• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • W czerwcu dobre warunki do obserwacji Jowisza i Saturna

    01.06.2011. 00:12
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Najbliższy miesiąc pozwoli nam na obserwacje Jowisza i Saturna, a także planety karłowatej Ceres oraz planetoidy Westy. Będziemy mieli także okazję do obserwacji zaćmienia Księżyca. Czerwcowe noce są w Polsce wyjątkowo krótkie ze względu na przesilenie letnie, które w tym roku wypada 21 czerwca o godzinie 19:16. W Warszawie 1 czerwca, wschód Słońca możemy podziwiać o godzinie 4:21, a zachód o godzinie 20:47. Ostatniego dnia miesiąca, wschód Słońca występuje o 4:18, a zachód o 21:01. W czerwcu Słońce wstępuje w znak Raka.

    Kolejność faz Księżyca w czerwcu jest następująca: nów - 1 VI o godz. 23:03, pierwsza kwadra - 9 VI o godz. 4:11, pełnia - 15 VI o godz. 22:14 i ostatnia kwadra - 23 VI o godz. 13:48. Najbliżej Ziemi Srebrny Glob znajdzie się 12 czerwca o godzinie 3:43, a najdalej 24 czerwca o godzinie 6:14.

    W dniu 1 czerwca wystąpi częściowe zaćmienie Słońca, niestety niewidoczne w Polsce. Więcej szczęścia będziemy mieli podczas całkowitego zaćmienia Księżyca z dnia 15 czerwca, które będzie widoczne w Polsce przy wschodzie Srebrnego Globu.

    Merkury, Wenus, Mars, Uran, Neptun i Pluton znajdują się na sferze niebieskiej blisko Słońca więc ich obserwacje w czerwcu są albo niemożliwe, albo bardzo trudne.

    W czerwcu poprawiają się za to warunki do obserwacji Jowisza. Planetę widać nad ranem. Godzinę przed wchodem Słońca świeci ona, na początku miesiąca, tylko 6 stopni nad horyzontem, ale pod koniec czerwca wysokość ta rośnie już do ponad 20 stopni. Przy dużej jasności Jowisza, nie będzie więc problemów z jego dojrzeniem, nawet na rozjaśnionym łuną wschodzącego Słońca niebie.

    Dla odmiany wieczorem możemy podziwiać Saturna. Świeci on z jasnością 0.8 wielkości gwiazdowej w konstelacji Panny.

    W czerwcu, w pobliżu opozycji znajdują się dwa duże ciała należące do pasa planetoid rozciągającego się pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza. Pierwsza z nich to planeta karłowata Ceres. Można ją dojrzeć w drugiej połowie nocy w konstelacji Wodnika. Jej blask sięga 9 wielkości gwiazdowej więc do jej obserwacji najlepiej użyć większej lornetki lub teleskopu. Znacznie jaśniejsza jest planetoida (4) Westa świecąca w gwiazdozbiorze Koziorożca. Jej jasność zmienia się od 6.7 do 6.3 mag, przez co staje się obiektem, który w bardzo dobrych warunkach można dojrzeć "gołym okiem".

    Od 22 czerwca do 2 lipca aktywny będzie ciekawy rój Bootydów czerwcowych. Jest on znany z nieregularnych wybuchów aktywności. Ostatnie takie zjawisko obserwowano w roku 1998, kiedy to widziano około 100 wolnych i efektownych meteorów na godzinę. Wzmożoną aktywność na poziomie 20-50 zjawisk na godzinę obserwowano jeszcze w roku 2004. Tegoroczne maksimum przewidywane jest w dniu 27 czerwca o godzinie 23, a więc w czasie korzystnym dla obserwatorów w Polsce. AOL

    PAP - Nauka w Polsce

    tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ostatnia kwadra (również: trzecia kwadra) – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Ziemia, Księżyc i Słońce tworzą ze sobą kąt prosty. W tym momencie, dla obserwatorów na Ziemi widoczna jest tylko zachodnia część tarczy Księżyca. Podczas kwadr Słońce oświetla powierzchnię Księżyca pod małym kątem i jego formy morfologiczne są wówczas bardzo dobrze widoczne. Najlepsze warunki do obserwacji tych struktur są przy granicy między oświetloną i nieoświetloną częścią Księżyca (terminator). Faza ta ma miejsce 21 dnia czterotygodniowego cyklu. Cień, zasłaniający prawą połowę księżycowej tarczy, będzie się teraz przesuwał w lewo i po siedmiu dniach Księżyc znajdzie się w nowiu. Pierwsza kwadra – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Ziemia, Księżyc i Słońce tworzą ze sobą kąt prosty. Księżyc w tym czasie zbliża się do pełni. W tym momencie, dla obserwatorów na Ziemi widoczna jest tylko wschodnia część tarczy Księżyca. Księżyc wschodzi w środku dnia i zachodzi w środku nocy, przez co można go bardzo wygodnie obserwować. W pobliżu granicy między oświetloną i nieoświetloną częścią Księżyca (terminator), panują najlepsze warunki do obserwacji struktur na jego powierzchni takich jak kratery, góry, doliny. Uran − gazowy olbrzym, siódma w kolejności od Słońca planeta Układu Słonecznego. Jest także trzecią pod względem wielkości i czwartą pod względem masy planetą naszego systemu. Nazwa planety pochodzi od Uranosa, który był bogiem i uosobieniem nieba w mitologii greckiej (klasyczna greka: Οὐρανός), ojcem Kronosa (Saturna) i dziadkiem Zeusa (Jowisza). Choć jest widoczny gołym okiem, podobnie jak pięć innych planet, umknął uwadze starożytnych obserwatorów ze względu na niską jasność i powolny ruch po sferze niebieskiej. Sir William Herschel ogłosił odkrycie planety w dniu 13 marca 1781, po raz pierwszy w historii nowożytnej rozszerzając znane granice Układu Słonecznego. Uran to również pierwsza planeta odkryta przy pomocy teleskopu.

    Opozycja (przeciwstawienie) – sytuacja, gdy dwa ciała niebieskie znajdują się – oglądane z ustalonego miejsca, zazwyczaj z Ziemi – naprzeciwko siebie na niebie. Oznacza to, że ich długości ekliptyczne różnią się o 180°. Potocznie mianem opozycji pewnego ciała niebieskiego określa się opozycję tego ciała niebieskiego i Słońca, np. opozycja Marsa oznacza, że Mars i Słońce znajdują się po przeciwnych stronach Ziemi. Możliwa jest opozycja Księżyca (jest wtedy w pełni) oraz planet górnych: Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna, gdyż tylko dla tych Ziemia może znaleźć się pomiędzy Słońcem a planetą. Pełnia – faza księżyca, występująca kiedy Księżyc znajduje się po przeciwnej stronie Ziemi, niż Słońce. Dokładniej, pełnia występuje wtedy, gdy geocentrycznie widoczne (ekliptyczne) długości Słońca i Księżyca różnią się o 180 stopni; Księżyc znajduje się wówczas w tzw. opozycji do Słońca. W tym czasie, dla obserwatorów na Ziemi, półkula Księżyca skierowana w stronę Ziemi (bliższa strona) jest prawie cała oświetlona i okrągła. Tylko podczas pełni Księżyca przeciwna jego półkula niewidoczna z Ziemi (dalsza strona), jest zupełnie nieoświetlona. Księżyc w pełni jest 300 do 500 tysięcy razy ciemniejszy od Słońca, co jednak i tak poważnie utrudnia prowadzenie obserwacji astronomicznych, dla których najdogodniejszym czasem są bezksiężycowe noce.

    (1) Ceres – planeta karłowata krążąca wewnątrz pasa planetoid między orbitami Marsa i Jowisza. Ma średnicę 950 km i jest największym z ciał krążących wewnątrz tego pasa. Została odkryta 1 stycznia 1801 przez włoskiego astronoma Giuseppe Piazziego. Początkowo była określana jako planeta, po kilkudziesięciu latach zaczęto określać ją jako planetoidę. W sierpniu 2006 wprowadzono termin planeta karłowata i Ceres została zaliczona do tej grupy obiektów. Czerwcowe Lirydy (JLY) – słaby rój meteorów aktywny od 11 do 21 czerwca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Lutni. Maksimum roju przypada na 16 czerwca, jego aktywność jest nieregularna. Obfitość roju jest zmienna, maksymalnie wynosi 1,3 do 3,5 meteorów/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 15 km/s. Rój ten był zaobserwowany po raz pierwszy 15 czerwca 1966 roku przez S. Dvoraka w Kalifornii.

    Voyager 2 (pl. Podróżnik 2) – bezzałogowa sonda kosmiczna wysłana w 1977 roku w przestrzeń kosmiczną z Przylądka Canaveral przez amerykańską agencję kosmiczną NASA. Rozpoczęcie lotu zbiegło się w czasie z bardzo korzystnym położeniem planet, które umożliwiło odwiedzenie wszystkich gazowych olbrzymów: Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna przez jeden próbnik. Z początku zadaniem misji było dokładne zbadanie Jowisza oraz Saturna, jednak sonda sprawowała się na tyle dobrze, że przeprogramowano ją, aby przeprowadziła badania również pozostałych planet zewnętrznych. Voyager 2 przesłał obrazy wszystkich czterech planet, ich księżyców i pierścieni. Do dnia dzisiejszego jest jedyną sondą, która dotarła do Urana i Neptuna. Rodziny komet – komety okresowe należą do rodzin, powiązanych z jakimiś planetami – znaczy to, że ich orbity w najbardziej od Słońca oddalonym punkcie znajdują się w okolicach trajektorii jednej z planet. Wyróżnia się rodziny Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna. Okresy obiegu komet z rodziny Jowisza wynoszą zazwyczaj kilka lat, Saturna od 13 do 20, Urana 27-50, a Neptuna 50-100 lat. Obecnie znamy około 400 komet należących do rodziny Jowisza, 8 należących do rodziny Saturna, 6 do rodziny Urana, 10 do rodziny Neptuna. Orbity 5 komet znajdują się w odległości zbliżonej do orbity Plutona, a 8 komet należy do jeszcze jednej rodziny, której aphelium orbity znajduje się daleko poza orbitą Plutona. Komety powiązane z tymi planetami w rodziny są często określane mianem krótkookresowych, gdyż czas w jakim obiegają one Słońce to zazwyczaj maksymalnie "tylko" kilkadziesiąt lat.

    tau Akwarydy (TAQ) – rój meteorów aktywny od 19 czerwca do 5 lipca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wodnika. Maksimum roju przypada na 28 czerwca, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 7 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 63 km/s.

    Galileo – amerykańska bezzałogowa sonda kosmiczna wystrzelona w 1989 roku przez agencję kosmiczną NASA w celu wykonania badań Jowisza, jego księżyców i pierścieni. W grudniu 1995 r. sonda stała się pierwszym sztucznym satelitą Jowisza oraz wprowadziła w jego atmosferę próbnik z aparaturą pomiarową. Galileo był pierwszą sondą, która zbliżyła się do planetoid. Podczas swej misji Galileo wykonał też obserwacje Wenus, Ziemi, Księżyca i komety Shoemaker-Levy 9.

    Kalendarz astronomiczny (astrologiczny) – współcześnie jest to kalendarz podający dla określonego terytorium np. Polski daty zjawisk astronomicznych takich jak pojawienie się komety, zaćmienia Księżyca, Słońca, rojów meteorów, ciekawych układów planet. Oprócz daty podawany jest obszar, na którym zjawisko będzie widoczne, czas, kierunek w którym należy patrzeć oraz, zwłaszcza dla amatorów, dodatkowe wskazówki naprowadzające obserwatora. Kalendarz astronomiczny dla Polski dość regularnie zamieszcza miesięcznik Wiedza i Życie. Wybory do parlamentu Republiki Czeskiej 1992 odbyły się w piątek 5 czerwca 1992 r. od godz. 8 do godz. 22 i w sobotę 6 czerwca 1992 r. od godz. 8 do godz. 14. O 200 miejsc w czeskim parlamencie walczyły 42 zarejestrowane komitety. Frekwencja wyniosła 85,08%.

    Dodano: 01.06.2011. 00:12  


    Najnowsze