1. Arka – w Biblii: symbol Przymierza Izraelitów z Bogiem oraz pomoc i przywództwo Jahwe. Inne: świętość, Synagoga, Kościół, ciągłość tradycji, schronienie, ojczyzna.
2. Bazyliszek – symbol zła, grzechu, diabła, Antychrysta, ale i kary bożej lub człowieka nieszczerego.
3. Berło – oznaka władzy boskiej lub królewskiej, potęgi, władzy.
4. Biel – czystość duchowa, świętość, dusza; radość istnienia, wyższość i władza.
5. Bluszcz – trwałość, rozrost, życie ,wegetacja, wierność małżeńska ( u Greków); nieśmiertelność, pamięć o zmarłym.
6. Błękit – symbol Trójcy Św., wiary i pobożności ( szaty aniołów), dziewiczości i niepokalania (Maryja), duszy i niebios.
7. Bocian – wędrówka, spokój i szczęście domowe oraz małżeńska wierność; symbol polskiej ziemi (dla emigrantów), czujności, uwagi, kontemplacji.
8. Brama – symbol przejścia z jednego stanu w drugi, stanu pomiędzy dobrem a złem, życiem a śmiercią; granica; śmierć; Chrystus („ja jestem bramą”).
9. Byk – siła fizyczna, duma, pracowitość; bałwochwalstwo; naiwność.
10. Broda – męska godność; siła; odwaga; mądrość; honor i powaga; pokuta lub żałoba; ale i dzikość i zacofanie.
11. Brzoza – początek, wiosna, Nowy Rok, kara (rózgi); zachęta miłosna; smutek (jak wierzba); rozpacz.
12. Cedr – królewska potęga i godność; wielkość, ogrom, wyniosłość; siła, trwałość, odporność, wytrwałość; piękno i uroda męska.
13. Centaur ( pół-człowiek i pół-koń) – symbol dwóch natur człowieka i połączenia sprzeczności: instynktu i rozumu, ciała i ducha.
14. Chleb – symbol pożywienia, dostatku, ciała Chrystusa ( dalej: Chr.) , ofiary i najwyższej świętości, daru od Boga, któremu należy się szacunek; inne: gościnność i przyjaźń; praca i trud.
15. Cień – zagrożenie, zło, śmierć; dusza zmarłego; upiór, ale też: schronienie, opieka i ukojenie; symbol świata realnego – odbicia rzeczywistości idealnej ( Platon ) ; znikomość ludzkiego życia.
16. Cierń – trudy życia, przeszkody; męka, cierpienie, ból (korona cierniowa Chr.); moc płomieni ducha ( krzak gorejący w Biblii).
17. Cyprys – drzewo święte ( poświęcone bóstwom śmierci – Hadesowi, Hermesowi); znak żałoby; smutek, rozpacz, rozstanie.
18. Czerń – melancholia, pesymizm, negatywny bohater, śmierć, żałoba, zło, grzech, ale też: pokora, skromność, pogarda dla doczesności ( strój księży i zakonnic).
19. Czerwień – związana z bogiem wojny Marsem ( przelew krwi, odwaga, gniew, bitwa, zemsta); ofiara; potęga władzy ( królowie, kardynałowie – kolor ich szat ); piękno, miłość; radykalne poglądy lewicowe.
20. Cztery – symbol wszechświata, przestrzeni i czasu ( 4 pory roku, 4 strony świata).
21. Dąb – drzewo święte i królewskie; władca drzew i lasów; symbol majestatu i potęgi, siły , stałości, wytrzymałości; liście dębowe – bohaterstwo, odwaga, triumf, chwała i honor.
22. Deszcz – żałoba , smutek, melancholia; błogosławieństwo lub kara boża; miłosierdzie i łaska w NT, urodzaj; wielkość Boga ( burza); gwałtowność, także uczuć.
23. Drabina – wszechobecność boskiej opatrzności i otwarta droga między Ziemią a Niebem; cele wymagające wysiłku, aspiracje.
24. Drzewo – symbol wieloznaczny: oś świata, świętość, kosmos, absolut; w Biblii: rajskie drzewo wiadomości (śmierć, utrata łaski bożej, zabroniona wiedza, moralny upadek, wina , grzech). Drzewo życia – życie duchowe, wieczne szczęście, uzdrowienie moralne. Lipa czarnoleska u Kochanowskiego – symbol polskiej poezji; drzewo – ojczyzna.
25. Dziecko – symbol wieloznaczny: niewinność, prostota, bezgrzeszność, ufność, szczerość, bezinteresowna miłość, beztroska radość i szczęście; ale też: naiwność, głupota, niewiedza; Mesjasz ( Dzieciątko Jezus).
26. Dzwon – wezwanie do modlitwy, chwała boża, potęga i powaga świętości, ważna uroczystość, wydarzenie; żałoba, czas, śmierć, koniec świata; ale i: muzyka; wewnętrzna pustka.
27. Feniks – nieśmiertelność, cykliczne odradzanie się i wieczne trwanie. W chrześcijaństwie: ofiara życia i zmartwychwstanie Chr., zwycięstwo życia nad śmiercią. Także symbol odrodzenia się narodu ( w pol. liter. romantycznej XIX w.).
28. Głowa – symbol indywidualności , człowieka, życia, przywództwa, monarchy, autorytetu, obrazu i chwały Boga; honoru, rozumu i mądrości.
29. Gołąb – pokój, poselstwo nowin niebieskich ( od Boga); wdzięk i uroda; zaloty i flirt, zaproszenie do miłości, miłość ( para białych gołąbków – atrybuty bogini miłości Afrodyty ); prostota i niewinność; łagodność, dobroć, czyste intencje; symbol Ducha Św., duszy ludzkiej, atrybut Chr., Maryi i świętych – symbol miłości, zwiastowania, chrztu, wieczności i nieśmiertelności.
30. Gwiazda – wiedza tajemna, wróżbiarstwo; gwiazda Dawida ( dwa połączone trójkąty) – emblemat judaizmu i herb Izraela. Gwiazda pięcioramienna ( pentagram) – symbol Bożego Narodzenia, zdrowia, wiedzy, wtajemniczenia. Gwiazda betlejemska – symbol przewodnictwa. Inne znaczenia: idea, myśl przewodnia, refleksja, zamyślenie. Gwiazda wschodząca – narodziny, początek; spadająca – kres, śmierć. Oprócz tego: dusza, życie, światło niebiańskie walczące z ciemnościami zła, symbol Chr. jako Mesjasza.
31. Harfa – biblijny instrument proroków, atrybut króla Dawida ; symbol poezji, śpiewu i tańca.
32. Jabłko – z biblijnego drzewa wiadomości: symbol wiedzy, mądrości, wtajemniczenia. Owoc zakazany – grzech. Ale i: miłość i płodność; kwiat jabłoni – symbol wiosny, początku roku lub miłości, zaślubin.
33. Jaskinia – schronienie, ukrycie; niebezpieczne miejsce ; grób; pustelnia.
34. Jaskółka – początek, świt, wiosna, zapowiedź, zwiastun; wolność; ubóstwo. W chrześcijaństwie – zmartwychwstanie, błagalna modlitwa. Inne: nadzieja, niepokój, skarga.
35. Jednorożec – siła, czystość, mądrość, inteligencja, odwaga, męska aktywność, szybkość, szlachetność, cnota; pokój, samotność, łagodność i kobieca bierność.
36. Jemioła – życie, odrodzenie, wybaczenie, zgoda i pojednanie.
37. Jutrzenka – ( świt, zorza poranna) – początek, zaranie, zapowiedź, nadzieja; wolność.
38. Kadzidło – dym ofiarny, ochrona przed demonami; ale i - narzędzie czarów, fałszywa pochwała, pochlebstwo.
39. Kamień – podstawa, fundament, solidne oparcie – Kościół ; „żywe kamienie” – to wg św. Piotra : Jezus i Jego wyznawcy, mocni w wierze. Inne: troska, cierpienie, nieczułość, śmierć ( kamień grobowy), stałość, nieustępliwość, milczenie; pamięć ( zwł. o zmarłych – grób ); kara i męka ( Syzyf, ukamienowanie złoczyńcy); „kamień filozoficzny” – przemiana duchowa, wewnętrzna transformacja ( w alchemii średniow. ).
40. Kielich – trunek, odurzenie, zdrowie; ludzki los ( w mitol. ); uczta, uciechy, pijaństwo; ludzkie życie („kielich życia”).W Biblii: boleść, zbawienie, rozpacz, smutek, gniew; w NT – Eucharystia – symbol Kościoła, ofiary i zbawienia Chr. ; wiary, mądrości, tradycji i życia duchowego; cierpienia. Dziś – zwycięstwo.
41. Klucz – władza, gospodarowanie, gościna, wspólne mieszkanie, dozór; klucze św. Piotra – władza papieża i godło Watykanu.
42. Kogut – symbol słońca, świtu, światła, upływu czasu; ognia ( czerwony kur); nocy , śmierci i nieszczęścia (czarny kur ); zdrady ( zaparcie się św. Piotra ); płodność i męskość.
43. Koło – absolut, doskonałość, wieczność, boskość , słońce , czas; ludzkie życie, krąg istnienia; niestałość, zmienność ( koło bogini Fortuny; „Fortuna kołem się toczy”); ruch, dynamika, postęp.
44. Kometa – zły znak (omen ), zwiastun nieszczęścia, katastrofy.
45. Koń – w Biblii: szybkość, lotność, wiatr i rwące strumienie; mądrość ,ale i głupota; wojna, nieszczęścia ( 4 konie Apokalipsy: wojna, zaraza, głód i śmierć). Inne: bogactwo, wysoka pozycja społ., znój, bohaterstwo, wierność.
46. Korona – władza królewska, zwierzchnictwo, królestwo, potęga, godność, bogactwo, pycha, wyniosłość, życie wieczne (Biblia).
47. Kościotrup – śmierć, demon, pokutująca dusza.
48. Kot – zwierzę święte w Egipcie: ochrona przed demonami, płodność, szczęście, radość i słońce. Średniow. : fałsz, obłuda, chytrość; głupota. Czarny kot – znak nieszczęścia, wcielenie diabła; ale i – elegancja, wdzięk, kobiecość (kot w ogóle).
49. Koza – kozioł ofiarny – symbol ofiary i grzechu. W chrześcijaństwie: symbol potępienia, rozpusty i lubieżności.
50. Krew – symbol Przymierza Boga z Izraelitami; w NT: zmysłowa natura człowieka, ale i – symbol życia i zbawienia ( Krew Chr.), cierpienia i męki, męczeństwa, poświęcenia, ofiary. Inne: znak morderstwa; pokrewieństwo.
51. Kruk – katastrofa i nieszczęścia ( wojna, głód, zaraza, śmierć); niepokój, okrucieństwo, łupy i rozkład; smutek, zemsta. Pozytywne: zawierzenie boskiej opatrzności ( w NT ); długowieczność.
52. Krzyż – mistyczna oś świata, uporządkowany Kosmos ( jako przeciwieństwo chaosu); życie, wieczność, nieśmiertelność. Potem (Rzym, Wschód) - narzędzie tortur i egzekucji. W chrześcijaństwie: udręka, męczeństwo, poniżenie. Także – cierpienie, bieda i trudy życia, strapienie. Krzyż – głównie symbol męki i śmierci Jezusa; symbol chrześcijaństwa; miłości, zbawienia, ofiary i odkupienia ludzkości przez Chr.
53. Książka – w Grecji: symbol poezji epickiej i historii, nauki i mądrości. Inne: prawda, dzieje świata i tajemnica ludzkiego życia.
54. Księżyc – miara czasu, symbol zmienności, niezdecydowania i niestałości, nocy , snu, marzeń sennych, uczuć melancholii i tęsknoty, sentymentalnej miłości i zauroczenia.
55. Kwiat – symbol hołdu i czci, miłości, piękna ( zwł. kobiecego!) i cech kobiecych: łagodności , dobroci i subtelności; wiosny i nadziei, ale też: śmierci ( pogrzeb, mogiła), kruchości i przemijania życia.
56. Las – miejsce pobytu bóstw; dzikość i barbarzyństwo; miejsce ciemne i groźne; symbol zabłąkania duszy w mrokach grzechu ( „Boska komedia” Dantego); ale i – miejsce schronienia powstańców, obrońców ojczyzny, bądź miejsce spotkań kochanków.
57. Lew – królewskość, majestat, duma, moc, odwaga, triumf, szlachetność, sprawiedliwość, szczodrość ( w Biblii – emblemat św.Marka).
58. Lilia – dla Rzymian: nadzieja; dla Greków: dziewicza czystość. W chrześcijaństwie – atrybut Marii Panny oraz opatrzność, opieka i łaska boska. Inne: piękno, miłość, pożądanie, radość i odrodzenie, królewskość, przeczysta biel, kobiecy wdzięk.
59. Lira – symbol muzyki; atrybut króla Dawida ( autora „Psalmów”) ; u Greków – atrybut bogów Apollina i Hermesa , śpiewaka Orfeusza, muz Terpsychory i Erato ( symbol muzyki i poezji ). Lira – również symbol artyzmu, sztuki i wzniosłego, klasycznego piękna.
60. Lis – chytrość, spryt, fałsz, tchórzostwo, zatwardziałość w grzechu, zły duch ( w NT ).
61. Liść – symbol świata flory i życia; zeschłe i opadłe liście – śmierć; przemijanie, wygasłe uczucia. Liść świeży – symbol cnoty, sprawiedliwości, rozwagi i duchowego rozwoju, nadziei. Liść figowy – symbol wstydu i utraty pierwotnej niewinności.
62. Lustro – symbol kobiecości, miłości i zalotów; dumy; ukrytej prawdy, przeznaczenia , wróżb, czarów, mądrości, sztuki i literatury.
63. Łabędź – piękno, miłość, uroda kobieca, dziewiczość i nieskazitelna czystość. Symbol poety – łabędzia, liryki i muzyki; żalu, smutku, tęsknoty, czasu, przemijania i śmierci („łabędzi śpiew”); godność; szlachetność; samotność, wierność oraz – pycha.
64. Łańcuch – niewola, obowiązek, więź, związek; złoty łańcuch – bogactwo i władza.
65. Miecz – wojna, obrona, broń, gwałtowna śmierć, ból, strach, gniew, zemsta, rycerz, władca; gniew boży, narzędzie sprawiedliwej kary, słowo boże.
66. Morze – żywioł, otchłań, przygoda, doświadczenie życiowe, życie; los, zagubienie, ogrom czasu, wieczność.
67. Motyl – ( gr. „psyche” – „ dusza, motyl ” ) – ludzka dusza; ćma – dążenie do światła ( symbol lekkomyślnego postępowania); niestały w uczuciach mężczyzna; śmierć, przemijanie i marność ( krótkie życie motyli ).
68. Mrówka – pracowitość, współpraca, gospodarność, dobra organizacja, żmudna praca; masa ludzka ( tłum ).
69. Mysz- plaga, klęska; śmierć; zagrożenie; cisza i milczenie.
70. Nietoperz – nieszczęście, śmierć, czary, sen, ciemność i zło, strach , zazdrość, melancholia.
71. Ogień – symbol wieloznaczny: pramateria, element boski , atrybut bóstw; jedna z postaci Ducha Św., symbol ludzkiej duszy i życia (ognisko domowe). Wiecznie płonący – oznacza dom, rodzinę, gościnność. Ale negatywne znaczenie: przyczyna nieszczęść, kara boska, zagłada, wewnętrzne cierpienia. Inne: uczucia, miłość; gniew.
72. Ogród – biblijny Eden – symbol niewinności , nieba. Ale i kobiecego ciała i miłości zmysłowej; refleksji, odosobnienia i twórczości poetyckiej.
73. Oko – u Egipcjan : słońce i życie. W Biblii: oko Boga ( opatrzność, wszechwiedza, czujność i troska; życie). Oko wpisane w trójkąt – symbol Trójcy Św.; inne – widzenie wewnętrzne; wiedza.
74. Oliwka – w Grecji: płodność, odradzanie się , zwycięstwo, siła, duma, trwałość, ratunek. W Biblii: sytość, urodzaj, błogosławieństwo, nadzieja, piękno, uroda, pokój i zgoda; radość i chwała. Głównie zaś – namaszczenie, poświęcenie (Bogu), nadanie godności. Oliwa – symbol prawdy ( hebr. „Mesjasz” i gr. „Chrystus” oznacza „namaszczonego”).
75. Orzeł – odpowiednik lwa – król ptaków: majestat, potęga, królewskość, władza, pycha; śmiałość, odwaga. Orzeł biały – symbol ojczyzny , patriotyzmu , Polski i polskości.
76. Osioł – w NT : cierpliwość, wytrzymałość, pokora, pokój ( w żłobie w scenie Narodzenia Jezusa);inne: żarłoczność; upór; niewiedza; głupota; niezdecydowanie.
77. Owca – symbol ofiary ( w antyku , w judaizmie i chrześcijaństwie); słabości, bierności, potulności, bezradności, dobroci , ale i figlarności. W ST – owce to lud izraelski; Baranek – symbol Chrystusa Odkupiciela.
78. Pas – walka, aktywność, działanie, czujność; oddanie, przywiązanie, wierność małżeńska, kobiecość, moc, siła. Złoty pas – symbol miłości, chwały i godności - opina on szaty aniołów i Syna Człowieczego. Symbol sprawiedliwości i wiary, czystości , ale i rozpaczy (pas włosieniczny).
79. Paw – symbolizuje grzech pychy; próżność, dumę, chełpliwość, ale i piękno.
80. Perła – skarb, bogactwo, Królestwo Niebieskie i świętość; ukryta a wartościowa rzecz; doskonałość, wzniosłość i nieśmiertelność ( czasem symbolizuje Chrystusa ).
81. Pierścień – prestiż, godność, wysoka pozycja społ., władza ( monarsza, papieska lub biskupia); autentyczność; zaręczyny i małżeństwo (obrączka).
82. Pies – symbol obrony, usłużności i czujności, wiernej służby, przywiązania, w Biblii: okrucieństwa, nieczystości i niegodziwości.
83. Piorun – atrybut bóstw (Zeusa) i Jahwe ( gniew Boga, kara ), zniszczenie, potęga, gniew, wzburzenie; krótkość chwili.
84. Pióro – myśl, kontemplacja, wiara, znak obecności anioła; oznaka władzy, szlachectwa, rangi i bogactwa oraz emblemat waleczności , odwagi i sprawności w boju (ozdoba rycerskich hełmów i herbów!). Symbol twórczości literackiej, poetyckiego natchnienia i pisarskiego stylu.
85. Pług - codzienna praca, trud, władza człowieka nad przyrodą; pokój (przeciwieństwo miecza!).
86. Podróż – poszukiwanie, dążenie do celu: lepszego świata, wewnętrznej doskonałości, poznania; symbol życia, jego zmienności, początku i końca (kresu). Wędrówka dusz- reinkarnacja, kolejne wcielenie duszy.
87. Popiół – oznaka skruchy, rozpaczy, żalu; symbol żałoby, płaczu i pokuty, śmierci, ale i podstawy rozwoju nowego życia, również oczyszczenia i świętości ofiary.
88. Pszczoła – dusza, nieśmiertelność, zmartwychwstanie lub śmierć (Grecja). Porządek, posłuszeństwo, pożytek, pracowitość, praca.
89. Ptak – lotność, wiatr, powietrze, ruch, zmienność, przemijanie, czas ; dusza ludzka (ptak odlatujący); ufność w opatrzność (Biblia); wolność , swoboda.
90. Rosa – boże błogosławieństwo, poranek, urodzaj, światłość. Ulotność, przemijanie, śmierć, łzy.
91. Róg – walka, atak, agresja, zwycięstwo, sława, chwała; zbawienie, moc Boga, ale i Szatana; obfitość i szczęście („róg obfitości” kozy Amaltei – mitol. gr.).
92. Róża – atrybut bogiń miłości, płodności, poranka, wiosny, wdzięku i radości. W średniow. : symbol miłości dwornej; w renesansie – miłości wolnej, zmysłowej. Dziś: symbol miłości i uwielbienia; pięknej kobiety i piękna w ogóle. Atrybut Marii Panny – symbol cnoty, czystości i pobożności; oraz Chrystusa ( zmartwychwstanie).
93. Rzeka – pokój, dobrodziejstwo , łaska boża, ale i niszcząca siła. W Edenie – 4 rzeki symbolizujące 4 strony świata ( lub 4 ewangelie ). W mitach gr.: rzeki opływają królestwo zmarłych, Hades: Kokytos – rz. smutku, żalu; Lete – rz. zapomnienia; Pyriflegeton (albo Flegeton)– ognia; Styks ( albo Acheron) – rz. graniczna Hadesu. Symbol życia i śmierci, zapomnienia oraz smutku. Także: upływu czasu, przemijania, losu, pamięci, ciągłej przemiany doświadczeń we wspomnieniu.
94. Sen – sposób objawiania się Boga czy aniołów, porozumiewania się zmarłych z żyjącymi. Ale i symbol złudy, życia w nierealnym świecie; obraz pragnień i próg śmierci, bądź sama śmierć.
95. Słońce – boskość i Bóg, zwł. Chrystus, opatrzność, zbawienie, źródło życia , szczęście, uroda, piękno.
96. Sosna – symbol samotności i rozstania, żalu, żałoby, smutku i tęsknoty, rodzinnego kraju.
97. Sowa – symbol smutku , ciemności , samotności, melancholii, milczenia, mądrości, deszczu i burzy, zimy, wód, długich nocy. Dla chrześcijan: symbol nauki świeckiej oraz filozofii, mędrców unikających światła zbawienia oraz głosicieli prawd ST i Szatana jako Księcia Ciemności ( w średniow. ).W mitol. gr. – ptak bogini mądrości Ateny. Do dziś: kojarzona z muzami, literaturą i filozofią antyku. Ptak śmierci, znak złowróżbny. Wg legendy: córka piekarza przemieniona została w sowę, gdyż odmówiła chleba dźwigającemu krzyż Chr.
98. Sól – gościnność i przyjaźń, biblijny symbol Przymierza.
99. Srebro – noc i światło księżyca , bogactwo źle użyte; srebrne monety (Judaszowe srebrniki) – zdrada , fałsz, podstęp.
100. Studnia – w Biblii: błogosławieństwo, oczyszczenie i dostatek, ale i – śmierć , piekło; także chrzest i zbawienie, obraz Oblubienicy.
101. Świnia – w Grecji: zwierzę ofiarne ( oczyszczenie ); dla Izraelitów natomiast : zwierzę nieczyste, symbol brudu, zepsucia i głupoty. Dla chrześcijan – pogaństwo, zmysłowość , diabelstwo. Dziś: brak zasad, nieuczciwość, brzydota, żarłoczność, chciwość, płodność.
102. Taniec- wyrażał wdzięczność, radość, smutek, zaloty; taniec śmierci - w średniow.;
103. Tarcza – ochrona, odwaga, waleczność, zwycięstwo ( wrócić z tarczą ) lub śmierć ( wrócić na tarczy); rycerstwo i cnoty rycerskie. W Biblii: boska opieka , Bóg, słowo boże, wiara, zbawienie, prawda.
104. Tęcza – w mitach gr. : znak od Zeusa; dla Żydów i chrześcijan – znak od Boga, obietnica, przymierze, pokój i zgoda. W liter.: symbol łączności pomiędzy Niebem a Ziemią, Bogiem a ludzkością. Inne: symbol Chr. , Trójcy Św., atrybut aniołów , Maryi. Symbol piękna, sztuki, sławy.
105. Tron – władza królewska, monarcha, chwała, potęga, wspaniałość. W Biblii: atrybut Jahwe ( wzniosłość, dostojeństwo ), ( mądrość i sprawiedliwość ( Chr. na tronie w czasie Sądu Ostatecznego).
106. Trzy – liczba szczególna dla wielu kultur, również dla Żydów i chrześcijan. Symbolizuje Trójcę Św., 3 cnoty teologiczne, 3 mędrców; liczba świętości i magii.
107. Waga – symbol prawa, sprawiedliwości, pośmiertnego sądu nad ludzkim życiem, równowagi ducha i umysłu.
108. Wawrzyn – atrybut bogów w mitach gr. – Artemidy (siostra Apollina, bogini świata roślinnego i zwierzęcego, rzek i lasów,), Dionizosa ( bóg wina i odradzającej się natury), Apollina ( bóg poezji, mądrości, zwycięstwa, bohaterstwa) oraz muz Kaliope (muza poezji epickiej, matka Orfeusza) i Klio (muza historii). Liście laurowe – źródło natchnienia kapłanek wyroczni w Delfach. Wieniec laurowy – oznaka triumfu wodzów, zwycięzców olimpiad oraz słynnych poetów. Symbol zwycięstwa, triumfu oraz sławy i poezji bohaterskiej.
109. Wąż – symbol sztuki lekarskiej, długowieczności. W Biblii: symbol zdrowia , inteligencji, wiedzy, mądrości i rozwagi, ale najczęściej _ grzechu, kłamstwa, oszczerstwa, podstępu, zdrady, zła i śmierci, emblemat Szatana. W mitach – wąż pożerający własny ogon – symbol wieczności, nieskończoności, cykliczności, odradzania się.
110. Wierzba – u Greków: drzewo śmierci, drzewo nagrobne wskazujące wejście do świata zmarłych; atrybut Hekate (bogini ciemności, magii i czarów) i Persefony ( żony Hadesa; bogini, która rządziła duszami zmarłych i potworami świata podziemnego) . W liter.: symbol smutku, zmartwienia, nieszczęścia, tęsknoty, polskiej wsi – polskiego krajobrazu! Inne: symbol żywotności, odradzania się i zmartwychwstania.
111. Wieża – straż, czujność, obrona, suwerenność. Dla chrześcijan: rola pustelni, miejsce odosobnienia, symbol pobożności, sumienia, oczyszczenia i pokuty. Biblijna wieża Babel – symbol pychy. Ogólnie: symbol ludzkich dokonań, wysiłku i pracy, wspaniałość i majestat, piękno.
112. Wilk – w Rzymie: poświęcony bogu wojny Marsowi, symbol wojny, siły, waleczności, odwagi. W chrześcijaństwie: symbol Szatana; inne: drapieżca, symbol strachu, okrucieństwa, niegodziwości. Przeciwieństwo baranka , symbol grzechu i herezji.
113. Wino – dla Greków: eliksir życia i nieśmiertelności; dla Żydów – uświęcenie , oczyszczenie, błogosławieństwo i radość. Dla chrześcijan – emblemat Komunii Św., Ostatniej Wieczerzy i krwi Chr. ;
114. Woda – substancja dająca i podtrzymująca życie; symbol stworzenia , przeobrażenia i życia; świętość; chrzest; symbol mądrości i wiedzy, zbawienia. Ale także: żywiołu, klęski, zagubienia. Płynąca woda –symbol czasu i przemijania, zaś zmącona – zamieszania, intrygi.
115. Zieleń – symbolizuje życie, wiosnę, młodość, przyrodę, odrodzenie życia, nadzieję – również na zmartwychwstanie.
116. Ziemia – symbol życia, płodności, odrodzenia, dobrodziejstw. W mitach gr. – Gaja to Matka Ziemia (utożsamiana z Demeter – boginią urodzaju).W Biblii : źródło życia i materia, z której stworzony został człowiek. Garść rodzinnej ziemi – symbol ojczyzny i utraconego szczęścia! Ale w Biblii : ziemia to też siedziba demonów, Szatana i symbol śmierci. „Ziemia dobra” – to uczeń, który pojmuje i wciela w czyn naukę Chr. ;
117. Złoto – symbol boskiej chwały i doskonałości, władzy i chwały monarszej; bogactwa i wartości , również wartości ducha – miłości, mądrości , wiary i nadziei; szczęścia. Ale także: symbol doczesności, zła, zbrodni, degradacji (upadku moralnego ), kultu mamony, bałwochwalstwa ( „złoty cielec”). „Złota wolność” – czyli prawa i przywileje szlacheckie w dawnej Polsce; „złota nić” – przyjaźń, natchnienie.
Oprac. na podstawie: ”Słownika symboli literackich” R. Kuleszewicza, PRINTEX, Białystok 2001; „Małej encyklopedii kultury antycznej” PWN, Warszawa 1990; „Słownika symboli” W. Kopalińskiego, Oficyna Wydawnicza „Rytm”, Warszawa 2001; „Słownika mitów i tradycji kultury” W. Kopalińskiego, PIW, Warszawa 1997.
|
RSS
1891: budowa Kolei Transsyberyjskiej
Do druku