• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badanie SWPS: wstręt może wpływać na procesy pamięciowe

    07.03.2012. 17:53
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Widok zdjęć przedstawiających okaleczenia ludzkiego ciała może powodować, że lepiej zapamiętujemy informacje. Studentki wrocławskiego wydziału Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej sprawdziły, jak to, że odczuwamy wstręt, wpływa na procesy pamięciowe.

    Jak poinformowała PAP rzeczniczka SWPS Natalia Osica, badanie zrealizowano w marcu 2011 r. na grupie 66 studentów w wieku 19-25 lat. Przeprowadziły je Aleksandra Dufrat, Agata Jabłońska i Justyna Janus, studentki psychologii we wrocławskim wydziale SWPS, pod kierunkiem Jakuba Traczyka.

    Młode badaczki postanowiły sprawdzić, czy odczuwanie wstrętu wywołanego dwoma różnymi specyficznymi bodźcami, spowoduje różnicę w poziomie zapamiętywania informacji. W pierwszej grupie eksperymentalnej badanym pokazano zdjęcia przedstawiające obrażenia ludzkiego ciała. W grupie drugiej badani oglądali zdjęcia obrazujące innego rodzaju bodźce wywołujące wstręt, tj. produkty przemiany materii, zanieczyszczenia, robactwo. Grupie kontrolnej wyświetlono zdjęcia neutralne. Następnie każda z grup wypełniała ten sam test sprawdzający pamięć.

    Istotne różnice uzyskano między pierwszą a drugą grupą eksperymentalną. Najwyższy poziom zapamiętywania informacji wystąpił w grupie, w której badanym pokazano zdjęcia przedstawiające okaleczenia, natomiast najniższy poziom zapamiętywania wystąpił w grupie, w której badani zobaczyli innego rodzaju bodźce wywołujące wstręt.

    Jak tłumaczą autorki, już z wcześniejszych badań prowadzonych w tym obszarze, wynika, iż bodźce przedstawiające okaleczenia ludzkiego ciała wywołują specyficzny rodzaj wstrętu, nie związany z efektem unikania, który zwyczajowo utożsamiany jest ze wstrętem. Zdaniem studentek ich badania mogą dowodzić, że wstręt przekłada się również na efektywność następujących później procesów pamięciowych.

    Młode badaczki twierdzą, że wniosek płynący z eksperymentu może mieć zastosowanie w kampaniach społecznych przeciwko narkomanii czy na rzecz bezpieczeństwa na drodze. Dodają, że ich inspiracją były prace z obszaru neuronauki wskazujące na zróżnicowaną aktywność mózgu osób odczuwających wstręt w zależności od bodźca, który tę emocję wywoła.

    "Otrzymane wyniki pokazują, że nie tylko znak wywołanej emocji, a więc to, czy ma ona charakter pozytywny czy negatywny, może wpływać na następujące po niej procesy pamięciowe. Istotne znaczenie może mieć sposób postrzegania źródeł tej emocji, w tym wypadku wstrętu" - uzupełnia Jakub Traczyk.

    Projekt "Wpływ wstrętu na procesy pamięciowe" otrzymał nagrodę publiczności w I Konkursie Wrocławskich Badań Psychologicznych.

    PAP - Nauka w Polsce

    lt/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Wstręt to silna emocja, wyrażająca niechęć, odrazę do czegoś, kogoś, jakiejś sytuacji. Czynnik wywołujący wstręt może mieć charakter materialny (np. szczur, ścieki, kał, padlina) lub abstrakcyjny (brzydzę się kradzieżą). Odruch cofania (retrakcyjny) – odruch wywoływany przez bodźce awersyjne - bólowe (nocyceptywne) i budzące wstręt. Zaliczamy do nich np. zgięcie kończyny (fleksję) w odpowiedzi na ukłucie igłą lub cofnięcie głowy na zadziałanie silnego bodźca akustycznego w pobliżu ucha. Przechowywanie informacji jest jednym z trzech podstawowych procesów pamięciowych obok zapamiętywania i zapominania, rozróżnianych w klasycznym podejściu psychologicznym. Podział ten jest nieadekwatny do dzisiejszej wiedzy z zakresu psychologii poznawczej. Wyróżnia się więcej faz procesu pamięciowego, w których "przechowywanie informacji" nie ma ściśle sprecyzowanego znaczenia i może dotyczyć zarówno "kodowania informacji" jak ich "rekodowania" w pamięci, a także klasycznego przechowywania tych informacji. Niniejszy artykuł dotyczy tego ostatniego zjawiska.

    Wstręt (ang. Repulsion) – dramat z 1965 roku w reżyserii Romana Polańskiego. Film jest studium psychologicznym obłędu młodej kobiety Carol Ledoux, której rolę zagrała Catherine Deneuve. Idea ćwiczenia pamięci opiera się na założeniu, iż sprawność pamięci wynika głównie z umiejętności dobrego zapamiętania materiału (tzn. „zapisania go” w tzw. pamięci długotrwałej). Z tego powodu, podczas ćwiczeń pamięci bardzo duży nacisk kładziony jest na opanowywanie różnych technik zapamiętywania.

    Zapamiętywanie – jest to czynność i pierwsza faza procesu pamięciowego tzw. faza nabywania określonej formy zachowania lub przyswojenia tego, co na daną jednostkę oddziałuje. Zapamiętywanie może mieć postać jednego aktu spostrzeżeniowego lub być złożoną aktywnością. Strona szokująca to specjalnie stworzona strona internetowa o strasznej lub odstręczającej treści mającej celowo za zadanie zaszokowanie osoby odwiedzającej tę stronę. Najczęściej wyświetla zdjęcia bez żadnego ostrzeżenia. Jeśli takowe istnieje, zazwyczaj umieszczane jest w taki sposób, że użytkownik i tak zobaczy główne zdjęcie. Niektóre zawierają animacje lub całe galerie niesmacznych zdjęć.

    Obraz ejdetyczny jest to szczególna postać wyobrażenia wzrokowego. Pewne osoby obdarzone są pamięcią ejdetyczną, to znaczy posiadają zdolność zapamiętywania na długi czas obrazów (i szerzej: spostrzeżeń) niemalże bez zniekształceń. Taka osoba może przez krótką chwilę patrzeć np. na drzewo, a następnie przymknąć oczy i policzyć wszystkie liście na tym drzewie, "przyglądając" się jedynie obrazowi swojej wyobraźni. Pamięć tunelowa (ang. tunnel memory) - zjawisko powstające w momencie przeżywania silnych emocji (np. bycie świadkiem morderstwa), przejawiające się zapamiętaniem jedynie określonego warunku danego zdarzenia przy całkowitym pominięciu pozostałych jego aspektów. Z upływem czasu efekt może ulec zanikowi – ludzie uzyskują dostęp do pozostałych elementów przeżytej sytuacji. Zjawisko to można tłumaczyć powstawaniem pobudzenia fizjologicznego, powodującego zwężenie pola uwagi, które wiąże się z lepszym przetwarzaniem informacji znajdujących się w centrum pola widzenia, kosztem informacji umiejscowionych na jego peryferiach (Easterbrook, 1959). Takie same rezultaty wywołuje emocja strachu (Newman i in., 1993).


    Pamięć niedeklaratywna - rodzaj pamięci zaproponowanej przez Larry Squire w 1986 r. Pamięć niedeklaratywna gromadzi wiedzę o tym jak wykonywać czynności. Jeżdżenie na rowerze, taniec, chodzenie, mówienie itp. wymagają zapamiętania wielu doświadczeń i informacji - przechowywane są one właśnie w systemie pamięci niedeklaratywnej. Ten rodzaj pamięci różni się istotnie od pamięci deklaratywnej, która przechowuje informacje językowe i abstrakcyjne.

    Gérard Brach (ur. 23 lipca 1927, zm. 9 września 2006 w Paryżu) - francuski scenarzysta filmowy. Przez wiele lat współpracował z Romanem Polańskim, pisząc scenariusze do takich filmów jak Wstręt, Lokator, Frantic czy Gorzkie gody.

    Krzywa zapominania albo krzywa Ebbinghausa – linia krzywa przedstawiająca według niemieckiego psychologa Hermanna Ebbinghausa zależność między ilością przechowywanej informacji w pamięci a upływem czasu, jaki nastąpił od momentu ich zapamiętania, zaproponowana przez jej autora w opublikowanej w 1885 r. pracy "Über das Gedächtnis" (O pamięci). Matnia (fran. Cul-de-Sac) – film fabularny zrealizowany w 1966 roku. Jest gangsterską groteską, wyreżyserowaną przez Romana Polańskiego. To drugi po Wstręcie brytyjski film Polańskiego. Francuskie idiomatyczne wyrażenie "cul-de-sac" ("ślepy zaułek") odnosi się do sytuacji bez wyjścia. W wersji roboczej film nosił tytuł Czekając na Katelbacha (pod takim tytułem – Wenn Katelbach kommt – film był wyświetlany w Niemczech). "Katelbach", to postać której nazwisko wymieniane jest w filmie wielokrotnie, jednak nie pojawia się na ekranie. Jeden z przyjaciół Polańskiego, który wystąpił w jego filmie Gruby i chudy, to Andrzej Katelbach...

    Awersja seksualna – forma dysfunkcji seksualnej polegająca na unikaniu relacji seksualnych, związanym czasami z odczuciem wstrętu wobec wszelkich przejawów seksualności. Pamięć epizodyczna - system pamięci długotrwałej, inaczej pamięć zdarzeń. Przechowuje epizody, czyli ślady pamięciowe na temat zdarzeń, posiadających swoją lokalizację przestrzenną i czasową. W tym systemie pamięci przechowywane są także informacje na temat wzajemnych relacji między zdarzeniami.

    Wstrząs wtórny (ang. aftershock) – trzęsienie następcze następujące po trzęsieniu ziemi, zazwyczaj z mniejszą amplitudą. Wstrąs wtórny pochodzi z tego samego źródła co pierwszy wstrząs. Często następujące trzęsienia z pobliskich źródeł są błędnie nazywane wstrząsami wtórnymi. Pamięć jest to jedna z funkcji ludzkiego umysłu, zdolność poznawcza do przechowywania, magazynowania i odtwarzania informacji o doświadczeniach. Pamięć jest przedmiotem badań psychologii kognitywnej.

    Dodano: 07.03.2012. 17:53  


    Najnowsze