• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • W Australii powstaje nowe polskie obserwatorium

    30.06.2011. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W australijskim obserwatorium Siding Spring stanęła kopuła teleskopu, który będzie częścią ogólnoświatowej sieci budowanej w ramach polskiego projektu "Solaris". Jednym z jego celów jest poszukiwanie planet pozasłonecznych obiegających gwiazdy podwójne.

    Podobne kopuły na półkuli południowej znajdą się w jeszcze w RPA i Argentynie. Dzięki temu obserwacje w ramach sieci będzie można prowadzić 24 godziny na dobę. Budynki o średnicy 3,5 metra mają chronić automatyczne, półmetrowe teleskopy fotometryczne, którymi będzie można zdalnie sterować. Również konstrukcja kopuł - tzw. clamshell - pozwoli na ich zdalne otwieranie i zamykanie.

    Projekt "Solaris" - którego nazwa nawiązuje do powieści Stanisława Lema o tym samym tytule - jest finansowany przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych (European Research Council - ERC), Fundację na rzecz Nauki Polskiej (program FOCUS) oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego,

    Kierownikiem projektu jest dr hab. Maciej Konacki - polski astronom pracujący obecnie w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie, który ma już za sobą kilka znaczących sukcesów w dziedzinie poszukiwania i badania planet pozasłonecznych. W jego zespole znaleźli się młodzi astronomowie - Krzysztof Hełminiak, Stanisław Kozłowski, Milena Ratajczak i Piotr Sybilski.

    Sieć powstająca w ramach projektu ma umożliwić prowadzenie automatycznych obserwacji gwiazdowych par. Badanie jasności zaćmiewających się obiektów pozwoli na dokładne wyznaczenie ich fundamentalnych parametrów, a także ułatwi wykrywanie planet okrążających takie układy.

    W badaniach tych wykorzystywana jest analiza efektu skończonej prędkości światła (ang. Light Time Effect - LTE), który znajduje szerokie zastosowanie we współczesnej astronomii. Zjawisko to występuje zawsze wtedy, gdy odległość od obserwatora do miejsca, w którym zachodzi analizowane okresowe zjawisko, zmienia się w czasie.

    Przy obserwacji układów podwójnych zaćmieniowych gwiazd zmiana czasu pomiędzy kolejnymi zaćmieniami pozwala wnioskować, że może istnieć trzecie ciało powodujące zaburzenie orbit dwóch pozostałych gwiazd i ruch środka ich masy.

    Dzięki LTE odkryto pierwszego podwójnego pulsara (Taylor i Russell, 1974 rok) i pierwszą planetę pozasłoneczną (Wolszczan i Frail, 1992 rok). Obecnie LTE wykorzystuje się do poszukiwania dodatkowych planet w układach, w których inne planety są już znane i wykrywalne metodą tranzytów, oraz - tak jak w przypadku projektu "Solaris" - do poszukiwania planet w układach podwójnych zaćmieniowych.

    Więcej informacji na temat projektu można znaleźć pod adresem:  http://www.projektsolaris.pl

    PAP - Nauka w Polsce

    ast/ agt/ bsz


    Czy wiesz że...? (wersja beta)

    Dodano: 30.06.2011. 00:11  


    Najnowsze