• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • We wtorek nastąpi zakrycie gwiazdy przez obiekt transneptunowy

    16.04.2012. 07:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    We wtorek 17 kwietnia jeden z największych obiektów transneptunowych, Quaoar, zakryje gwiazdę. O gratce dla miłośników obserwacji astronomicznych przy pomocy teleskopu - informuje Sekcja Obserwacji Pozycji i Zakryć Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii. 

    Będzie to najciekawsze tego typu zjawisko w okolicach Polski w tym roku. Zakrywana gwiazda nosi oznaczenie UCAC2 26033679 i ma jasność obserwowaną 11,4 magnitudo. W innych przypadkach zakrywane gwiazdy są dużo słabsze.

    Sprawcą zakrycia będzie obiekt (50000) Quaoar - jeden z największych obiektów krążących w Układzie Słonecznym poza orbitą Neptuna (tzw. obiekt transneptunowy), odkryty w 2002 roku przez Chada Trujillo i Mike'a Browna. Jego średnica oceniana jest na 890 km. Posiada odkryty w 2007 roku księżyc o nazwie Weywot i średnicy około 95 km.

    Do zjawiska zakrycia dojdzie 17 kwietnia o godz. 02.21:46 UT (czyli o 04.21:46 czasu urzędowego w Polsce). Ma ono trwać do 105 sekund. Pas, w którym można obserwować zjawisko, nie przebiega przez terytorium Polski, ale w pobliżu. Obliczenia zostały jednak wykonane na podstawie zbyt małej ilości pomiarów i faktyczny moment zjawiska może różnić się nawet do 11 minut - w takiej sytuacji obserwacje dokonane z naszego kraju mogą być bardzo istotne.

    Dokładniejsze informacje na temat zakrycia oraz wskazówki w przypadku, gdy ktoś dysponuje odpowiednim sprzętem i pragnie wykonać obserwacje mające znaczenie naukowe, można uzyskać w Sekcji Obserwacji Pozycji i Zakryć PTMA (http://sopiz-ptma.astronomia.pl) albo pod adresem e-mailowym astromax@poczta.onet.pl.

    PAP - Nauka w Polsce

    cza/jjj/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    (307261) 2002 MS4 – planetoida, obiekt transneptunowy o jasności absolutnej ok. 3,8 odkryty 18 czerwca 2002 roku przez Chada Trujillo i Michaela Browna. Gołe oko, oko nieuzbrojone – określenie używane w astronomii dla zaznaczenia, iż jakaś obserwacja jest przeprowadzana bez dodatkowego sprzętu (np. bez teleskopu, lunety itp.). Astronomowie mówią, że np. dana gwiazda jest widoczna „gołym okiem” – można ją dostrzec bez użycia dodatkowych instrumentów, bądź też jest poza możliwością obserwacji „gołym okiem” – nie można jej zobaczyć bez pomocy odpowiedniego sprzętu. Pluton (oznaczenie oficjalne: (134340) Pluton) – planeta karłowata, plutoid, najjaśniejszy obiekt pasa Kuipera. Został odkryty w 1930 roku przez amerykańskiego astronoma Clyde’a Tombaugha. Od odkrycia do 2006 r. Pluton był uznawany za dziewiątą planetę Układu Słonecznego. 24 sierpnia 2006 r. Międzynarodowa Unia Astronomiczna odebrała Plutonowi status planety, co oznacza, że w Układzie Słonecznym jest teraz tylko 8 planet. Pluton należy do szerszej grupy obiektów transneptunowych. Płaszczyzna, po której się porusza, jest mocno nachylona do płaszczyzny ekliptyki, z silnie ekscentryczną orbitą, która częściowo przebiega wewnątrz orbity Neptuna. Plutona obiega co najmniej pięć księżyców, z których jeden, Charon, jest tylko o połowę mniejszy od niego.

    Pan-STARRS (Panoramic Survey Telescope And Rapid Response System) – program systematycznej i ciągłej obserwacji nieba. Za jego pomocą od roku 2010 naukowcy odkryli wiele nowych komet, planetoid (głównego pasa planetoid, pasa Kuipera oraz innych obiektów transneptunowych), gwiazd zmiennych oraz wielu innych obiektów (np. brązowych i czerwonych karłów). Mikrokwazar – obiekt podobny do kwazara, ale dużo mniejszy. Mikrokwazary to gwiazdowe układy podwójne w naszej Galaktyce o wielu wspólnych cechach z kwazarami. Wykazują silną i zmienną emisję radiową, widoczny relatywistyczny dżet, i często efekt pozornej nadświetlnej ekspansji dżetu. Znaczną część energii emitują w zakresie promieniowania rentgenowskiego. Są to jednak obiekty gwiazdowe, składające się z gwiazdy oddającej masę oraz gwiazdy zwartej – gwiazdy neutronowej lub czarnej dziury - na którą gaz opada za pośrednictwem dysku akrecyjnego. Można je uważać za radiowo głośne układy rentgenowskie. Od kwazarów różnią się masą – czarne dziury w aktywnych galaktykach mają masę miliona lub nawet miliarda mas Słońca, a mikrokwazary – obiekt centralny o masie do kilkunastu mas Słońca. Różnią się także źródłem opadającej materii – w kwazarach jest to materia galaktyki macierzystej, w mikrokwazarach towarzysz. W obu typach obiektów zachodzą podobne procesy, jednak ze względu na wielokrotnie mniejszą masę przebieg tych samych zjawisk jest wielokrotnie szybszy w mikrokwazarze: zjawiska zachodzące w mikrokwazarze w skali jednego dnia w kwazarze zajdą na przestrzeni tysięcy lat.

    (90568) 2004 GV9 – planetoida, obiekt transneptunowy o jasności absolutnej ok. 3,9 odkryty 13 kwietnia 2004 roku w ramach programu NEAT. Jasność Eddingtona – jasność gwiazdy lub innego obiektu o sferycznej symetrii, przy której ciśnienie promieniowania emitowanego przez obiekt działające na atmosferę gwiazdy równoważy przyciąganie grawitacyjne tej atmosfery.

    Mezoplaneta – termin zaproponowany przez Izaaka Asimova na określenie obiektów planetarnych o wielkości mniejszej niż Merkury, ale większych niż planetoida Ceres. W czasie, gdy Asimov zaproponował wprowadzenie tego terminu, jedynie Pluton swoimi rozmiarami spełniał to kryterium. Obecnie jednak w grupie objętej tą definicją można wymienić wiele obiektów, takich jak: (136199) Eris, (136472) Makemake, (136108) Haumea, (90377) Sedna, (90482) Orkus, (50000) Quaoar i być może (20000) Waruna, pod warunkiem, że liczy się jedynie wielkość średnicy obiektu. Nie bierzemy pod uwagę ich masy, ponieważ masa wielu obiektów Układu Słonecznego nie jest dokładnie ustalona. (308933) 2006 SQ372 – planetoida, stosunkowo mały obiekt transneptunowy odkryty przez Andrew Beckera, A. W. Pucketta i J. Kubicę ze Sloan Digital Survey.

    GJ 436 b – planeta pozasłoneczna obiegająca gwiazdę GJ 436, której obecność wykryto w roku 2004 na podstawie obserwacji ruchów gwiazdy macierzystej. Jest to tzw. gorący neptun - planeta o masie zbliżonej do masy Neptuna, ale jej orbita znajduje się bardzo blisko gwiazdy centralnej. W momencie odkrycia była jedną z najmniejszych znanych planet pozasłonecznych. Na jeden obieg GJ 436 b potrzebuje tylko 2 dni 15 godzin i 30 minut.

    (309239) 2007 RW10 – planetoida z grupy centaurów. Została odkryta 9 września 2007 roku w Obserwatorium Palomar. Pierwotnie zaliczana do grupy trojańczyków Neptuna. Dalsze obserwacje pozwoliły ustalić, że jest to obiekt transneptunowy. Nazwa planetoidy jest oznaczeniem tymczasowym.

    2010 KZ39 – planetoida, obiekt transneptunowy klasy cubewano lub E-SDO, o jasności absolutnej ok. 4,0. Kwalifikuje go to jako jednego z kandydatów na planetę karłowatą. Odkryty przez polskich astronomów za pomocą Teleskopu Warszawskiego w Obserwatorium Las Campanas w Chile. Elektra (17 Tauri) – to gwiazda w gwiazdozbiorze Byka, trzecia (po Alkione i Atlas) pod względem jasności gwiazda gromady otwartej Plejad, których nazwy zaczerpnięto od siedmiu sióstr z mitologii greckiej. Elektra to błękitny podolbrzym, którego jasność naukowcy oceniają na około +3.72 , jest zaliczana do typu widmowego B6 IIIe. Szacowana odległośc gwiazdy od Słońca wynosi około 371 lat świetlnych. Prędkość obrotu gwiazdy wokół własnej osi wynosi około 181 km/s. Gwiazda jest okresowo zasłonięta przez Księżyc, a czasem przez inne planety w naszym Układzie Słonecznym.

    Wiatr gwiazdowy – strumień cząstek materii z zewnętrznych warstw atmosfery gwiazdy. Intensywny wiatr gwiazdowy może prowadzić do znacznej utraty masy przez gwiazdę w trakcie jej ewolucji. Zjawisko jest wywołane przez ciśnienie promieniowania emitowanego przez gwiazdę (por. jasność Eddingtona) i przez zjawiska magnetyczne zachodzące w jej atmosferze.

    Dodano: 16.04.2012. 07:04  


    Najnowsze