• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Unijni naukowcy zdobywają Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki, a Europa jest na czele wyścigu badań

    08.10.2010. 16:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Unia Europejska ma zaszczyt ogłosić, że dwóch z jej grantobiorców, profesor Konstantin Novoselov i profesor Andre Geim z Uniwersytetu w Manchesterze w Wlk. Brytanii, otrzymało Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za przełomowe prace nad dwuwymiarowym grafenem.

    Profesor Novoselov wraz ze swoim kolegą, profesorem Andre Geimem, otrzymali tę zaszczytną nagrodę za prace nad grafenem, supercienką (o grubości zaledwie jednego atomu) płytką atomów węgla, która ma zrewolucjonizować elektronikę i fotonikę, np. w kontekście komputerów, czujników i ogniw słonecznych.

    Profesor Novoselov pracował w Holandii zanim dotarł do Wlk. Brytanii. Urodzony w Rosji naukowiec wraz ze swoim zespołem pozyskał granty unijne, w tym dofinansowanie z przekrojowego tematu "Nowe i pojawiające się nauki i technologie" (NEST) Szóstego Programu Ramowego UE i Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERBN), aby móc prowadzić swoje prace.

    Wyjątkowość grafenu polega na tym, że jest wyjątkowo sztywny i ma szczególne właściwości mechaniczne i elektroniczne. Za pomocą taśmy klejącej skocz materiał został pozyskany z kawałka grafitu, podobnego do tego w zwykłych ołówkach. Testy wykazały, że rozciągliwe warstwy grafenu są niemal w 100% przezroczyste, co sprawia, że są idealnymi przewodnikami ciepła i elektryczności.

    W niedawno opublikowanym w czasopiśmie Science artykule opisującym odkrycie grafenu profesor Novoselov stwierdził: "Otwiera coraz bogatsze możliwości rozwoju przyszłych urządzeń elektronicznych na bazie tego naprawdę wielofunkcyjnego materiału."

    Przyznanie Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki jest dowodem uznania dla ciężkiej pracy wykonanej przez profesora Novoselova, najmłodszego laureata Nagrody Nobla od 1973 r., i przez profesora Geima. Nagroda uwypukla także kroki podjęte przez UE w zakresie promocji naukowców i ich badań oraz współpracy w Europie i poza jej granicami.

    Odkrycie grafenu okazało się istotnym komponentem dofinansowanego ze środków NEST projektu SIBMAR (Pozyskiwanie informacji strukturalnych w rozdzielczości atomowej na temat pojedynczych biomolekuł za pomocą holografii elektronowej), koordynowanego przez Uniwersytet w Zurychu w Szwajcarii, który otrzymał 1,5 mln EUR ze schematu NEST 6PR i został wsparty udziałem profesorów Geima i Novoselova, których specjalistyczna wiedza i innowacyjne spostrzeżenia na temat grafenu pomogły w realizacji projektu.

    Gromadząc ekspertów naukowych z Czech, Szwajcarii i Wlk. Brytanii, projekt SIBMAR dążył do opracowania techniki trójwymiarowego (3D) obrazowania holograficznego biomolekuł w rozdzielczości atomowej przy wykorzystaniu oświetlania za pomocą elektronów o niskiej energii.

    Jak informują partnerzy SIBMAR, w mikroskopii punkt-źródło elektronów niskiej energii (LEEPS) do oświetlania obiektów wykorzystywane jest spójne źródło elektronów o niskiej energii. Opracowali prototyp mikroskopu LEEPS, które umożliwia wizualizację struktury molekularnej, aż do długości dwóch angstremów i przetestowali istniejące mikroskopy LEEPS, aby upewnić się, czy nie odtworzono żadnych wad. Umożliwili również badanie biomolekuł za pomocą mikroskopii LEEPS przy wykorzystaniu różnych metodologii. W tym miejscu pojawia się grafen. Partnerzy przetestowali opcję opartą na warstwach o grubości atomu zbudowanych z dwuwymiarowych (2D) kryształów.

    Odkąd grafen znalazł się w centrum uwagi, UE zdecydowanie wspierała badania naukowe w tej dziedzinie, dofinansowując ponad 40 projektów i oferując szkolenia dla naukowców. W 2008 r. ogłoszone zostało zaproszenie do składania propozycji projektów badawczych w ramach Siódmego Programu Ramowego (7PR) (temat Technologie przemysłowe (NMP)).

    Zatem fakt, że Europejczycy przodują w nauce nie może być kwestionowany, bowiem promują badania pionierskie w dziedzinach tak zróżnicowanych jak inżynieria i materiałoznawstwo. W realizacji projektów naukowych pomaga im Unia Europejska, która zapewnia decydujące dofinansowanie i nieustające wsparcie naukowcom pragnącym ulepszyć świat. Unijne Programy Ramowe przyczyniają się do zapewnienia komponentów, które składają się na przełomową naukę, tj. współpracy i wymiany wiedzy, a także pomagają europejskim naukowcom osiągać wyjątkowe wyniki i chodzić z podniesionym czołem.

    W wypowiedzi na temat zdobycia Nagrody Nobla i jej znaczenia dla regionu, Europejska Komisarz ds. Badań Naukowych, Innowacji i Nauki, Máire Geoghegan-Quinn stwierdziła: "Europa może być dumna z nich i z ich pracy. To pierwsza nagroda dla Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych i mam nadzieję, że więcej Nagród Nobla zostanie przyznanych w następstwie tego cennego wkładu Europy w inwestycje na rzecz najlepszych naukowców i ich innowacyjne badania w Europie."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN, ang. European Research Council, ERC) – niezależna instytucja mająca na celu wspieranie wysokiej jakości badań naukowych poprzez wspieranie najlepszych naukowców, inżynierów i pracowników akademickich, niezależnie od dziedziny badań. Działa w ramach siódmego programu ramowego Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych. Ustanowiona w lutym 2007 roku na mocy decyzji Rady 2006/972/WE (Dz. Urz. UE L 400 z 19.12.2006). Andriej Konstantinowicz Gejm, Andre Geim (ros. Андрей Константинович Гейм; ur. 21 października 1958 w Soczi) — fizyk rosyjsko-holenderski pochodzenia niemieckiego, laureat Nagrody Nobla (2010), znany przede wszystkim jako jeden z odkrywców grafenu. David Morris Lee (ur. 20 stycznia 1931 w Rye) - amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla. W roku 1996 otrzymał – wraz z Douglasem Osheroffem i Robertem RichardsonemNagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie nadciekłości w izotopie helu ³He.

    Nagroda Laskera – amerykańska nagroda naukowa za badania w dziedzinie medycyny. Nagroda ta jest przyznawana od 1946 żyjącym badaczom przez fundację Lasker Foundation, założoną przez pioniera reklamy Alberta Laskera i jego żonę Mary Woodward Lasker (później znaczącą aktywistkę w dziedzinie badań medycznych). Nagrody cieszą się znacznym prestiżem i czasem są nazywane amerykańskim Noblem. Do roku 2005, 71 z laureatów zdobyło później Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny. COST – Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych (European Cooperation in Science and Technology), jest międzyrządową instytucją europejską, powołaną w celu rozwijania międzynarodowej współpracy w zakresie badań naukowych prowadzonych w ramach poszczególnych krajowych programów. COST stanowi najstarszy europejski program w dziedzinie naukowej, gdyż został on utworzony już w 1971 r. Obecnie obejmuje on 36 członkowskich krajów Unii Europejskiej oraz krajów współpracujących.

    Robert Woodrow Wilson (ur. 10 stycznia 1936 w Houston) – amerykański astronom, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie mikrofalowowego promieniowania tła. Nagrodę Nobla otrzymał w roku 1978 wraz z Arno Penziasem. James Watson Cronin (ur. 29 września 1931 w Chicago) – amerykański fizyk jądrowy, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie naruszania jednej z fundamentalnych zasad symetrii w rozpadach neutralnych mezonów K. Nagrodę Nobla otrzymał w roku 1980 wraz z Valem Fitchem.

    Douglas Dean Osheroff (ur. 1 sierpnia 1945 w Aberdeen (Waszyngton)) - amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla. W roku 1996 – otrzymał wraz z Davidem Lee i Robertem RichardsonemNagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za za odkrycie nadciekłości w izotopie helu He. Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (szw. Nobelpriset i fysiologi eller medicin) – jest nagrodą przyznawaną corocznie przez Instytut Karolinska za wyjątkowe osiągnięcia naukowe z różnych dziedzin fizjologii lub medycyny. Jest jedną z pięciu Nagród Nobla ustanowionych w testamencie przez Alfreda Nobla (zm. w 1896 roku). Jak zapisał on w swoim testamencie, nadzór nad nagrodą sprawuje Fundacja Noblowska, a przyznawana jest ona przez zgromadzenie wybierane przez Instytut Karolinska. Określana potocznie jako „Nagroda Nobla z medycyny”, w rzeczywistości była precyzyjnie opisana przez Nobla w jego testamencie, jako nagroda z „fizjologii lub medycyny”. Z tego powodu może być przyznana w każdej ze szczegółowych dziedzin obu tych nauk. Pierwszym laureatem nagrody był w roku 1901 Niemiec Emil Adolf von Behring.

    CORDIS (Community Research and Development Information Service), Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badań i Rozwoju jest bazą informacji na temat europejskiej działalności badawczo-rozwojowej. Stanowi oficjalne źródło informacji na potrzeby publikacji wszystkich zaproszeń do składania wniosków w ramach siódmego programu ramowego w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego (7PR). CORDIS jest jednym z serwisów wydawnictwa Unii EuropejskiejUrzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich.

    Heike Kamerlingh-Onnes (ur. 21 września 1853 w Groningen, zm. 21 lutego 1926 w Lejdzie) – fizyk holenderski, laureat nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w roku 1913. Nagrodę otrzymał za badania właściwości substancji w najniższych temperaturach i skroplenie helu.

    Arno Allan Penzias (ur. 26 kwietnia 1933 w Monachium) – amerykański fizyk i astrofizyk pochodzenia niemieckiego, pracownik Bell Telephone Laboratories w Holmdel (New Jersey), laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie mikrofalowowego promieniowania tła. Nagrodę Nobla otrzymał w roku 1978 wraz z Robertem W. Wilsonem.

    Dodano: 08.10.2010. 16:17  


    Najnowsze