Skarb średzki na wystawie we wrocławskim Muzeum Narodowym :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Michael Hanlon: "10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi" - recenzja

Skarby krakowskich wizytek na wystawie w Muzeum Narodowym

Wystawa przedwojennych tkanin w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu

Zabawa plenerowa dla najmłodszych w Muzeum Archeologicznym we Wrocławiu

Skarb średzki tylko przez weekend można oglądać we Wrocławiu

"Źródło Żywiołów" w Muzeum Archeologicznym i Etnograficznym

Korona zdobiona szlachetnymi kamieniami oraz kolista zapona wysadzana szmaragdami i granatami to jedne z najcenniejszych elementów skarbu średzkiego, który można podziwiać na wystawie we wrocławskim Muzeum Narodowym. Klejnoty będące elementami skarbu średzkiego najprawdopodobniej zostały ukryte w pierwszej poł. XIV w. Pochodzą prawdopodobnie ze skarbca Luksemburgów, z czasów panowania Karola IV. Władca ten zaciągał pożyczki od żydowskich bankierów w Środzie Śląskiej.

Pierwsze elementy skarbu odnaleziono w 1988 r. na wysypisku w Środzie Śląskiej. Złote przedmioty trafiły tam razem z gruzem pochodzącym z prac rozbiórkowych na terenie miasta. Tuż po tym znalezisku sprawą skarbu zainteresowali się archeolodzy. Ostatecznie odnaleziono złote i srebrne przedmioty, które po scaleniu stworzyły unikatowej wartości zespół średniowiecznych klejnotów i monet.

Według rzeczniczki Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Anny Kowalów, najcenniejszą częścią skarbu jest korona, której poszczególne segmenty zdobione są kamieniami szlachetnymi. "Poszczególne segmenty korony zdobione są naprzemiennie trójlistnymi plakietami z barwną emalią i dużymi szafirami oraz mniejszymi granatami, akwamarynami, szmaragdami, spinelami, tektytami i perłami. Segmenty zwieńczone są figurami orłów trzymających w dziobach pierścienie i połączone szpilami, z których każda zakończona jest kwiatonem" - tłumaczyła Kowalów.

Korona jest klejnotem kobiecym zamówionym z okazji ślubu. Wskazuje na to motyw pierścieni, będący oznaką małżeńskiego zobowiązania i symbolem dobrej wróżby. "Prawdopodobnie jej ostatnią właścicielką była Blanka de Valois, pierwsza żona Karola IV, zmarła w 1348 r., a więc niedługo przed domniemanym czasem ukrycia i utraty skarbu" - powiedziała Kowalów.

Wyjątkowo cennym eksponatem jest również kolista zapona służąca do spinania płaszczy dworskich oraz szat koronacyjnych i liturgicznych. Zaponę zdobi kamea z chalcedonu z przedstawieniem orła.

Zwiedzający ekspozycję będą mogli również zobaczyć m.in. dwie złote zawieszki pochodzące z końca XII w., które były używane jako ozdoba kobiecej głowy. Na wystawie znalazły się także złote pierścienie, sygnety z motywem półksiężyca i gwiazdy, taśma zdobnicza przeznaczona do okuwania cennych przedmiotów oraz część odnalezionych złotych monet.

Po raz pierwszy skarb średzki pokazano we wrocławskim Muzeum Narodowym w 1997 r. Obecną wystawę można oglądać do 24 października. Później klejnoty na kilka miesięcy opuszczą Polskę i będą pokazywane na wystawach w Pradze i Ostrawie. PDO

PAP - Nauka w Polsce

hes/ mow/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Korona średzka - średniowieczna korona kobieca z przełomu XIII i XIV wieku, najcenniejsze ze znalezisk należących do skarbu średzkiego. Przechowywana w Muzeum Regionalnym w Środzie Śląskiej. pełny tekst

Skarb z Zagórzyna skarb znaleziony ok. roku 1926 (inne źródła mówią o 1927 roku) w Zagórzynie koło Kalisza. Zawierał bezcenne przedmioty: m.in. sześć złotych medalionów oraz zbiór monet (3 tysiące denarów - około 20 kg srebrnych monet), a także złote monety rzymskie z V w. (solidy Teodozjusza, Walentyniana i Gracjana). Przedmioty ze skarbu zostały rozsprzedane, lub prawdopodobnie nawet przetopione. Jeden z medalionów znajduje się w Berlinie, jeden w Nowym Jorku. Srebrna sprzączka znajduje się w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej w Kaliszu. Ukrycie skarbu datowane jest na okres wędrówek ludów ( V-VI w. n.e.). pełny tekst

Wawrzyniec Kopczyński (1935-1995) - historyk sztuki. Kustosz muzeum w Rogalinie, Wojewódzki Konserwator Zabytków w Lesznie (1975-1988), prezes Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków (1981-1984), Wojewódzki Konserwator zabytków we Wrocławiu (1989-1995). Organizator Państwowej Służby Ochrony Zabytków, szczególnie zaangażowany i zasłużony przy ekspozycji skarbu średzkiego oraz przy odbudowie opactwa w Lubiążu. Brał udział także w ratowaniu i eksponowaniu innych zabytków w Polsce, np. cmentarza żydowskiego w Szlichtyngowej, muzeum im. Edmunda Bojanowskiego w Grabonogu, pałacu w Krobielowicach i in. pełny tekst

Skarb ze Słuszkowa skarb ze Słuszkowa w Kaliskiem, zdeponowany ok. 1100, odnaleziony w 1935, od 1958 w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej w Kaliszu; zawiera m.in. najliczniejszy skarb monet w Polsce i najliczniejszy skarb denarów krzyżowych na świecie. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".