• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 10 lat zintegrowanych badań, finansowanych ze środków UE, zapewnia doskonalszy i bezpieczniejszy łańcuch dostaw żywności

    22.06.2012. 18:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Właśnie opublikowano dorobek 10 lat prac badawczych, na który składają się odkrycia dokonane w ramach finansowanych ze środków unijnych 14 projektów z zakresu identyfikowalności żywności, poświęconych badaniu bezpieczeństwa i integralności łańcucha dostaw żywności.

    Teraz, w świetle uruchomienia w lutym 2012 r. przez Komisję Europejską planu działań w zakresie biogospodarki, zbliżającego się programu ramowego na rzecz badań i innowacyjności Horyzont 2020, toczących się negocjacji nad reformą CAP i niezmienne czujnego konsumenta, serwis CORDIS News sporządza bilans tego, jak daleko udało nam się posunąć na drodze w kierunku bezpieczniejszego łańcucha dostaw żywności i co wartościowego wnoszą projekty finansowane ze środków unijnych.

    Wraz z postępującą globalizacją łańcucha dostaw żywności, jej pochodzenie, bezpieczeństwo i jakość budzą coraz większe zainteresowanie zarówno konsumentów, jak i samego przemysłu spożywczego. W roku 2000, kiedy rozpoczęło się wiele z tych projektów, Europa wciąż jeszcze otrząsała się po skandalu ze skażeniem dioksynami w 1999 r., po kryzysie BSE i rosnącej liczbie skażeń żywności drobnoustrojami.

    Kryzysy spożywcze uwypukliły zapotrzebowanie na modele i systemy wykrywania, aby zapobiegać skażeniom łańcucha dostaw żywności i doprowadziły do uchwalenia przez UE w 2002 r. rozporządzenia ustanawiającego ogólne zasady i wymogi prawa żywnościowego, które wprowadziło obowiązek funkcjonowania w branży spożywczej systemów identyfikowalności w dół i w górę, nakładając na poszczególnych producentów odpowiedzialność za identyfikowalność w łańcuchu dostaw żywności. Parlament Europejski wyraźnie zażądał, aby część budżetu na badania naukowe Szóstego Programu Ramowego (6PR) została przeznaczona na identyfikowalność i integralność żywności w celu wspierania tej polityki i tak też się stało - przeznaczono 98 mln EUR.

    Koordynatorzy tych 14 niezależnych projektów realizowanych dzięki 6PR pracowali wspólnie przez ponad 2 lata nad nową strategią propagowania wyników, obejmującą pełne spektrum sektora identyfikowalności, co stanowi przełomowe posunięcie, które Unijna Komisarz ds. Badań Naukowych i Innowacji, Márie Geoghegan-Quinn, opisuje jako część podejścia prowadzącego do odpowiedzenia na "potrzebę usprawnienia upowszechniania zakończonych, unijnych projektów badawczych".

    Wyniki projektów zostały zaprezentowane na konferencji pt. "Co na obiad?" (What's for lunch?), która odbyła się w Brukseli pod koniec 2011 r., a także zostały zebrane i opublikowane w formie podręcznika akademickiego pt. "Integralność łańcucha dostaw żywności" (Food chain integrity).

    Wszystkie projekty miały na celu zajęcie się problemami pochodzenia i identyfikowalności, aby konsumenci mogli mieć pewność, że żywność naprawdę pochodzi ze wskazanego miejsca.
    Konsumenci chcą wiedzieć, że to co spożywają jest bezpieczne i jest tym, co podano na opakowaniu.

    Poza wynikami naukowymi wypracowanymi wspólnie przez projekty, pojawiły się oczywiście dodatkowe korzyści dotyczące możliwości edukacyjnych, mobilności, wsparcia przedsiębiorstw, integracji i upowszechniania, czego ilustracją jest 100 tytułów doktorskich i 40 magisterskich, 350 zewnętrznych i wewnętrznych raportów, 28 partnerów międzynarodowej współpracy naukowej (INCO), 30 spotkań międzynarodowych, 150 spotkań na szczeblu UE i 169 transferów między różnymi laboratoriami w ramach mobilności.

    Dzięki projektom - których struktura zarządzania była sfeminizowana w 29%- nawiązano kontakt z 84 partnerami przemysłowymi, zorganizowano 98 warsztatów dla przedsiębiorstw, opublikowano 696 artykułów naukowych zrecenzowanych przez ekspertów oraz wypracowano 7 patentów.

    Projekt zintegrowany (PZ) TRACEBACK (Zintegrowany system na rzecz niezawodnej identyfikowalności w łańcuchach dostaw żywności) skoncentrował się na pochodzeniu żywności, opracowując system spajający informacyjne etapy od surowca, z którego powstaje produkt po jego ostateczną sprzedaż.

    Obok podnoszenia standardów zdrowia i bezpieczeństwa konsumenta, ta metoda umożliwia również podmiotom z branży monitorowanie swoich produktów i kontrolowanie jakości w łańcuchu produkcji, przetwórstwa, magazynowania, transportu i dystrybucji. System TRACEBACK pomaga zatem producentom spełniać wymogi branżowe i przepisy unijne.

    Kolejnym projektem poświęconym identyfikowalności, w ramach którego opracowano skuteczne techniki identyfikacji, klasyfikacji i oceny podatności na uszkodzenia w łańcuchu dostaw żywności był projekt TRACE (Identyfikacja pochodzenia żywności) Projekt TRACE postawił sobie za cel pomaganie konsumentom w ustalaniu pochodzenia żywności, przekonując ich do wiarygodności etykiet produktów spożywczych. Te prace są niezwykle ważne dla producentów specjałów regionalnych, takich jak szynka parmeńska czy ser feta, którzy chcą mieć pewność, że naśladowcy nie mogą podawać nieprawdziwych informacji o pochodzeniu. Istnieją sposoby na wykrycie pochodzenia konkretnego artykułu spożywczego oparte na metodach technicznych, które można stosować w razie poważnego przypadku oszustwa.

    "Projekt TRACE nawiązał ścisłe relacje ze wszystkimi głównymi przedsięwzięciami badawczymi w dziedzinie identyfikowalności i autentyczności żywności" - wskazuje koordynator projektu TRACE, Paul Brereton, kierownik ds. badań nad żywnością i zdrowiem w The Food and Environment Research Agency w Wlk. Brytanii. "Znaczna część projektu TRACEBACK poświęcona była prezentacji technologii śledzenia, lokalizacji i weryfikacji autentyczności oraz jakości etykiet produktów spożywczych, tak więc pod tym względem był komplementarny wobec projektu TRACE. Partnerzy projektu TRACE brali udział w panelach konsultacyjnych i ewaluacyjnych projektu TRACEBACK, a także zorganizowano wspólne spotkania dotyczące kilku zagadnień przekrojowych".

    Paul Brereton twierdzi również, że ograniczenie dublowania prac i optymalizacja zasobów to dwie główne korzyści ze współpracy koordynatorów projektów badawczych finansowanych ze środków unijnych, które są realizowane w tej samej dziedzinie.

    Kolejnym ważnym aspektem identyfikowalności i bioidentyfikowalności, który wykracza poza ustalanie skąd pochodzi żywności, jest dokładne wskazanie, gdzie nastąpiło skażenie. W toku projektu BIOTRACER (Udoskonalona bioidentyfikowalność niezamierzonych mikroorganizmów i ich wydzieliny w łańcuchach dostaw żywności i pasz) opracowano sposób na wskazywanie materiałów, procesów lub działań w ramach danego łańcucha dostaw żywności, które mogą być źródłem niepożądanych agentów. Biolokalizacja została znacznie udoskonalona dzięki łatwiejszemu dostępowi do obszerniejszych zasobów danych.

    Projekt Co-Extra (Łańcuchy dostawcze produktów zmodyfikowanych i niezmodyfikowanych genetycznie - ich współistnienie i identyfikowalność), który zgromadził 52 partnerów instytucjonalnych z 18 krajów, poświęcony był współistnieniu i identyfikowalności produktów zmodyfikowanych i niezmodyfikowanych genetycznie. Koordynatorzy projektu informują, że podczas gdy organizmy zmodyfikowane genetycznie (GMO) dopuszczone w innej jurysdykcji stwarzają jednie pomniejsze problemy, to GMO niedopuszczone w żadnej jurysdykcji są źródłem największej liczby problemów, bowiem wiążą się z nieznanymi zagrożeniami dla zdrowia i środowiska.

    Dzięki tej inwestycji w prace badawcze Europa jest światowym liderem w najlepszych praktykach identyfikowalności żywności. Wdrożenie wielorakich wyników największych projektów badawczych nad integralnością i bezpieczeństwem żywności, jakie kiedykolwiek przeprowadzono, doprowadzi ostatecznie do zwiększenia zaufania konsumentów i obniżenia wpływu gospodarczo-społecznego obaw o bezpieczeństwo żywności.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Chemia spożywcza – dział chemii zajmujący się składem chemicznym surowców, produktów, dodatków do żywności oraz metodami i chemizmem produkcji, związkami chemicznymi dodawanymi do żywności oraz analizą chemiczną surowców, produktów żywnościowych oraz dodatków do produktów spożywczych m.in. konserwantów, barwników, regulatorów kwasowości, antyutleniaczy, wzmacniaczy smaku i zapachu i innych. Chemia spożywcza wiąże się ściśle z: inżynierią chemiczną i biochemiczną, mkrobiologią techniczną, biochemią, technologią żywności, zdrową żywnością, toksykologią oraz wszelkimi normami (m.in. UE) dotyczącymi chemii produktów żywnościowych. A dotyczy: piekarstwa, mleczarstwa, przerobu mięs, cukrownictwa, przetwórstwa warzyw i owoców, zielarstwa, produkcji substancji zapachowych, gorzelnictwa, winiarstwa, piwowarstwa, spożywczych wód mineralnych, przerobu zbóż, krochmalnictwa i innych. ISO 22000:2005 – system zarządzania bezpieczeństwem żywności dla organizacji w łańcuchu żywności (ang. Food safety management systems – Requirements for organizations throughout the food chain). Opublikowana we wrześniu 2005 roku, ma za zadanie spełniać wymagania krajowe jak i międzynarodowe dotyczące bezpieczeństwa i jakości żywności. Łączy system HACCP oraz system dobrych praktyk (zasady dobrych praktyk higienicznych i produkcyjnych, cateringowych, itp.) W celu ułatwienia procesu wdrożenia normy została zbudowana na podwalinach norm ISO 9001 jak i ISO 14001, co znacząco skraca i ułatwia proces jej wdrażania. Racje żywnościowe typu D ("D Bar") - racja żywnościowa będąca na wyposażeniu Sił Zbrojnych USA. Uzupełnienie racji typu C. Racja została opracowana w roku 1937. Przeznaczona była do wykorzystania w sytuacji całkowitego odcięcia żołnierzy od dostaw.

    Radiacyjne utrwalanie żywności − technologia konserwacji żywności, polegająca na wystawieniu jej na działanie promieniowania jonizującego, którego właściwości powodują unieszkodliwienie znajdujących się w żywności drobnoustrojów, wirusów i owadów. Proces radiacyjnego utrwalania żywności może być też stosowany w celu przedłużenia okresu ważności produktów spożywczych (powstrzymanie dojrzewania owoców, kiełkowania warzyw, hamowanie procesów gnilnych). Konserwacja żywności to różne sposoby przetwarzania i przechowywania żywności, których celem jest wydłużenie jej trwałości i zapewnienie bezpieczeństwa jej spożycia.

    Codex Alimentarius (łac. książka żywności, kodeks żywności) – jest to zbiór przyjętych w skali międzynarodowej norm żywności, kodeksowych praktyk, zaleceń i wytycznych wykorzystywanych przez urzędowe służby kontroli, przemysł rolno-spożywczy oraz środowiska naukowe. Agrobiznes – zespolone ze sobą działania człowieka mające na celu wytwarzanie finalnych produktów żywnościowych, począwszy od pozyskania surowców pierwotnych, a na gotowej żywności na stole konsumenta skończywszy.

    Racja żywnościowa – inaczej nazywana też „racja polowa”, „racja wojskowa’’ lub ogólniej „żywność turystyczna” to zestaw żywności przeznaczony do spożycia dla jednej osoby. Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności (EFSA, European Food Safety Authority) – agencja Unii Europejskiej z siedzibą w Parmie, zajmująca się określaniem standardów produktów żywnościowych oraz przygotowywaniem aktów prawnych w zakresie żywności.

    HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Points) – System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli, zwany dalej „systemem HACCP” – postępowanie mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności przez identyfikację i oszacowanie skali zagrożeń z punktu widzenia wymagań zdrowotnych żywności oraz ryzyka wystąpienia zagrożeń podczas przebiegu wszystkich etapów produkcji i obrotu żywnością produktami spożywczymi; system ten ma również na celu określenie metod eliminacji lub ograniczania zagrożeń oraz ustalenie działań korygujących.

    Racje żywnościowe FSR (ang. First Strike Ration) - racje żywnościowe używane w Siłach Zbrojnych USA. Jest to tak zwana racja survivalowa, przy jak najmniejszej masie i objętości ma zapewnić żołnierzowi jak najwięcej energii. Racja żywnościowa FSR ma zastąpić trzy racje MRE. Racje FSR przeznaczone są do spożycia w ciągu pierwszych 72 godzin operacji zbrojnej.

    Dodano: 22.06.2012. 18:49  


    Najnowsze