest Research Institute w Teksasie, USA, wypowiedział się na temat zjawiska w sposób następujący: "Przez 6 miesięcy, jakie zabrało przygotowanie mapy nieba, obserwowaliśmy około miliona ENA. Wstęga biegnie dokładnie tam, gdzie pole magnetyczne galaktyki jest najbardziej owinięte wokół zewnętrznego krańca heliosfery."

    "To może być niewiarygodny i niezwykły zbieg okoliczności albo fantastyczna wskazówka, że w jakiś sposób zewnętrzne pole magnetyczne odciska się na naszej heliosferze w procesie, którego jeszcze nie rozumiemy. Pojawiła się również sugestia, że sytuacja wygląda w rzeczywistości nieco inaczej i może ewoluować w ciągu sześciu miesięcy od czasu sporządzenia pierwszej mapy nieba."

    Naukowcy z Southwest Research Institute wyjaśniają, że wstęga ENA w pobliżu krańców heliosfery nie została przewidziana przez modele czy teorie. Zauważyli również, że jej obecność wydaje się wskazywać, iż otaczające środowisko galaktyczne z łatwością odciska się na heliosferze, co może wynikać z interakcji między lokalnym, międzygwiezdnym polem magnetycznym a heliosferą.

    Odkrycia dokonane dzięki satelicie IBEX znalazły potwierdzenie w obrazach interakcji między heliosferą a przestrzenią międzygwiezdną, które pozyskano z innego satelity, statku kosmicznego Cassini, który bada obecnie planetę Saturn. Satelita Cassini stworzył własny zestaw map heliosfery, na których wstęga wygląda jak szerszy "pas".

    Naukowcy od dawna snuli przypuszczenia, że strukturę heliosfery uformował wiatr słoneczny, niemniej obecność wstęgi poddaje je w wątpliwość.

    Naukowcy porównujący odkrycia IBEX z wcześniejszymi modelami heliosfery zgadzają się, że żaden z istniejących modeli nie jest w stanie wyjaśnić obecności wstęgi, która może być stałą albo tymczasową cechą heliosfery. Astronautyka może być teraz zmuszona do zmiany poglądów na temat struktury heliosfery oraz sposobu jej interakcji z przestrzenią międzygwiezdną.

    Naukowcy europejscy, którzy wzięli udział w badaniach pochodzili z Uniwersytetu w Bernie (Szwajcaria), Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk (Polska), Uniwersytetu w Bonn (Niemcy), Ruhr-Universität Bochum (Niemcy), Państwowego Uniwersytetu Moskiewskiego (Rosja), Instytutu Badań Kosmicznych i Instytutu Mechaniki Rosyjskiej Akademii Nauk oraz z Biura ds. Badań i Technologii Kosmicznych (Grecja).

    rdo: CORDIS

    informacji: Science: http://www.sciencemag.org Southwest Research Institute: http://swri.edu/ Kategoria: Różne
    Źródło danych: Southwest Research Institute; Science
    Referencje dokumentu: McComas, D.J., et al. (2009) Global Observations of the Interstellar Interaction from the Interstellar Boundary Explorer (IBEX). Science, publikacja internetowa z dnia 15 października. DOI: 10.1126/science.1180906.
    Indeks tematyczny: Koordynacja, wspólpraca; Badania Naukowe; Przestrzeń kosmiczna & badania satelitarne RCN: 31431   W góre . O tym serwisie . Serwisy CORDIS . Helpdesk . © . Ważne informacje prawne Administratorem witryny CORDIS jest Urząd Publikacji

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Płaszcz Układu Słonecznego (ang. heliosheath) – część heliosfery pomiędzy szokiem końcowym a heliopauzą. Jest to obszar, w którym wiatr słoneczny wieje z prędkościami poddźwiękowymi. Otacza cały Układ Słoneczny oprócz hipotetycznego obłoku Oorta. Heliowarkocz – tzw. ogon Układu Słonecznego, a dokładniej heliosfery. Jest to strumień cząstek wiatru słonecznego ciągnący się w kierunku przeciwnym do ruchu Słońca w przestrzeni międzygwiezdnej. Interstellar Boundary Explorer (IBEX) – satelita naukowy amerykańskiej agencji kosmicznej NASA mający wykonać pierwszą mapę obszarów leżących na granicy Układu Słonecznego i przestrzeni międzygwiezdnej. Stanowi część programu Small Explorer.

    Program Voyager – bezzałogowy program badawczy, poświęcony badaniom planet-olbrzymów i zewnętrznej części heliosfery za pomocą dwóch bliźniaczych sond. Pierwszymi celami misji były badania Jowisza (w 1979 roku) i Saturna (w latach 1980 i 1981). Voyager 2 przeleciał także obok Urana (w 1986 roku) i Neptuna (w 1989 roku), czego nie dokonała dotąd (stan na 2013) żadna inna sonda. Sondy Voyager 1 i Voyager 2 wystrzelono w 1977 roku wykorzystując korzystny układ planet. Początkowo miały być kontynuacją programu Mariner (loty 11 i 12, określane też jako program Mariner Jupiter-Saturn), w marcu 1977 roku nazwę zmieniono na program Voyager. Obie sondy pozostają aktywne (wrzesień 2013); Voyager 2 bada obecnie najdalsze obszary heliosfery, natomiast Voyager 1 przekroczył w 2012 roku heliopauzę i przesyła dane z przestrzeni międzygwiezdnej. Heliosfera – obszar wokół Słońca, w którym ciśnienie wiatru słonecznego przeważa nad ciśnieniem wiatrów galaktycznych, tworząc "bąbel" wyrzucanej przez Słońce materii w otaczającym ośrodku międzygwiazdowym. Heliosfera zawiera w sobie Słońce, wszystkie planety i większość mniejszych ciał Układu Słonecznego, chociaż hipotetyczny obłok Oorta rozciąga się daleko poza jej granice.

    International Cometary Explorer (ICE) – sonda kosmiczna, która była pierwotnie nazywana International Sun / Earth Explorer 3 (ISEE-3). Jej misja rozpoczęła się 12 sierpnia 1978 roku. Sonda stanowiła część międzynarodowego programu współpracy pomiędzy NASA i ESA, który miał posłużyć do badania interakcji między ziemskim polem magnetycznym a wiatrem słonecznym. W programie wykorzystano trzy statki kosmiczne: ISEE 1 i ISEE 2 oraz ISEE 3 na heliocentrycznej orbicie (później przemianowany na ICE). Wstężyk ogrodowy (Cepaea hortensis) – ślimak należący do rodziny ślimakowatych. Występuje w Ameryce Północnej i w Europie, w tym na obszarze całej Polski. Ślimak ten jest bardzo podobny do wstężyka austriackiego. Ma różnokolorową muszlę o błyszczącej powierzchni. Wstężyk ogrodowy w przeciwieństwie do wstężyka gajowego ma jasną (białą) wargę otaczającą otwór muszli. Wstężyki ogrodowe są jadalne, ale rzadko spożywane ze względu na niewielkie rozmiary i różnie oceniane walory smakowe.

    Misja New Worlds – projekt planujący budowę dużego okultera w przestrzeni kosmicznej stworzony do blokowania światła w pobliżu gwiazd, w celu obserwowania na ich orbitach planet. Obserwacje mogłyby być podjęte z istniejącego teleskopu kosmicznego, prawdopodobnie z użyciem Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, który jest w fazie projektu i budowy, lub specjalnie stworzonego do tego celu teleskopu światła widzialnego, mającego na celu tylko znajdowanie planet. Program w latach 2004-2008 finansowany był przez NASA Institute for Advanced Concepts (NIAC), i kierowany przez dr. Webstera Casha z University of Colorado w Boulder, we współpracy z Ball Aerospace & Technologies Corp., Northrop Grumman, Southwest Research Institute i innymi. W 2010 r. projekt szukał wsparcia finansowego w NASA i w innych źródłach w wysokości 3 mld dolarów, wskutek czego rozpoczęcie projektu mogłoby być możliwe w 2011 r. (projekt został wymieniony przez NASA w planach strategicznych na rok 2011), a teleskop mógłby zostać uruchomiony w 2019 r., a starshade w 2020 r., natomiast rozpoczęcie badań naukowych nastąpiłoby w 2020 r. Heliofizyka – dział astrofizyki, którego głównym obiektem badań jest Słońce. Zainteresowaniem heliofizyki cieszy się również wiatr słoneczny aż do granic heliopauzy, zachodzące w nim zjawiska przejściowe i jego oddziaływania z innymi obiektami Układu Słonecznego, m.in. związki pomiędzy zjawiskami zachodzącymi na Słońcu, a tymi które mają miejsce na Ziemi, jak np. stan jonosfery, burze magnetyczne, zorze polarne itp.

    Wstęga orderowa – pasek materiału, na którym nosi się insygnia orderowe. Kolory wstęgi są zdefiniowane prawem dla każdego odznaczenia. Sama wstęga miewa różne kształty i rozmiary, w zależności od rodzaju odznaczenia, jego klasy, danej tradycji wiązania lub noszenia odznaczeń.

    Zagięcie wątrobowe okrężnicy, zagięcie prawe okrężnicy, flexura coli dextra s. hepatica – fragment okrężnicy dzielący jej 2 części na: wstępującą i poprzeczną. Pomiędzy nimi może wytwarzać się kąt, zwykle prosty lub rozwarty, aczkolwiek jego obecność nie jest regułą w każdym przypadku. Zgięcie wątrobowe i część poprzeczna nie są dodatkowo połączone w przeciwieństwie do części wstępującej, pomiędzy którą i zgięciem prawym występuje luźna tkanka łączna.

    Wstępnica, okrężnica wstępująca (łac. Colon ascendens) - jest to część okrężnicy, która obejmuje obszar od zastawki krętniczo-kątniczej (łac. valva ileocecalis s. Bauhini) do prawego zgięcia wątrobowego (łac. Flexura coli dextra s. hepatica), gdzie okrężnica wstępująca przechodzi w okrężnicę poprzeczną. Okrężnica wstępująca ma około 12 cm długości i leży przy tylnej ścianie brzucha. Od przodu i z boków otacza ją otrzewna. Wstęga Bollingera to narzędzie analizy technicznej wynalezione przez Johna Bollingera na początku lat 80. XX wieku. Powstała ona na podstawie obserwacji, że zmienność cen jest dynamiczna, a nie statyczna. Zadaniem wstęg jest określanie względnych dołków i szczytów cenowych. Czyli według definicji cena osiąga szczyt przy górnej wstędze, a dołek przy dolnej.

    Wstążeczka Amarantowa – wąski pasek wstążki, koloru narodowego (amarant), długości 3 cm. i szerokości 1 cm. Wstążeczki te noszone były na lewej stronie piersi w połowie wysokości między pierwszym i drugim guzikiem munduru lub płaszcza.

    Dodano: 04.11.2009. 15:12  


    Najnowsze