• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wystartowała rakieta Vega z pierwszym polskim satelitą

    13.02.2012. 12:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Z kosmodromu Kourou w Gujanie Francuskiej wystartowała w poniedziałek pierwsza europejska rakieta Vega. Wśród satelitów, które wynosi na orbitę, jest też pierwszy satelita z Polski.



    Vega wyniesie na orbitę dziewięć satelitów: LARES i ALMASat-1 z Włoskiej Agencji Kosmicznej oraz siedem minisatelitów CubeSat zbudowanych przez europejskie uniwersytety, w tym polskiego minisatelitę PW-Sat.

    ,,PW-Sat to satelita niewielkich rozmiarów, ponieważ jego wymiary to 10x10x11,3 cm. Należy do rodziny satelitów nazywanej CubeSat (od angielskiego cube - sześcian). W konfiguracji startowej jest on niewiele większy niż sześcienna kostka o boku 10 cm. Gdy dotrze na orbitę i rozpocznie swoją misję rozłoży anteny, a nie wcześniej niż po miesiącu nastąpi rozłożenie eksperymentalnej konstrukcji o długości jednego metra" - wyjaśnił Maciej Urbanowicz z Politechniki Warszawskiej, koordynator projektu PW-Sat.

    Projekt został zrealizowany przez Politechnikę Warszawską. Satelitę skonstruowali studenci tej uczelni ze Studenckiego Koła Astronautycznego i Studenckiego Koła Inżynierii Kosmicznej. Uzyskali pomoc od Centrum Badań Kosmicznych PAN w postaci konsultacji merytorycznych i udostępnienia laboratoriów.

    ,,PW-Sat jest satelitą edukacyjnym, który będzie wykonywał testy technologii deorbitacyjnej" - podkreślił szef i opiekun naukowy projektu prof. Piotr Wolański z Politechniki Warszawskiej. Satelita będzie przesyłał na Ziemię dane telemetryczne, natomiast nie będzie wykonywał żadnych zdjęć - nie jest wyposażony w kamery, a jego celem jest test technologiczny.

    Satelita zawiera eksperymentalne fotoogniwa, jednak podstawowym testem, który ma wykonać PW-Sat, jest sprawdzenie nowego systemu kontrolowanego opuszczenia orbity. System ten będzie mógł być stosowany przez satelity, które już zakończyły pracę, aby jako ,,kosmiczne śmieci" nie stanowiły zagrożenia dla innych obiektów znajdujących się na orbicie okołoziemskiej. Do tej pory nie została opracowana skuteczna metoda na pozbywanie się zużytych satelitów, a zapowiadane są regulacje prawne wymuszające na operatorach satelitów bezpieczne ich wycofywanie z użytku po okresie eksploatacji.

    Po około miesiącu spędzonym na orbicie okołoziemskiej, satelita rozwinie specjalny metrowy "ogon" i rozpocznie proces kontrolowanej deorbitacji, czyli sprowadzenia go w gęste warstwy atmosfery. Po roku misja zakończy się wejściem PW-Sat w ziemską atmosferę, gdzie ulegnie zniszczeniu.

    Łączny koszt projektu to 0,5 mln euro. Sfinansowany został z programu PECS (umowa o współpracy między Polską, a Europejską Agencją Kosmiczną) oraz z grantów Politechniki Warszawskiej.

    PAP - Nauka w Polsce

    az/ ro/ bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    MaSat-1 (wym. po węgiersku Maszat 1) - satelita technologiczny typu CubeSat, pierwszy węgierski sztuczny satelita na orbicie okołoziemskiej. Został wystrzelony 13 lutego 2012 z kosmodromu w Gujanie Francuskiej przy użyciu włoskiej rakiety Vega, wraz z włoskimi satelitami LARES i AlmaSat-1 oraz 6 innymi satelitami typu CubeSat budowanymi na europejskich uczelniach, w tym z polskim satelitą PW-Sat. Zadaniem MaSat-1 jest przeprowadzanie obserwacji Ziemi za pomocą kamery VGA i przesył zdjęć na częstotliwości 437,345 MHz. Po udanym starcie Węgry stały się 47 państwem, którego satelita po raz pierwszy znalazł się na orbicie. Orbita cmentarna – rodzaj orbity, na którą kierowane są statki kosmiczne, które osiągnęły kres swojego resursu. Zużyte satelity oraz rakiety nośne, nawet jeśli nie są uszkodzone, stanowią kosmiczne śmieci, które zagrażają obiektom pracującym na niskiej orbicie okołoziemskiej lub orbicie geostacjonarnej. Zgodnie z postanowieniem Europejskiej Agencji Kosmicznej z 2002 roku, każdy statek kosmiczny, po upływie 25 lat od zakończenia swojej misji, powinien zostać deorbitowany i spłonąć w atmosferze lub zostać wyniesiony 300 kilometrów powyżej pierścienia orbity geostacjonarnej i pozostawiony na orbicie cmentarnej. Pikosatelita, pico-satelita, picosat – rodzaj miniaturowego sztucznego satelity. Typ urządzeń o wadze od 0,1 do 1 kg. Do tej kategorii zalicza się również satelity określane jako CubeSat, czyli urządzenia w formie sześcianu o pojemności 1 decymetra sześciennego i wadze około 1 kg. Pikosatelitami są np.: chiński satelita technologiczny Zheda Pixing 1, amerykański satelita Hermes, wietnamski satelita edukacyjny F-1, czy zaprojektowany i zbudowany w Polsce, w ramach współpracy studentów Politechniki Warszawskiej i Centrum Badań Kosmicznych PANPW-Sat.

    PW-Sat – polski sztuczny satelita typu CubeSat zbudowany przez studentów Politechniki Warszawskiej (członków Studenckiego Koła Astronautycznego działającego na Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa i Studenckiego Kola Inżynierii Kosmicznej działającego na Wydziale Elektroniki i Technik Informacyjnych) przy wsparciu Centrum Badań Kosmicznych PAN. MetOp-A (ang. Meteorogical Operation A) – międzynarodowy satelita meteorologiczny. Pierwszy satelita meteorologiczny Europejskiej Agencji Kosmicznej wystrzelony na orbitę polarną. Służy zbieraniu danych potrzebnych do prognozowania pogody oraz monitoruje klimat. Wraz z dwoma innymi satelitami serii Metop (Metop-B wystrzelony 17 września 2012 i Metop-C, którego start zaplanowano na 2016 rok), tworzy międzynarodową sieć satelitów pogodowych służących agencji EUMETSAT i NOAA. Jest drugim dużym obserwatorium Ziemi, po satelicie Envisat, zbudowanym przez ESA.

    Orbitron - darmowy program służący do symulacji położenia satelitów na orbicie oraz określenie terminów ich przelotów nad danym terytorium. Głównym jego zadaniem jest przewidywanie flar satelitów Iridium oraz Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS. Autorem jest Sebastian Stoff. Applications Technology Satellite (ATS) – seria próbnych satelitów badawczych NASA umożliwiających testy aparatury satelitów meteorologicznych, telekomunikacyjnych, nawigacyjnych oraz testy systemów stabilizacji. Satelity te były wynoszone za pomocą rakiet typu Atlas i Titan 3C (ostatnia misja ATS-6). Łącznie umieszczono na orbicie 6 satelitów ATS:

    Łucz 5B (ros. Луч-5Б) – rosyjski satelita telekomunikacyjny serii Łucz, mający na celu transmisję danych z rosyjskiego segmentu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej oraz z rakiet nośnych. Vanguard 1C – amerykański satelita naukowy, pierwsza udana misja sztucznego satelity Ziemi z serii Vanguard. Statek tego typu miał być pierwszym amerykańskim satelitą, jednak opóźnienia w realizacji programu (nieudane starty dedykowanych rakiet Vanguard), sprawiły, że pierwszy był Explorer 1. Vanguard 1C jest najstarszym obiektem pozostającym na orbicie okołoziemskiej. Był amerykańskim wkładem w Międzynarodowy Rok Geofizyczny. Vanguard 1C wypełnił wszystkie powierzone mu cele naukowe i inżynieryjne – zademonstrował możliwości trójstopniowej rakiety nośnej oraz wykazał, że Ziemia nie jest idealną kulą, co przypuszczano już wcześniej. Niedługo później przerwano jednak projekt budowy rakiet Vanguard – aż 8 z 11 startów z satelitami zakończyło się niepowodzeniem.

    COS-B (akronim od Cosmic Ray Satellite – satelita promieni kosmicznych) – satelita naukowy. Ósma misja agencji CERS/ESRO, pierwszy satelita Europejskiej Agencji Kosmicznej, wraz z SAS-2 prowadził pierwsze dokładne obserwacje Wszechświata w promieniach gamma. COS-B miał na pokładzie jeden duży eksperyment: Gamma-Ray Telescope (teleskop promieni gamma), który był dokonaniem grupy europejskich laboratoriów naukowych, znanej jako Caravane Collaboration. Misja COS-B była pierwotnie zaplanowana na dwa lata. Jednak trwała pomyślnie przez 6 lat i 8 miesięcy. COS-B wykonał pierwszą kompletną mapę Galaktyki w promieniach gamma.

    Envisat („Environmental Satellite” – dosł. „Satelita środowiskowy”) – wycofany z użycia obserwacyjny satelita Ziemi Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), pozostający na orbicie ziemskiej. Wyniesiony 1 marca 2002 roku na pokładzie rakiety Ariane 5 wystrzelonej z Gujańskiego Centrum Kosmicznego niedaleko Kourou w Gujanie Francuskiej, na heliosynchroniczną orbitę polarną na wysokość 790 km (± 10 km). Satelita okrąża Ziemię w około 101 minut, powtarzając cykl okrążeń co 35 dni. Po utracie kontaktu z satelitą 8 kwietnia 2012 roku, ESA oficjalnie ogłosiła koniec misji Envisat 9 maja 2012 roku.

    KEO – sztuczny satelita będący kosmiczną "kapsułą czasu", która ma zostać wyniesiona na orbitę. Zabierze ze sobą wiadomości od dzisiejszych mieszkańców Ziemi dla tych, którzy będą zamieszkiwać ją za 50 tysięcy lat, kiedy powróci na Ziemię. Projekt jest wspierany między innymi przez UNESCO, Hutchison i Europejską Agencję Kosmiczną. Orizuru (DEBUT) – japoński satelita technologiczny. Wykonywał eksperymenty związane ze składaniem i rozkładaniem wysięgnika w przestrzeni kosmicznej i hamowaniem aerodynamicznym. Wyniesiony wraz z Momo 1B i Fuji 1B. Statek pozostaje na orbicie okołoziemskiej.

    Explorer 1 Prime – satelita naukowy typu CubeSat wystrzelony w 2011 przez rakietę Taurus 3110 wraz z satelitami Glory, KySat-1 i Hermes. Nie dostał się na orbitę z powodu awarii rakiety. Intelsat 4 – satelita telekomunikacyjny należący do operatora Intelsat, międzynarodowego giganta w tej dziedzinie, który od 1965 roku wyniósł na orbitę przeszło 70 satelitów. Pierwotnie nazywał się PanAmSat 4 (PAS-4). Na początku 2007 operator PanAmSat został przejęty przez konsorcjum Intelsat.

    Kosmiczne śmieci lub kosmiczne odpadki, ew. kosmiczne wysypisko (ang. Space Debris) – obiekty na orbitach wokół Ziemi wytworzone przez człowieka, ale niesłużące już żadnemu celowi. Składa się na nie wszystko, poczynając od zużytych rakiet wielostopniowych, nieczynnych satelitów, po fragmenty kolizji i pozostałości eksplozji. Jako że orbity tych obiektów mogą nachodzić się z trajektoriami lotów statków kosmicznych, stanowią one źródło potencjalnego zagrożenia.

    Dodano: 13.02.2012. 12:04  


    Najnowsze