• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tej nocy na niebie maksimum Geminidów

    13.12.2010. 15:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Dużą aktywność Geminidów, jednego z najaktywniejszych rojów meteorów naszego nieba, możemy obserwować w nocy z poniedziałku na wtorek - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie.



    Geminidy to jeden z najbardziej aktywnych i regularnych rojów meteorów na naszym niebie, a jednocześnie jeden z najbardziej niedocenianych. O sierpniowych Perseidach i listopadowych Leonidach słyszał prawie każdy, a o Geminidach mało kto. Tymczasem każdego roku w nocy z 13 na 14 grudnia daje on nawet ponad 100 "spadających gwiazd" na godzinę, przebijając tym samym Perseidy.

    Geminidy to zjawiska o średniej szybkości wchodzą, bowiem w naszą atmosferę z prędkością 35 km/s. Miejsce, z którego zdają się wybiegać te meteory (tzw. radiant) znajdujemy w konstelacji Bliźniąt i leży ono w bezpośrednim sąsiedztwie najjaśniejszych gwiazd tej konstelacji: Kastora i Polluksa. Wschodzi około godziny 16.30 naszego czasu, najwyżej nad horyzontem jest około godziny 2.00, będąc wówczas aż 70 stopni nad południowym horyzontem.

    Tegorocznego maksimum aktywności spodziewamy się w południe 14 grudnia. Z oczywistych względów jest to czas niekorzystny dla obserwatorów w Polsce. Na pewno warto jednak wyjść na obserwacje w nocy z 13 na 14 i z 14 na 15 grudnia. Geminidy są na tyle dużym i aktywnym rojem, że nawet kilkanaście godzin przed lub po samym maksimum mogą pokazywać nawet kilkadziesiąt meteorów na godzinę.

    W okolicach maksimum Księżyc zachodzi około północy, więc w drugiej połowie nocy, kiedy najlepiej obserwować Geminidy, nie będzie przeszkadzał w obserwacjach.

    Wykres aktywności roju oparty o nadsyłane raporty obserwacyjne jest na bieżąco aktualizowany na stronie International Meteor Organization (IMO). Wynika z niego, że już w nocy z 12 na 13 grudnia, nad ranem i w dobrych warunkach, można było obserwować około 30-40 "spadających gwiazd" na godzinę.

    Prognozy na dzisiejszą noc nie są dobre, choć jest trochę szansy na bezchmurne niebo w Polsce centralnej i północnej. Problemem, przy dłuższych obserwacjach, będzie na pewno niska temperatura, bo przewiduje się, że spadnie ona do minus kilkunastu stopni C. AOL

    PAP - Nauka w Polsce

    krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    epsilon Geminidy (ε Geminidy, EGE) – rój meteorów aktywny od 14 do 27 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Bliźniąt. Maksimum roju przypada na 18 października, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 2 meteory na godzinę. Prędkość meteorów z roju jest wysoka i wynosi 70 km/s. Zmienna aktywność roju powodowała, że rój ten bywał pomijany w obserwacjach i badaniach. Stosunkowa duża zmienność położenia radiantu roju wskazuje, że jest to stosunkowo młody strumień. Coma Berenicydy (CBE) – rój meteorów aktywny od 12 grudnia do 23 stycznia. W okresie występowania jego radiant przesuwa się przez gwiazdozbiory Lew i Warkocz Bereniki. Maksimum roju przypada na 30 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów z roju jest bardzo szybka i wynosi 65 km/s. Ponieważ aktywność Coma Berenicyd pokrywa się z wysoką aktywnością rojów Geminidy i Kwadrantydy jest to rój słabo zbadany. Ciało macierzyste, z którego powstały Coma Berenicydy, nie jest znane. Ursydy (URS) – rój meteorów związany z kometą 8P/Tuttle, który możemy obserwować od 17 do 26 grudnia. Maksimum roju przypada na 22-23 grudnia. Obfitość roju wynosi ok. 10 zjawisk na godzinę a jego radiant znajduje się w Małej Niedźwiedzicy w pobliżu gwiazdy β UMi. Prędkość meteorów z roju wynosi 34 km/s. Dwukrotnie, w 1945 i 1986 roku, odnotowano wysoką aktywności tego roju, wówczas jego obfitość sięgała 100 meteorów w ciągu godziny.

    Geminidy (GEM) – rój meteorów, o radiancie w okolicy Kastora, jednej z najjaśniejszych gwiazd w gwiazdozbiorze Bliźniąt, powstały w wyniku rozpadu planetoidy (3200) Phaethon. Lirydy (LYR) – rój meteorów. Jego radiant znajduje się w okolicach Wegi w gwiazdozbiorze Lutni. Maksimum roju przypada na 22 kwietnia, około 15 meteorów na godzinę. Ich prędkość wynosi 48 km/s. Związany jest z Kometą Thatchera (C/1861 G1). W 1982 roku zaobserwowano 90 meteorów na godzinę, choć czasami ZHR może nawet wzrosnąć do 100.

    Perseidy (PER) – jeden z najbardziej regularnych rojów meteorów, którego orbita przecina się każdego roku z ziemską w dniach 17 lipca24 sierpnia. Maksimum roju obserwuje się pomiędzy 12 a 14 sierpnia. Rój ten związany jest z kometą 109P/Swift-Tuttle. Podczas okresu występowania roju radiant przemieszcza się przez gwiazdozbiory: Kasjopei, Perseusza i Żyrafy (w maksimum aktywności znajduje się w pobliżu gwiazdy η Persei). Przeciętna aktywność tego roju w ostatnich latach wynosi około 100 ZHR. Monocerotydy (MON) – rój meteorów aktywny od 27 listopada do 17 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Jednorożca. Maksimum roju przypada na 12 grudnia, jego aktywność jest niska, a obfitość wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów z roju jest średnia i wynosi 42 km/s.

    Leo Minorydy (LMI) – rój meteorów aktywny od 19 do 27 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Małego Lwa. Maksimum roju przypada na 23 października, jego aktywność jest niska, a obfitość wynosi 2 meteory na godzinę. Prędkość meteorów z roju jest wysoka i wynosi 62 km/s. zeta Puppidy (ZPU) – coroczny rój meteorów aktywny od 2 listopada do 20 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Rufy. Maksimum roju przypada na 4 grudnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest średnia (41 km/s).

    sigma Hydrydy (HYD) – coroczny rój meteorów aktywny od 3 do 15 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Hydry. Maksimum roju przypada na 12 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 58 km/s.

    Fenicydy (PHO) – rój meteorów aktywny od 28 listopada do 9 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Feniksa. Maksimum roju przypada na 6 grudnia, jego aktywność jest nieregularna, a obfitość roju zmienna. Prędkość meteorów z roju wynosi 18 km/s.

    alfa Bootydy (ABO) – coroczny rój meteorów aktywny od 14 kwietnia do 12 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wolarza (w maksimum aktywności roju położony jest niedaleko na wschód od gwiazdy Arktur). Maksimum roju przypada na 28 kwietnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów alfa Bootyd to 20 km/s. delta Aurygidy (δ Aurygidy, DAU) – rój meteorów aktywny od 18 września do 10 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Woźnicy. Maksimum roju przypada na 29 września, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory na godzinę. Prędkość meteorów z roju jest wysoka i wynosi 64 km/s.

    tau Herkulidy (τ Herkulidy) – rój meteorów związany z kometą 73P/Schwassmann-Wachmann, który możemy obserwować od 19 maja do 19 czerwca. Maksimum roju przypada na 3 czerwca a jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Herkulesa. Jest to rój stosunkowo wolny, gdyż prędkość meteorów z roju wynosi 15 km/s. W 1930 roku roku zdarzył się wzrost aktywności tego roju, wtedy jego obfitość sięgała 60 meteorów w ciągu godziny. Wrześniowe Perseidy (SPE) – rój meteorów aktywny od 5 do 17 września. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Perseusza. Maksimum roju przypada na 9 września. Jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest bardzo duża (64 km/s).

    chi Orionidy (χ Orionidy, XOR) – rój meteorów aktywny od 25 listopada do 31 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Oriona, w pobliżu gwiazdy χ Oriona. Maksimum roju przypada na 2 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 28 km/s.

    Dodano: 13.12.2010. 15:19  


    Najnowsze