• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wykład na UW - Bohdan Paczyński - w poszukiwaniu prostoty Wszechświata

    19.04.2010. 09:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W poniedziałek, 19 kwietnia, w ramach Konwersatorium im. Jerzego Pniewskiego na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego prof. Michał Jaroszyński wygłosi wykład "Bohdan Paczyński - w poszukiwaniu prostoty Wszechświata". Konwersatorium odbędzie się w trzecią rocznicę śmierci prof. Paczyńskiego.

    Prof. Jaroszyński, astrofizyk z Obserwatorium Astronomicznego UW, tak w zapowiedzi swojego wykładu napisał: "Zamierzam omówić dokonania Bohdana Paczyńskiego w różnych dziedzinach astrofizyki (od ewolucji gwiazd po błyski gamma) oraz jego wpływ na rozwój badan astronomicznych w Polsce i na świecie."

    Prof. Bohdan Paczyński zmarł 19 kwietnia 2007 roku. Był uznawany za jednego z najwybitniejszych współczesnych astronomów na świecie i wymieniany jako główny polski kandydata do Nagrody Nobla z fizyki.

    Paczyński urodził się 8 lutego 1940 roku w Wilnie i zmarł 19 kwietnia 2007 roku w Princeton. Wiedzę astronomiczną zdobywał na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie obronił doktorat w 1964 roku. Tytuł profesora Paczyński otrzymał piętnaście lat później. Przez wiele lat był związany z Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN. Od roku 1982 do śmierci pracował na Uniwersytecie w Princeton w Stanach Zjednoczonych.

    Zajmował się badaniami teoretycznymi nad ewolucją gwiazd, które bardzo rozwinął. Badał także błyski gamma, które są obecnie bardzo istotnym tematem badań astrofizycznych. Paczyński był także związany z projektem ASAS, wykorzystującym automatyczny teleskop do monitorowania zmienności gwiazd.

    Prof. Paczyński interesował się także mikrosoczewkowaniem grawitacyjnym. Astronom zaproponował wykorzystanie tego zjawiska do poszukiwania małych masywnych obiektów. Metodę tę zastosowano także z powodzeniem do odkrywania planet pozasłonecznych. Profesor jest twórcą projektu OGLE, prowadzonego przez astronomów warszawskich. OGLE jest światowym liderem w dziedzinie mikrosoczewkowania grawitacyjnego, obserwuje po kilkaset tego typu zjawisk rocznie.

    Bohdan Paczyński otrzymał wiele nagród i wyróżnień, m.in. Henry Norris Russell Lectureship - najwyższe wyróżnienie Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego, przyznawane za życiowy dorobek naukowy. Jego imię nosi od 2004 roku jedna z planetoid (o numerze 11755). Wśród dowodów uznania jest też doktorat honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

    Poniedziałkowy wykład rozpocznie się o godzinie 16.30 w Sali Dużej Doświadczalnej, w budynku Wydziału Fizyki UW przy ulicy Hożej 69. Wstęp wolny.

    PAP - Nauka w Polsce, Jan Pomierny

    agt/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Warszawska szkoła astronomiczna – określenie stosowane w odniesieniu do grupy astronomów warszawskich, będących wychowankami profesorów Stefana Piotrowskiego (1910-1985) i Włodzimierza Zonna (1905-1975), pracujących w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego i Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN. Doktoranci Stefana Piotrowskiego do dziś kierują zakładami mechaniki nieba i astrofizyki w warszawskim Centrum Badań Kosmicznych PAN. Najwybitniejszym przedstawicielem tej szkoły był Bohdan Paczyński (1940-2007). Pi of the Sky – naukowy projekt badawczy powstały z inicjatywy prof. Bohdana Paczyńskiego służący do automatycznej obserwacji nieba w poszukiwaniu rozbłysków optycznych pochodzenia kosmicznego. Aparatura zainstalowana jest w obserwatorium Uniwersytetu Warszawskiego w Las Campanas Observatory na pustyni Atacama w Chile. W realizacji projektu uczestniczy zespół naukowców i inżynierów z Instytutu Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana, Instytutu Fizyki Doświadczalnej UW, Instytutu Systemów Elektronicznych Politechniki Warszawskiej, Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej, Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i Centrum Badań Kosmicznych PAN. Program Pi of the Sky działa od 2004 roku. Bohdan Paczyński (ur. 8 lutego 1940 w Wilnie, zm. 19 kwietnia 2007 w Princeton) – polski astronom i astrofizyk. W swoich badaniach zajmował się głównie teorią ewolucji gwiazd, dysków akrecyjnych, mikrosoczewkowania grawitacyjnego oraz rozbłyskami gamma.

    Grzegorz Pojmański (ur. 16 kwietnia 1959 w Warszawie,prof. dr hab.) – polski astronom, pracownik Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego. W 1997 roku wraz z profesorem Bohdanem Paczyńskim stworzył projekt ASAS (All Sky Automated Survey). Z pomocą ASAS Pojmański odkrył dwie nowe komety: C/2004 R2 (ASAS) i C/2006 A1 (Pojmanski). Projekt Hungarian Automated Telescope Network (HATNet) – międzynarodowy program badawczy mający na celu wykrywanie i badanie planet pozasłonecznych metodą obserwacji tranzytów oraz badania jasnych gwiazd zmiennych. Program wykorzystuje sześć w pełni automatycznych teleskopów. Sieć rozpoczęła pracę w 2003 roku, projekt stworzyli jeszcze w 1999 r. węgierscy astronomowie z inicjatywy Bohdana Paczyńskiego; obecnie zarządza nim Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics.

    (11755) Paczynski (2691 P-L) – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3,68 lat w średniej odległości 2,38 j.a. Została odkryta 24 września 1960 roku przez Cornelisa i Ingrid van Houten. Nazwa planetoidy została nadana na cześć światowej sławy polskiego astronoma Bohdana Paczyńskiego. Dariusz Czyż (ur. 1965) – szopkarz krakowski, z zawodu mechanik. W Konkursie szopek krakowskich bierze udział od 1970 roku. Jest laureatem I nagrody w roku 1981. W innych latach zdobył kilka nagród II i III. Specjalizuje się w szopkach małych. Jest wnukiem wybitnego szopkarza – Stanisława Paczyńskiego. Jego prace znajdują się w kolekcji Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

    The Optical Gravitational Lensing Experiment (OGLE), Eksperyment Soczewkowania Grawitacyjnego – projekt naukowy mający na celu wykrywanie i obserwację zjawisk mikrosoczewkowania grawitacyjnego prowadzony za pomocą polskiego teleskopu w Las Campanas Observatory w Chile przez naukowców z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem prof. Andrzeja Udalskiego. Eksperyment prowadzony jest od kwietnia 1992 roku. Maciej Lewenstein (ur. 1955 w Warszawie) – polski fizyk teoretyk o specjalności fizyka statystyczna, optyka kwantowa, sieci neuronowe. Magister Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego z 1978. Doktorat w Essen University (promotor prof. Fritz Haake) w 1983. Rozprawę habilitacyjną wykonał w Instytucie Fizyki Polskiej Akademii Nauk w 1986. Pracował jako PostDoc z laureatem Nagrody Nobla, prof. Royem Glauberem na Uniwersytecie Harvarda, potem zatrudniony był w Saclay (francuskim Centrum Badań Jądrowych - CEA), następnie jako profesor na Uniwersytecie w Hanowerze. Od 2005 r. pracuje w Instytucie Fotoniki (ICFO) w Castelldefels i Katalońskiej Instytucji Badań i Studiów Zaawansowanych w Barcelonie. Tytuł profesorski otrzymał 11 maja 1993 w dziedzinie nauk fizycznych.

    The Whole Earth Telescope Project (WET) – astronomiczny projekt badawczy założony w 1986 roku przez dr. Edwarda Nathera, astronoma z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin w Stanach Zjednoczonych. Projekt stworzył sieć współpracujących ze sobą obserwatoriów astronomicznych z całego świata. Oparto go na bardzo prostym założeniu, że zawsze gdzieś na świecie jest noc i warunki umożliwiające obserwacje. Jest to więc jakby jeden teleskop z wieloma obserwatorami. Pierwotnym celem projektu było prowadzenie nieprzerwanych obserwacji gwiazd zmiennych, a co za tym idzie wspólnego gromadzenia, analizowania i naukowej interpretacji zebranych danych. W 1997 roku siedzibę WET przeniesiono do Uniwersytetu Stanowego w Iowa, a na jego czele stanął dr Steven Kawaler. Projektowi przewodzi rada, zwana CoW (Council of the Wise), składająca się z trzyosobowego prezydium, dwóch stałych członków i kilkunastu członków wybieralnych, z których tzw. King CoW w czasie obrad ma prawo dwóch głosów. Obecnie WET skupia ponad sześćdziesięciu naukowców z osiemnastu krajów świata, wśród których znajduje się czterech z Polski – z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika – prof. Paweł Moskalik i prof. Wojciech Dziembowski, z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie – dr Waldemar Ogłoza oraz z Uniwersytetu Jagiellońskiego – dr hab. Stanisław Zoła, a jego głównym celem są astrosejsmologiczne obserwacje pulsujących białych karłów.

    Microlensing Observations in Astrophysics (MOA, pol. Obserwacje mikrosoczewkowania w astrofizyce) – projekt naukowy mający na celu obserwację zjawisk mikrosoczewkowania grawitacyjnego. Jego celem jest wykrywanie planet pozasłonecznych, ciemnej materii i badania atmosfer gwiazd. Tworzą go naukowcy z Nowej Zelandii i Japonii, pod kierownictwem prof. Yasushi Muraki z Nagoya University; często współpracują z innymi grupami badającymi zjawiska mikrosoczewkowania, jak OGLE.

    Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika - jeden z 17 wydziałów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wydział Humanistyczny powstał wraz z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika. Organizatorem i pierwszym dziekanem był prof. dr hab. Konrad Górski. Rozpoczęcie wykładów na Wydziale w dniu 24 XI 1945 r. inaugurowało jednocześnie działalność dydaktyczną całego Uniwersytetu. Marcin Antoni Kubiak - profesor doktor habilitowany astronomii, specjalność astrofizyka, tytuł profesorski otrzymał 25 kwietnia 1994. Członek Komitetu Astronomii Polskiej Akademii Nauk, uczestnik projektu soczewkowania grawitacyjnego OGLE (Optical Gravitational Lensing Experiment), współodkrywca między innymi układu planetarnego OGLE-2006-BLG-109. Autor znanej książki "Gwiazdy i materia międzygwiazdowa" przeznaczonej dla studentów astronomii. Dyrektor Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego w latach 1986-2008. Prezes Fundacji Astronomii Polskiej im. Mikołaja Kopernika. Edytor kwartalnika naukowego Acta Astronomica.

    2010 EL139 – planetoida należąca do grupy obiektów transneptunowych. Planetoida ta została odkryta w marcu 2010 roku w programie OGLE-IV przez zespół astronomów Uniwersytetu Warszawskiego pod kierownictwem prof. Andrzeja Udalskiego przy użyciu kamery obrazującej niebo zainstalowanej przy 1,3 m teleskopie warszawskim w Obserwatorium Las Campanas. Nazwa planetoidy jest oznaczeniem tymczasowym, nie posiada też jeszcze oficjalnej numeracji.

    Dodano: 19.04.2010. 09:17  


    Najnowsze