• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • W niedzielę na niebie spotkanie Jowisza i Urana

    17.09.2010. 00:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W niedzielę wieczorem dojdzie do bardzo bliskiego spotkania na niebie Jowisza i Urana - poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. Uran to jedna z najbardziej niedocenianych planet - jednocześnie największa planeta Układu Słonecznego nieznana starożytnym i średniowiecznym astronomom, bo odkryta dopiero w roku 1781 przez Williama Herschela.

    Choć Uran jest widoczny gołym okiem, niewielu widziało go na własne oczy. Jest to efekt jego niewielkiej jasności, bo nawet w maksimum swojego blasku planeta ta świeci niewiele jaśniej od najsłabszych gwiazd widocznych gołym okiem. Chcąc więc dojrzeć Urana musimy mieć dobry wzrok, dobre warunki do obserwacji i przede wszystkim wiedzieć gdzie go szukać.

    Teraz nadarza się łatwa okazja do odnalezienia Urana, bo świetnym drogowskazem do niego będzie bardzo jasny Jowisz. 19 września o godz. 19 naszego czasu obie planety na niebie będzie dzieliła odległość tylko 0.8 stopnia - jest to dystans trochę większy niż tarcza Księżyca.

    Koniunkcja ta występuje w wyjątkowo korzystnym momencie, bo obie planety przebywają praktycznie w opozycji, czyli są widoczne przez prawie całą noc, a górują w okolicach północy. Właśnie wtedy są najwyżej i świecą około 35 stopni nad południowym horyzontem.

    Urana odnajdziemy prawie dokładnie nad Jowiszem, jego jasność będzie porównywalna do jasności galileuszowych księżyców największej planety Układu Słonecznego. Choć Urana widać gołym okiem, do obserwacji najlepiej użyć lornetki. Pole widzenia typowej lornetki wynosi kilka stopni, a więc zmieści się w nim zarówno Jowisz ze swoimi księżycami, jak i świecący powyżej Uran. W promieniu dwóch stopni od Jowisza nie ma żadnego innego jasnego obiektu, a więc nie powinniśmy mieć najmniejszych problemów z rozpoznaniem i identyfikacją Urana. AOL

    PAP - Nauka w Polsce

     tot/ gma/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Pierścienie Urana – pierścienie planetarne, otaczające siódmą planetę Układu Słonecznego, Urana. Tworzą one rozbudowany system, nie tak złożony jak pierścienie Saturna, ale bardziej skomplikowany niż pierścienie Jowisza i Neptuna. Są jednak bardzo ciemne i niewidoczne z powierzchni Ziemi. Obecnie (2008) znanych jest 13 wyraźnych pierścieni planety i kilka słabszych lub niekompletnych pasm pyłu. Voyager 2 (pl. Podróżnik 2) – bezzałogowa sonda kosmiczna wysłana w 1977 roku w przestrzeń kosmiczną z Przylądka Canaveral przez amerykańską agencję kosmiczną NASA. Rozpoczęcie lotu zbiegło się w czasie z bardzo korzystnym położeniem planet, które umożliwiło odwiedzenie wszystkich gazowych olbrzymów: Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna przez jeden próbnik. Z początku zadaniem misji było dokładne zbadanie Jowisza oraz Saturna, jednak sonda sprawowała się na tyle dobrze, że przeprogramowano ją, aby przeprowadziła badania również pozostałych planet zewnętrznych. Voyager 2 przesłał obrazy wszystkich czterech planet, ich księżyców i pierścieni. Do dnia dzisiejszego jest jedyną sondą, która dotarła do Urana i Neptuna. Uran − gazowy olbrzym, siódma w kolejności od Słońca planeta Układu Słonecznego. Jest także trzecią pod względem wielkości i czwartą pod względem masy planetą naszego systemu. Nazwa planety pochodzi od Uranosa, który był bogiem i uosobieniem nieba w mitologii greckiej (klasyczna greka: Οὐρανός), ojcem Kronosa (Saturna) i dziadkiem Zeusa (Jowisza). Choć jest widoczny gołym okiem, podobnie jak pięć innych planet, umknął uwadze starożytnych obserwatorów ze względu na niską jasność i powolny ruch po sferze niebieskiej. Sir William Herschel ogłosił odkrycie planety w dniu 13 marca 1781, po raz pierwszy w historii nowożytnej rozszerzając znane granice Układu Słonecznego. Uran to również pierwsza planeta odkryta przy pomocy teleskopu.

    Opozycja (przeciwstawienie) – sytuacja, gdy dwa ciała niebieskie znajdują się – oglądane z ustalonego miejsca, zazwyczaj z Ziemi – naprzeciwko siebie na niebie. Oznacza to, że ich długości ekliptyczne różnią się o 180°. Potocznie mianem opozycji pewnego ciała niebieskiego określa się opozycję tego ciała niebieskiego i Słońca, np. opozycja Marsa oznacza, że Mars i Słońce znajdują się po przeciwnych stronach Ziemi. Możliwa jest opozycja Księżyca (jest wtedy w pełni) oraz planet górnych: Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna, gdyż tylko dla tych Ziemia może znaleźć się pomiędzy Słońcem a planetą. Rodziny komet – komety okresowe należą do rodzin, powiązanych z jakimiś planetami – znaczy to, że ich orbity w najbardziej od Słońca oddalonym punkcie znajdują się w okolicach trajektorii jednej z planet. Wyróżnia się rodziny Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna. Okresy obiegu komet z rodziny Jowisza wynoszą zazwyczaj kilka lat, Saturna od 13 do 20, Urana 27-50, a Neptuna 50-100 lat. Obecnie znamy około 400 komet należących do rodziny Jowisza, 8 należących do rodziny Saturna, 6 do rodziny Urana, 10 do rodziny Neptuna. Orbity 5 komet znajdują się w odległości zbliżonej do orbity Plutona, a 8 komet należy do jeszcze jednej rodziny, której aphelium orbity znajduje się daleko poza orbitą Plutona. Komety powiązane z tymi planetami w rodziny są często określane mianem krótkookresowych, gdyż czas w jakim obiegają one Słońce to zazwyczaj maksymalnie "tylko" kilkadziesiąt lat.

    Ariel (Uran I) – jeden z pięciu największych satelitów Urana. Został odkryty przez Williama Lassella w 1851, w tym samym czasie co Umbriel. Wszystkie duże księżyce Urana są zbudowane z około 40-50% zamrożonej wody zmieszanej ze skałami, są to nieco większe kawałki skał niż na dużych księżycach Saturna takich jak Rea. Powierzchnia Ariela jest pokryta kraterami oraz głębokimi (nawet do 10 km), długimi na setki kilometrów wąwozami. Ariel jest bardzo podobny do Tytanii, lecz na Arielu powierzchnia jest bardziej urozmaicona, zaś kratery i wąwozy są tu dużo większe i bardziej rozwinięte niż te występujące na Tytanii. Powierzchnia Ariela jest stosunkowo młoda (jej wiek jest porównywalny z wiekiem powierzchni Enceladusa), niektóre procesy tworzące nową powierzchnię są w toku. Tytania (Uran III) – największy księżyc Urana. Została ona odkryta przez Williama Herschela, wraz z innym księżycem Oberonem. Później doniósł o jeszcze 4 innych satelitach, ale okazały się one pozornymi.

    Puk (Uran XV) – największy wewnętrzny księżyc Urana. Spośród wszystkich księżyców odkrytych przez zespół Voyagera 2, jedynie Puk został odkryty na tyle wcześnie, by sonda mogła zostać zaprogramowana w celu szczegółowego sfotografowania go.

    Dodano: 17.09.2010. 00:40  


    Najnowsze