• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • W sobotę pierwsze Ursydy

    16.12.2011. 18:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W sobotę swoją aktywność rozpoczyna kolejny ciekawy rój meteorów jesienno-zimowego nieba - Ursydy - poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie.

    "Ledwo zdążyliśmy ochłonąć po wysokiej aktywności tegorocznych Geminidów, a już na horyzoncie pojawia się ciekawy rój Ursydów. Tak się bowiem szczęśliwie składa, że ostatni dzień aktywności Geminidów jest jednocześnie pierwszym dniem aktywności Ursydów" - podkreślił Olech.

     

    Ursydy to rój meteorów utworzony przez okresową kometę 8P/Tuttle. Jest on zjawiskiem dość regularnym, aktywnym każdego roku od 17 do 26 grudnia. W maksimum przypadającym około 22 grudnia możemy obserwować zwykle około 10-15 "spadających gwiazd" na godzinę.

    Jest to rój bardzo wygodny do obserwacji w Polsce. Przede wszystkim radiant roju, czyli miejsce, z którego zdają się wybiegać jego meteory, leży w gwiazdozbiorze Małej Niedźwiedzicy. Nigdy więc nie chowa się pod horyzont, przez co można go obserwować przez całą noc, trwającą o tej porze roku aż 15 godzin. Warunkiem jest oczywiście dobra pogoda.

    Kolejną własnością Ursydów jest ich podatność na sprawianie miłych niespodzianek, w których rój potrafi pokazać deszcz meteorów z prawdziwego zdarzenia - tak było w latach 1945 i 1986, lub wzmożoną aktywność sięgającą około 40-70 meteorów na godzinę (lata 1988, 1994, 2000, 2006, 2007 i 2008).

    "Standardowe maksimum roju, w tym roku wypada 23 grudnia około godziny trzeciej naszego czasu, a więc w okresie korzystnym dla obserwatorów w Polsce. Obserwacje radiowe wskazują jednak, że maksimum może wystąpić trochę później, bo w okolicach 5 rano. Niektóre modele roju Ursydów wskazują jeszcze, że czujność należy zachować 22 grudnia o godzinie 17:11 oraz w okolicach 22" - tłumaczył astronom.

    "Wygląda więc na to, że szczególną czujność należy zachować podczas całej nocy z 22 na 23 grudnia. Na obserwacje wyjść warto tym bardziej, że w tym roku warunki są wręcz idealne, bo maksimum aktywności prawie pokrywa się z nowiem Księżyca" - dodał.

    Choć Ursydy zdają się wybiegać z konstelacji Małej Niedźwiedzicy, widać je na całym niebie. Nie należy więc spoglądać w jakieś konkretne miejsce na niebie, lecz raczej wybrać sobie sporą połać sfery niebieskiej, która jest wolna od wpływu świateł miejskich i nie jest zasłonięta drzewami czy budynkami, a następnie powoli wodzić po niej wzrokiem.

    PAP - Nauka w Polsce

    aol/ ula/ bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ursydy (URS) – rój meteorów związany z kometą 8P/Tuttle, który możemy obserwować od 17 do 26 grudnia. Maksimum roju przypada na 22-23 grudnia. Obfitość roju wynosi ok. 10 zjawisk na godzinę a jego radiant znajduje się w Małej Niedźwiedzicy w pobliżu gwiazdy β UMi. Prędkość meteorów z roju wynosi 34 km/s. Dwukrotnie, w 1945 i 1986 roku, odnotowano wysoką aktywności tego roju, wówczas jego obfitość sięgała 100 meteorów w ciągu godziny. Coma Berenicydy (CBE) – rój meteorów aktywny od 12 grudnia do 23 stycznia. W okresie występowania jego radiant przesuwa się przez gwiazdozbiory Lew i Warkocz Bereniki. Maksimum roju przypada na 30 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów z roju jest bardzo szybka i wynosi 65 km/s. Ponieważ aktywność Coma Berenicyd pokrywa się z wysoką aktywnością rojów Geminidy i Kwadrantydy jest to rój słabo zbadany. Ciało macierzyste, z którego powstały Coma Berenicydy, nie jest znane. sigma Hydrydy (HYD) – coroczny rój meteorów aktywny od 3 do 15 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Hydry. Maksimum roju przypada na 12 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 58 km/s.

    zeta Puppidy (ZPU) – coroczny rój meteorów aktywny od 2 listopada do 20 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Rufy. Maksimum roju przypada na 4 grudnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest średnia (41 km/s). epsilon Geminidy (ε Geminidy, EGE) – rój meteorów aktywny od 14 do 27 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Bliźniąt. Maksimum roju przypada na 18 października, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 2 meteory na godzinę. Prędkość meteorów z roju jest wysoka i wynosi 70 km/s. Zmienna aktywność roju powodowała, że rój ten bywał pomijany w obserwacjach i badaniach. Stosunkowa duża zmienność położenia radiantu roju wskazuje, że jest to stosunkowo młody strumień.

    Andromedydy (zwane też Bielidami) – rój meteorów powstały w wyniku rozpadu komety 3D/Biela, której ostatnie przejście przez peryhelium orbity obserwowano 24 września 1852 roku. 27 listopada 1885 roku zaobserwowano w ciągu jednej godziny ok. 75 000 meteorów pochodzących z tego roju. Od tego czasu rój znacznie stracił swoją obfitość, można jednak obserwować jego małą aktywność od połowy listopada. Radiant roju znajduje się w gwiazdozbiorze Andromedy, a jego maksimum przypada na 2 grudnia. chi Orionidy (χ Orionidy, XOR) – rój meteorów aktywny od 25 listopada do 31 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Oriona, w pobliżu gwiazdy χ Oriona. Maksimum roju przypada na 2 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 28 km/s.

    alfa Bootydy (ABO) – coroczny rój meteorów aktywny od 14 kwietnia do 12 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wolarza (w maksimum aktywności roju położony jest niedaleko na wschód od gwiazdy Arktur). Maksimum roju przypada na 28 kwietnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów alfa Bootyd to 20 km/s. Wrześniowe Perseidy (SPE) – rój meteorów aktywny od 5 do 17 września. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Perseusza. Maksimum roju przypada na 9 września. Jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest bardzo duża (64 km/s).

    Lipcowe Pegazydy (JPE) – stosunkowo młody rój meteorów aktywny od 7 do 13 lipca, choć aktywność roju może być dłuższa. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Pegaza. Maksimum roju przypada na 9 lipca, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w armosferze meteorów z roju jest bardzo szybka i wynosi 70 km/s. Lipcowe Pegazydy są rojem związanym prawdopodobnie z kometą C/1979 Y1 (Bradfield).

    Fenicydy (PHO) – rój meteorów aktywny od 28 listopada do 9 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Feniksa. Maksimum roju przypada na 6 grudnia, jego aktywność jest nieregularna, a obfitość roju zmienna. Prędkość meteorów z roju wynosi 18 km/s.

    Monocerotydy (MON) – rój meteorów aktywny od 27 listopada do 17 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Jednorożca. Maksimum roju przypada na 12 grudnia, jego aktywność jest niska, a obfitość wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów z roju jest średnia i wynosi 42 km/s. Puppidy/Velidy (PUP) – rój meteorów aktywny od 1 do 15 grudnia. W ciągu okresu występowania jego radiant przemieszcza się od gwiazdozbioru Rufy do gwiazdozbioru Żagla. Maksimum roju przypada na 7 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 10 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest średnia (40 km/s).

    Czerwcowe Lirydy (JLY) – słaby rój meteorów aktywny od 11 do 21 czerwca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Lutni. Maksimum roju przypada na 16 czerwca, jego aktywność jest nieregularna. Obfitość roju jest zmienna, maksymalnie wynosi 1,3 do 3,5 meteorów/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 15 km/s. Rój ten był zaobserwowany po raz pierwszy 15 czerwca 1966 roku przez S. Dvoraka w Kalifornii. tau Herkulidy (τ Herkulidy) – rój meteorów związany z kometą 73P/Schwassmann-Wachmann, który możemy obserwować od 19 maja do 19 czerwca. Maksimum roju przypada na 3 czerwca a jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Herkulesa. Jest to rój stosunkowo wolny, gdyż prędkość meteorów z roju wynosi 15 km/s. W 1930 roku roku zdarzył się wzrost aktywności tego roju, wtedy jego obfitość sięgała 60 meteorów w ciągu godziny.

    delta Pavonidy (δ Pavonidy, DPA) – rój meteorów aktywny od 11 marca do 16 kwietnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Pawia. Maksimum roju przypada na 30 marca, jego aktywność jest niska, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość meteorów roju wynosi 58 km/s. Delta Pavonidy są rojem związanym najprawdopodobniej z kometą C/1907 G1 (Grigg-Mellish). Odkrycie roju delta Pavonidów przypisuje się M. Buhagiarowi w Zachodniej Australii, który w latach 1969-1980 obserwował ten rój sześciokrotnie.

    Dodano: 16.12.2011. 18:47  


    Najnowsze