• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wiejskie planetarium w Potarzycy otrzymało pryzmat do obserwacji słońca

    12.12.2010. 23:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Umożliwiający dzienne obserwowanie słońca unikatowy pryzmat Herschela otrzymało planetarium w Potarzycy (Wielkopolska). To jedyna tego typu wiejska placówka w kraju, w której prowadzone są obserwacje Wszechświata.



    "Pryzmat pozwala obserwować słońce, bez ryzyka uszkodzenia wzroku. Ponieważ słońce wysyła bardzo dużo światła, należy je osłabić, żeby nie uszkodzić oczu" - powiedział PAP opiekun potarzyckiej placówki, Andrzej Owczarek. Dodał, że zakup urządzenia sfinansował burmistrz pobliskiego Jarocina.

    Jak podkreślił, teraz będzie możliwe oglądanie słońca wykorzystując całą średnicę obiektywu teleskopu. "Dzięki temu urządzeniu można na słońcu zobaczyć plamy (obszary ciemniejsze o niższej temperaturze) i pochodnie (obszary jaśniejsze o wyższej temperaturze)" - wyjaśnił.

    Jak zapewnił, dzięki pryzmatowi, w pogodne dni, można też zobaczyć granulacje, czyli ziarnistą powierzchnię słońca.

    Podobne urządzenie posiada w Polsce jedynie Uniwersytet Wrocławski, ale w jego najnowszej wersji w Potarzycy zastosowano pułapkę światła słonecznego, czyli płytkę ceramiczną. "Takiej samej używa się do pokrywania spodniej części skrzydeł i kadłuba wahadłowców USA" - twierdzi Owczarek.

    Dodał, że pryzmat pozwala również fotografować słońce, poprzez umieszczenie okularu aparatu w teleskopie. Ze względu na nieodpowiednią dla obserwacji pogodę, do tej pory nie użyto jeszcze pryzmatu - zaznaczył.

    Istniejące od 18 lat planetarium w Potarzycy odwiedziło już około 100 tys. osób, głównie uczniów. Oprócz typowych obserwacji Wszechświata, organizowane są tutaj otwarte dla wszystkich "Weekendy z gwiazdami".

    Stanowisko obserwacyjne tworzy epoksydowa kopuła z umieszczonym wewnątrz ekranem projekcyjnym i miejscami dla 35 osób. "To jedyna taka placówka w kraju istniejąca przy szkole tego typu, o której informacje umieściła nawet Międzynarodowa Unia Astronomiczna", powiedział Owczarek. Dodał, że szkolne planetaria istnieją jeszcze przy liceum w Piotrkowie Tryb. i przy Zespole Szkół Technicznych w Grudziądzu. Planetarium w Potarzycy jest jednym z szesnastu w Polsce. Figuruje w rejestrze polskich placówek astronomicznych i w rejestrze Międzynarodowej Unii Astronomicznej. Uczniowie z Potarzycy współpracują m.in. z Europejską Kosmiczną Agencją Informacyjną Teleskopu Hubble'a w Garching pod Monachium.

    Kopuła ma 5 m średnicy, składa się z ośmiu segmentów wykonanych z tworzyw sztucznych. "Planetarium jest w pełni profesjonalne, a warunki obserwacji Wszechświata są wręcz komfortowe", mówi Owczarek.

    Planetarium wykorzystują jako pomoc dydaktyczną nauczyciele i uczniowie z całej Wielkopolski oraz z ościennych województw, którym bliżej jest do Potarzycy niż do Torunia. Projekcje astronomiczne ogląda tutaj w ciągu roku około 9600 uczniów szkół podstawowych i średnich. Całą aparaturę projekcyjną wykonali na zajęciach gimnazjaliści należący do Szkolnego Koła Miłośników Astronomii.

    "Błyszczące punkty ciał niebieskich, rozrzucone wśród czerni nocnego nieba, to jeden z najpiękniejszych obrazów ofiarowanych nam przez przyrodę. Wielu z oglądających, często po raz pierwszy w życiu, ma okazję przeżywać tak bliski kontakt z Wszechświatem", mówi Owczarek.

    Wielką satysfakcję sprawiły mu niedawno informacje i dokumentacja wraz ze zdjęciami i fotografiami budowanego w Chile wielkiego teleskopu, które przesłało uczniom Europejskie Południowe Obserwatorium w tym kraju.

    Planetarium w Potarzycy jest na stronach internetowych podobnych placówek na świecie. Oprócz planetarium działa przy gimnazjum obserwatorium, w którym prowadzone jest obserwowanie słońca.

    Szkoła w Potarzycy istnieje od 1794 r. Od sześciu lat jej patronem jest twórca nowożytnej selenografii - Jan Heweliusz (1611-1687).

    PAP - Nauka w Polsce, Andrzej Zakrzewski

    ls/ bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika w Grudziądzu – planetarium, którego oficjalna nazwa w momencie otwarcia brzmiała: Ludowe Obserwatorium Astronomiczne i Planetarium (LOAiP), zostało powołane w 1964 roku, uchwałą Walnego Zjazdu Delegatów Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii w Krakowie. Istniało wówczas w Polsce tylko jedno duże Planetarium Śląskie w Chorzowie. Planetarium Zeissa w Jenie (Niemcy), Zeiss-Planetarium – najstarsze nieprzerwanie działające planetarium na świecie. Jego budowę rozpoczęto jesienią 1924 r. Planetarium zaprojektowali Hans Schlag (1890–1970) i Johannes Schreiter (1872–1957). Kopułę stanowi żelazno-betonowa konstrukcja utworzona z blisko 8000 metalowych prętów różnej długości. Wewnętrzna średnica kopuły, będąca ekranem na którym wyświetlane są gwiazdy, ma średnicę 23 metrów. Planetarium otwarto 18 lipca 1926 roku. Planetarium – obiekt lub urządzenie służące do odtwarzania wyglądu nieba w różnych szerokościach geograficznych oraz ruchów ciał niebieskich, a także zespół urządzeń i obiektów przeznaczonych do nauczania i popularyzacji astronomii.

    Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Potarzycy – rzymskokatolicka parafia w Potarzycy, należy do dekanatu boreckiego archidiecezji poznańskiej. Została utworzona w 1419. Mieści się przy ulicy Wyzwolenia. Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne im. Arego Sternfelda w Łodzi – planetarium i obserwatorium astronomiczne przy ulicy Pomorskiej 16 w Łodzi, założone 1 września 1984 roku.

    Planetarium w Kijowie – planetarium w Kijowie, na Ukrainie. Jest to jedno z największych planetariów w krajach WNP (byłego Związku Radzieckiego). Zostało otwarte w dniu 1 stycznia 1952 roku z inicjatywy naukowca-astronoma Sergija Wseichswiatskiego (1905-1984). Planetarium ma kopułę o średnicy 23,5 m średnicy i 320 miejsc. Planetarium w Olsztynie – drugie co do wielkości planetarium w Polsce zlokalizowane przy al. Piłsudskiego w Olsztynie.

    Adler Planetarium (pełna oficjalna nazwa Adler Planetarium and Astronomy Museum) – planetarium i muzeum astronomiczne w Chicago, Illinois. Powstało w 1930 roku i znajduje się przy ulicy Lake Shore Drive, na brzegu jeziora Michigan. Zajmuje powierzchnę ponad 3000 . Planetarium Śląskie – największe i najstarsze planetarium i obserwatorium astronomiczne w Polsce. Zostało założone 4 grudnia 1955 roku w ówczesnym Wojewódzkim Parku Kultury i Wypoczynku (obecnie nazywany również Parkiem Śląskim) położonym w Chorzowie.

    C2A (Computer Aided Astronomy) – symulator planetarium dla systemu Microsoft Windows. Program pozwala na sterowanie teleskopem za pomocą sterownika ASCOM.

    Planetarium projektor – urządzenie służące do pokazu ciał niebieskich i ich ruchu na kopule planetarium. Projektor także bywa nazywany planetarium. Mniejsze projektory służą do wyświetlania na kopule ruchów gwiazd, Słońca, Księżyca, planet i różnych mgławic. Większe projektory mogą pokazywać ruchy większych ilości gwiazd i i komet. Pierwotnie do pracy na sufitach planetariów wykorzystywano ekran OMNIMAX MOVIE (znany także jako IMAX DOME).

    Zeiss projektor – jeden z projektorów planetarium produkowany przez firmę Carl Zeiss. Stosowany do wyświetlania gwiazd i innych obiektów astronomicznych podczas seansów na kopule planetarium. Z reguły jest on duży i skomplikowany. Planetarium w Belgradzie − jedno z dwóch serbskich planetariów. Utworzone i zarządzane przez Towarzystwo Astronomiczne imienia Ruđera Boškovića. Działa od 1969 (oficjalne otwarcie w 1970).

    Orbitarium – dział Planetarium im. Władysława Dziewulskiego w Toruniu. Otwarte w 2005 roku, mieści się w jednej z sal Planetarium, tematycznie jest związane z misją sondy Cassini-Huygens. Olimpiada astronomiczna – ogólnopolska olimpiada przedmiotowa organizowana corocznie od roku szkolnego 1957/58 dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Organizatorem zawodów jest Planetarium Śląskie. Przewodniczącym Komitetu Głównego Olimpiady jest prof. dr hab. Jerzy Kreiner z Instytutu Fizyki i Informatyki Akademii Pedagogicznej w Krakowie.

    Projektor gwiazdowy, projektor planetaryjny – urządzenie służące do pokazu ciał niebieskich i ich ruchu na kopule planetarium. Projektor także bywa nazywany planetarium. Mniejsze projektory służą do wyświetlania na kopule ruchów gwiazd, Słońca, Księżyca, planet i różnych mgławic. Większe projektory mogą pokazywać ruchy większych ilości gwiazd i i komet. Pierwotnie do pracy na sufitach planetariów wykorzystywano ekran OMNIMAX MOVIE (znany także jako IMAX DOME). TIT Budapesti Planetàrium - planetarium w Budapeszcie, mieszczące się w Népliget, założone w 1977. W latach 1980–2010 mieścił się w nim Lasertheater.

    TIT Budapesti Planetàrium - planetarium w Budapeszcie, mieszczące się w Népliget, założone w 1977. W latach 1980–2010 mieścił się w nim Lasertheater. Międzynarodowy Dzień Planetariów (ang. Day of Planetaria) – święto wszystkich europejskich planetariów (również w Polsce) obchodzone od 1991 roku w niedzielę przed lub po równonocy wiosennej.

    Zegar astronomiczny – astrarium, zwane również planetarium (sfera armilarna, astrolabium) – mechaniczne urządzenie, komputer analogowy do przedstawienia cykliczności ruchu (okres orbitalny) obiektów kosmicznych w czasie. Narodowe Centrum Kosmiczne (ang. National Space Centre) - muzeum kosmiczne położone w Wielkiej Brytanii w mieście Leicester. Otwarte 30 czerwca 2001 r. Jedna z najciekawszych atrakcji turystycznych Wielkiej Brytanii. Muzeum poświęcone nauce o kosmosie i astronomii. Centrum składa się z sześciu głównych galerii i wystaw. Atrakcją muzeum jest DIGISTAR 3 kino, planetarium. W środku znajduje się sklep z pamiątkami oraz restauracja, która znajduje się pod dwoma dyszami rakiet Blue Streak i PGM-17 Thor.

    Dodano: 12.12.2010. 23:04  


    Najnowsze