• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Uran w opozycji

    21.09.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Planeta Uran zbliża się do opozycji, więc właśnie teraz najłatwiej dostrzec go "gołym okiem" - poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. 


    Planety znane w starożytności i średniowieczu, czyli Merkury, Wenus, Mars, Jowisz i Saturn są jednymi z najjaśniejszych obiektów na niebie, więc nie ma najmniejszych problemów z dojrzeniem ich "gołym okiem". Gorzej jest z obserwacją dwóch innych planet Układu Słonecznego - Uranu i Neptuna.

    Tego ostatniego możemy dostrzec w zasadzie tylko przez lornetkę lub teleskop. Inaczej sprawa ma się z Uranem. Jego jasność nigdy nie spada poniżej 6 wielkości gwiazdowej, więc w zasadzie zawsze można go dojrzeć bez użycia żadnych instrumentów. Powszechnie uznaje się bowiem, że osoba bez poważnych wad wzroku, z ciemnego miejsca, jest wstanie dojrzeć gwiazdy o jasności nawet w okolicach 6.5 wielkości gwiazdowej, a więc niespełna dwa razy słabsze od typowego blasku Urana.

    Blask Urana nie jest jednak stały i zmienia się na skutek jego zmiennej odległości od Ziemi i od Słońca. Z powierzchni naszej planety najlepiej obserwować go podczas tzw. opozycji czyli momentu, w którym Słońce, Ziemia i Uran ustawiają się w jednej linii, a sam Uran świeci przez to w odległości 180 stopni od Słońca, będąc najlepiej widoczny o północy i jednocześnie będąc najbliżej Ziemi.

    W tym roku opozycja Urana wypada 27 września o godzinie 6 naszego czasu. Najbliższe noce to więc czas, w którym Urana dojrzeć najłatwiej. Jego blask wynosi obecnie 5.7 wielkości gwiazdowej, a średnica tarczy niespełna 4 sekundy łuku. Co więcej, Księżyc jest obecnie w ostatniej kwadrze i z każdym dniem przeszkadza w obserwacjach coraz mniej. Warunki już są więc dobre, a za 2-3 dni zrobią się wręcz idealne.

    Uran świeci obecnie w konstelacji Ryb. Wieczorem dojrzymy go niespełna 20 stopni nad południowo-wschodnim horyzontem. Najlepiej na obserwacje wyjść jednak w okolicach północy. Wtedy to Uran świeci dokładnie na południu, prawie 40 stopni nad horyzontem. 

    PAP - Nauka w Polsce

    aol/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Opozycja (przeciwstawienie) – sytuacja, gdy dwa ciała niebieskie znajdują się – oglądane z ustalonego miejsca, zazwyczaj z Ziemi – naprzeciwko siebie na niebie. Oznacza to, że ich długości ekliptyczne różnią się o 180°. Potocznie mianem opozycji pewnego ciała niebieskiego określa się opozycję tego ciała niebieskiego i Słońca, np. opozycja Marsa oznacza, że Mars i Słońce znajdują się po przeciwnych stronach Ziemi. Możliwa jest opozycja Księżyca (jest wtedy w pełni) oraz planet górnych: Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna, gdyż tylko dla tych Ziemia może znaleźć się pomiędzy Słońcem a planetą. Pierścienie Urana – pierścienie planetarne, otaczające siódmą planetę Układu Słonecznego, Urana. Tworzą one rozbudowany system, nie tak złożony jak pierścienie Saturna, ale bardziej skomplikowany niż pierścienie Jowisza i Neptuna. Są jednak bardzo ciemne i niewidoczne z powierzchni Ziemi. Obecnie (2008) znanych jest 13 wyraźnych pierścieni planety i kilka słabszych lub niekompletnych pasm pyłu. Uran − gazowy olbrzym, siódma w kolejności od Słońca planeta Układu Słonecznego. Jest także trzecią pod względem wielkości i czwartą pod względem masy planetą naszego systemu. Nazwa planety pochodzi od Uranosa, który był bogiem i uosobieniem nieba w mitologii greckiej (klasyczna greka: Οὐρανός), ojcem Kronosa (Saturna) i dziadkiem Zeusa (Jowisza). Choć jest widoczny gołym okiem, podobnie jak pięć innych planet, umknął uwadze starożytnych obserwatorów ze względu na niską jasność i powolny ruch po sferze niebieskiej. Sir William Herschel ogłosił odkrycie planety w dniu 13 marca 1781, po raz pierwszy w historii nowożytnej rozszerzając znane granice Układu Słonecznego. Uran to również pierwsza planeta odkryta przy pomocy teleskopu.

    Voyager 2 (pl. Podróżnik 2) – bezzałogowa sonda kosmiczna wysłana w 1977 roku w przestrzeń kosmiczną z Przylądka Canaveral przez amerykańską agencję kosmiczną NASA. Rozpoczęcie lotu zbiegło się w czasie z bardzo korzystnym położeniem planet, które umożliwiło odwiedzenie wszystkich gazowych olbrzymów: Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna przez jeden próbnik. Z początku zadaniem misji było dokładne zbadanie Jowisza oraz Saturna, jednak sonda sprawowała się na tyle dobrze, że przeprogramowano ją, aby przeprowadziła badania również pozostałych planet zewnętrznych. Voyager 2 przesłał obrazy wszystkich czterech planet, ich księżyców i pierścieni. Do dnia dzisiejszego jest jedyną sondą, która dotarła do Urana i Neptuna. Rodziny komet – komety okresowe należą do rodzin, powiązanych z jakimiś planetami – znaczy to, że ich orbity w najbardziej od Słońca oddalonym punkcie znajdują się w okolicach trajektorii jednej z planet. Wyróżnia się rodziny Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna. Okresy obiegu komet z rodziny Jowisza wynoszą zazwyczaj kilka lat, Saturna od 13 do 20, Urana 27-50, a Neptuna 50-100 lat. Obecnie znamy około 400 komet należących do rodziny Jowisza, 8 należących do rodziny Saturna, 6 do rodziny Urana, 10 do rodziny Neptuna. Orbity 5 komet znajdują się w odległości zbliżonej do orbity Plutona, a 8 komet należy do jeszcze jednej rodziny, której aphelium orbity znajduje się daleko poza orbitą Plutona. Komety powiązane z tymi planetami w rodziny są często określane mianem krótkookresowych, gdyż czas w jakim obiegają one Słońce to zazwyczaj maksymalnie "tylko" kilkadziesiąt lat.

    Ariel (Uran I) – jeden z pięciu największych satelitów Urana. Został odkryty przez Williama Lassella w 1851, w tym samym czasie co Umbriel. Wszystkie duże księżyce Urana są zbudowane z około 40-50% zamrożonej wody zmieszanej ze skałami, są to nieco większe kawałki skał niż na dużych księżycach Saturna takich jak Rea. Powierzchnia Ariela jest pokryta kraterami oraz głębokimi (nawet do 10 km), długimi na setki kilometrów wąwozami. Ariel jest bardzo podobny do Tytanii, lecz na Arielu powierzchnia jest bardziej urozmaicona, zaś kratery i wąwozy są tu dużo większe i bardziej rozwinięte niż te występujące na Tytanii. Powierzchnia Ariela jest stosunkowo młoda (jej wiek jest porównywalny z wiekiem powierzchni Enceladusa), niektóre procesy tworzące nową powierzchnię są w toku. Tytania (Uran III) – największy księżyc Urana. Została ona odkryta przez Williama Herschela, wraz z innym księżycem Oberonem. Później doniósł o jeszcze 4 innych satelitach, ale okazały się one pozornymi.

    Puk (Uran XV) – największy wewnętrzny księżyc Urana. Spośród wszystkich księżyców odkrytych przez zespół Voyagera 2, jedynie Puk został odkryty na tyle wcześnie, by sonda mogła zostać zaprogramowana w celu szczegółowego sfotografowania go. Oberon (Uran IV) – drugi co do wielkości, najbardziej zewnętrzny satelita spośród pięciu głównych księżyców Urana. Został odkryty 11 stycznia 1787 przez Williama Herschela.

    Dodano: 21.09.2011. 00:04  


    Najnowsze