• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 2 maja - Dzień Flagi

    02.05.2010. 07:18
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Biel i czerwień - barwy polskiej flagi - wywodzą się od barw, jakie od stuleci wiązano z Polską. Pochodzą od sięgającego średniowiecza herbu Polski - czyli białego orła, umieszczonego na czerwonej tarczy. 2 maja obchodzimy Dzień Flagi Państwowej Rzeczpospolitej Polskiej. Ustanowione w 2004 roku święto ma popularyzować wiedzę o polskiej tożsamości i symbolach narodowych.

    "Te barwy pojawiły się oficjalnie jako barwy narodowe dopiero w okresie Powstania Listopadowego. Wcześniej używano np. zestawienia koloru granatowego z czerwonym lub granatowego, czerwonego i białego razem" - wyjaśnia Jarosław Pych, kustosz zbiorów sztandarów Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

    Uchwalona 7 lutego 1831 roku ustawa Sejmu Królestwa Polskiego głosiła:"Izba senatorska i poselska po wysłuchaniu wniosków Komisyi Sejmowych, zważywszy potrzebę nadania jednostajnej oznaki, pod którą winni łączyć się wszyscy Polacy, postanowiły i stanowią: Artykuł 1. Kokardę narodową stanowić będą kolory herbu Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, to jest kolor biały z czerwonym. Artykuł 2. Wszyscy Polacy a mianowicie Wojsko Polskie te kolory nosić mają w miejscu, gdzie takowe oznaki dotąd noszonymi były".

    Jak podkreśla Pych, wcześniej pojawiały się te barwy np. podczas obchodów pierwszej rocznicy Ustawy Rządowej z 3 maja 1791 roku. "Panie manifestujące swoje patriotyczne nastawienie pojawiały się na salonach w białych sukniach przepasanych czerwoną szarfą. Panowie zaś występowali z biało-czerwonymi szarfami" - opowiada.

    W czasach zaborów - mimo regulującej to uchwały powstańczego Sejmu z 1831 roku - nie było jeszcze utrwalonej tradycji używania polskiej flagi jako flagi biało-czerwonej. Często używano wersji odwrotnej, czyli flagi czerwono-białej.

    Zamieszanie w tej mierze pogłębiali zaborcy, zwłaszcza Niemcy i Rosjanie, którzy - dla pozyskania Polaków - na swoich drukach umieszczali, jako "polską", flagę czerwono-białą. Po raz pierwszy na masową skalę flagi biało-czerwone pojawiły się w Warszawie podczas manifestacji patriotycznej odbywającej się pod okupacją niemiecką, 3 maja 1916 roku, w 125. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja.

    Po odzyskaniu niepodległości Sejm ustawą z 1 sierpnia 1919 roku zatwierdził wzór flagi w wersji biało-czerwonej. Ustalone wtedy proporcje szerokości do długości (5:8) obowiązują po dziś dzień. "Inne proporcje, to już nie jest flaga. Mówimy wówczas o barwach" - podkreśla Jarosław Pych.

    Jak dodaje, równocześnie funkcjonował znak w postaci czerwonego płata z białym orłem w centrum. Była to chorągiew Rzeczypospolitej. Przysługiwała ona Naczelnikowi Państwa, a następnie Prezydentowi Rzeczypospolitej. W 1927 roku zmieniony został wizerunek orła na tej chorągwi. Dodano okalający flagę wężyk generalski i galony.

    Ustawa z 1919 roku wprowadzała też flagę biało-czerwoną z herbem państwa (białym orłem na czerwonym tle) w środku górnego, białego pasa. Utrwaliło się, że na lądzie jest to flaga używana jedynie jako flaga poselstw i konsulatów, na morzu zaś - jako bandera handlowa.

    "Przy wywieszaniu naszej flagi w ciągu innych flag musi być zachowana zasada uprzywilejowania własnej flagi narodowej" - zaznacza Pych. "Jeżeli mamy trzy flagi, to polska flaga powinna znajdować się w środku. Kiedy mamy cztery flagi, to flaga polska jest pierwsza z lewej od strony patrzącego. Jeżeli mamy pięć, to flaga polska jest znowu w środku. Natomiast kiedy jest sześć i więcej to flaga polska jest na początku i na końcu szeregu" - tłumaczy.

    Kustosz przypomina, że w ciągu wieków zmieniał się odcień czerwonego koloru naszych barw. "Początkowo był to karmazyn. W XIX wieku rozpowszechnił się amarant. Według jednej z hipotez, do barwienia tkanin, z których uszyte miały być mundury armii Księstwa Warszawskiego sprowadzono barwnik z Francji. W połączeniu z podobno żelazistą wodą z Wisły otrzymano amarant. Nie było już czasu ani możliwości na poprawki i mundury zostały uszyte z amarantowej tkaniny" - opowiada Pych.

    Po odzyskaniu niepodległości przyjęto odcień karmazynu. W 1927 roku został on zmieniony na cynober. Obowiązywał on do 1980 r. "Dziś odcień czerwieni jest bardzo precyzyjnie określony poprzez tzw. współrzędne trójchromatyczne barw x (0, 570), y (0, 305), Y (16,0) ustalone według wzoru CIELUV" - wyjaśnia ekspert.

    Polska flaga nie jest jedyną flagą w Europie wykorzystującą biało-czerwony układ. Taki układ mają flagi Czech, Turyngii, Tyrolu i Górnej Austrii, a ponadto wielu miast w Niemczech. Podobną do naszej flagę, ale w odwrotnym układzie barw (czerwono-białym) mają Indonezja i Monako.

    Święto flagi jest obchodzone w wielu państwach świata, m.in. w Stanach Zjednoczonych, Meksyku, Kanadzie, Finlandii i Szwecji. ESZ

    PAP - Nauka w Polsce

    agt/ kap/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Flaga gminy Kołbaskowo – flaga o proporcjach 5:8 składa się z trzech pionowych pasów: (od drzewca) czerwonego 1/4 szerokości flagi, białego 2/4 szerokości flagi i błękitnego 1/4 szerokości flagi. Istnieje również flaga herbowa, na której w pasie białym umieszczono centralnie herb gminy Kołbaskowo. Flaga Serbii jest prostokątem o proporcjach 2:3 podzielonym na trzy poziome pasy: czerwony, niebieski i biały. Jej barwy nawiązują do wywodzącej się z panslawizmu idei flagi wszechsłowiańskiej. Flaga państwowa zawiera herb Serbii umieszczone centralnie w stosunku pionowym. W stosunku poziomym jest ono przesunięte w stronę masztu o 1/7 łącznej długości flagi [1]. Dopuszczone jest stosowanie wersji flagi pozbawionej godła. Aktualny wzór flagi został oficjalnie wprowadzony w listopadzie 2010 roku. Flaga Żor – składa się z czterech pasów, z czego dwa środkowe pasy są wielkości jednego z pozostałych. Pas, który znajduje się na samej górze flagi to niebieski. Następnie przez środek przebiegają dwa pasy węższe o połowę. Są to pasy biały i czerwony. Na dole znajduje się pas żółty wielkości pasa niebieskiego. Kolory niebieski i żółty pochodzą z flagi województwa śląskiego, a kolory biały i czerwony z polskiej flagi narodowej.

    Flaga Cesarstwa Niemieckiego powstała z połączenia flagi Królestwa Prus (czarno-biała) oraz barw flag hanzeatyckich (czerwień i biel). Barwy interpretowano m.in. tak: Flaga Kraju Stawropolskiegoflaga o proporcjach 2:3, przyjęta 15 maja 1997 r. Na fladze widnieją dwa kolory: żółty oraz biały. Głównym elementem flagi jest biały krzyż skandynawski, który mieści się na żółtym tle płata flagi. Jego oficjalne proporcje ustanowione przez lokalny parlament (Krajewaja Duma) to: 5,5+4,1+5,5:7,5+4,5+13. W centralnym punkcie krzyża znajduje się godło kraju.

    Flaga Gostynina to prostokątny płat tkaniny o proporcjach boków jak 5:8. Jego większa część ma barwę błękitną, pośrodku flagi biegną dwa poziomo umieszczone pasy jednakowej wysokości, równej 11% wysokości flagi każdy: górny biały i dolny czerwony, przerwane umieszczonym pośrodku flagi godłem pochodzącym z herbu miasta: blankowanym białym murem z otwartą bramą, ponad którym wznoszą się trzy wieże. Zajmuje ono 1/3 długości i 2/5 wysokości flagi. Flaga jest zewnętrznym znakiem reprezentacyjnym, symbolizującym Gostynin jako gminę. Flaga Adżmanu jest prostokątna, o barwie czerwonej z białym pasem o szerokości 1/4 długości flagi w części czołowej. Do 1820 roku emirat używał flagi czerwonej, ale na mocy traktatu zawartego z Wielką Brytanią, emirat musiał dodać do flagi biały pas, aby odróżnić ją od flagi pirackiej. Obecny kształt flagi od 1936 roku.

    Flaga Abu Zabi jest prostokątna, czerwona z białym kantonem w górnym prawym rogu flagi. Kanton zajmuje 1/3 szerokości i 1/3 długości flagi. Początkowo flaga emiratu była cała czerwona. Po traktacie zawartym z Wielką Brytanią w 1820 roku dodano biały pas, zamieniony w 1958 roku na kanton. Flaga Oświęcimia to prostokątny płat tkaniny o stosunku wysokości do długości jak 5:8. Na błękitnym tle płatu flagi umieszczony jest pośrodku herb Oświęcimia bez bordiury. Wielkość herbu (wysokość, szerokość) stanowi połowę krótszego boku flagi. Flaga masztowo-dekoracyjna posiada herb miasta Oświęcim, umieszczony w górnej części płatu flagi. Barwy oraz wzór flagi określa załącznik Nr 2 do statutu miasta Oświęcim.

    Flaga Jakucji ma postać prostokątnego pasa tkaniny o proporcjach 1:2, podzielonego na cztery poziome pasy w kolorach błękitnym, białym, czerwonym i zielonym. Znajdujący się u góry pas niebieski ma szerokość 3/4 całej szerokości flagi, zaś pozostałe barwy zajmują odpowiednio: biała - 1/16, czerwona - 1/16, zielona - 1/8. W środku niebieskiego pasa umieszczone jest białe koło symbolizujące słońce.

    Flaga Grenlandii została zaprojektowana przez Thue Christiansen. Flaga składa się z dwóch pasów: białego na górze i czerwonego na dole, wraz z dużą tarczą. Górna część tarczy jest czerwona, dolna jest biała. Jej lokalna nazwa w języku grenlandzkim to Erfalasorput, co oznacza "nasza flaga", ale Aappalaartoq (czerwony) jest także używany jako nazwa flagi grenlandzkiej i duńskiej (Dannebrog). Dziś mieszkańcy Grenlandii uznają zarówno Erfalasorput, jak i Dannebrog.

    Flaga Protektoratu Czech i Moraw – prostokątna flaga o proporcjach 2:3 podzielona na 3 poziome pasy o kolorach: białym, czerwonym i niebieskim. Kolory flagi ustawione są w "kombinacji" panslawizmu ("idei wszechsłowiańskiej"). Kolory biały i czerwony to tradycyjne barwy Czech, zaś kolor niebieski został zaczerpnięty z herbu Moraw. Flaga Czukockiego Okręgu Autonomicznego zatwierdzona 29 października 1997 r. to niebieski prostokątny materiał z białym równobocznym trójkątem, którego jeden z boków pokrywa się z krańcem flagi od strony drzewca. W środku trójkąta umieszczona jest flaga Rosji otoczona żółtym okręgiem. Szerokość okręgu, jak również każdego z kolorowych pasów emblematu wynosi 0,082 szerokości flagi. Proporcje flagi (szerokość do długości) 2:3.

    Flaga gminy Świdwin składa się ze trzech stref: białej, czerwonej, białej, przy czym szerokość środkowej strefy równa się obydwu skrajnych białych. Proporcje flagi 5:8. Flaga Dżibuti przedstawia dwa poziome pasy, niebieski (górny) i zielony (dolny), ograniczone z lewej strony białym trójkątem. Pośrodku trójkąta znajduje się czerwona pięcioramienna gwiazda. Kolor niebieski symbolizuje niebo, kolor zielony – ziemię, natomiast biały – pokój. Gwiazda symbolizuje jedność kraju. Proporcje prostokąta flagi wynoszą 5:7.

    Flaga Laosu jest prostokątem podzielonym na trzy poziome pasy: czerwony, niebieski, czerwony. Środkowy niebieski pas jest dwa razy większy niż dwa czerwone (dolny i górny). Pośrodku flagi znajduje się również białe koło. Flaga Kostaryki została przyjęta 13 lipca 1964. Proporcje 3:5. Bandera cywilna jest bez herbu.
    Do barw flagi Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej dodano w 1848 kolor czerwony, by otrzymać francuskie barwy republikańskie. W środku flagi umieszczono emblemat państwowy. Obecny wzór flagi i emblematu wprowadzono w 1964.

    Dodano: 02.05.2010. 07:18  


    Najnowsze