• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badanie: wyborcom PiS i Samoobrony podoba się nowomowa

    23.01.2012. 10:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Elementy języka, charakterystyczne dla propagandy PRL podobają się części współczesnego społeczeństwa - wynika z badań psychologów z Uniwersytetu Warszawskiego. Najbardziej pozytywnie odbierają taki język osoby deklarujące sympatię dla PiS i Samoobrony. Autorzy badania chcieli zweryfikować doświadczalnie obserwację prof. Michała Głowińskiego, polonisty, który od lat 60. ubiegłego wieku bada język propagandy i polityki.

    "Michał Głowiński - jeden z najwybitniejszych znawców nowomowy, autor między innymi czterotomowego cyklu poświęconego temu zagadnieniu - zauważył, że w dzisiejszych wypowiedziach przedstawicieli PiS-u odnaleźć można wiele elementów znanych doskonale z języka PRL-owskiego" - wyjaśnił PAP autor badań dr Tomasz Baran z Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego.

     

    Psycholodzy uznali, że skoro tak się dzieje, to można wnioskować, że nowomowa podoba się sympatykom tej partii, w przeciwnym razie szybko straciłaby ona poparcie.

    "Idąc tym tropem, przeprowadziliśmy badanie, w którym sprawdzaliśmy, czy ocena komunikatu zawierającego elementy nowomowy jest związana z sympatią względem konkretnych partii politycznych. Wydawało nam się to mało prawdopodobne, żeby sympatie polityczne były związane z akceptacją dla nowomowy" - dodaje dr Tomasz Baran.

    Okazało się jednak, że są związane.

    Jak tłumaczy Baran, termin "nowomowa" pochodzi z powieści Georga Orwella "Rok 1984". Autor stworzył słowo "newspeak" na określenie języka stworzonego do manipulowania informacją w celach propagandowych. Z takiego języka korzystały władze PRL i innych krajów komunistycznych. "Silnie zrytualizowane teksty zawierały obowiązkowy zestaw sformułowań, a znaczenia wyrazów były dowolnie i w sposób manipulacyjny dostosowywane do aktualnych potrzeb rządzących" - przypomina.

    Na potrzeby badania, naukowcy przygotowali dwa teksty. Następnie badacze przeprowadzili ankietę, by sprawdzić, jak teksty będą odbierane przez sympatyków różnych opcji politycznych. Oba teksty miały jednakową treść - przekonywały do zapinania pasów w samochodzie. Ich forma była jednak różna. Jeden z nich nosił wyraźne cechy nowomowy, drugi był ich pozbawiony.

    Np. fragment o ryzyku, związanym z niezapinaniem pasów bezpieczeństwa brzmi w "zwykłym" tekście następująco:

    "Niezapinanie pasów w samochodzie może mieć nieprzewidziane skutki. Kierowcy nie tylko powinni sami je zapinać, lecz również dbać o to, by zrobili to wszyscy ich pasażerowie, Zapięte pasy zwiększają bowiem bezpieczeństwo. Osoby, które w to nie wierzą i jeżdżą bez pasów, postępują nierozważnie. Ich zachowanie może mieć również nie najlepszy wpływ na najmłodszych kierowców, którzy potem sami - naśladując ich - narażają życie. Niektórzy politycy, dążą do zniesienia nakazu zapinania pasów. Nie jest to jednak rozsądny projekt. Decyzja taka mogłaby doprowadzić do zwiększenia się liczby niebezpiecznych sytuacji na drogach. Wydaje się na szczęście, że jedynie niewielka grupa osób popiera ten dość radykalny pomysł".

    Jego odpowiednik w wersji z użyciem nowomowy wyglądał tak:

    "Niezapinanie pasów w samochodzie może pociągnąć nieprzewidziane w konsekwencji skutki. Każdy dobry kierowca zapina pas i dba o to, by zrobili to wszyscy jego pasażerowie. Tylko w zapiętych pasach jesteśmy bezpieczni. Ci, którzy temu zaprzeczają, mają krew na rękach. To ich słowa trafiają do młodych, którzy potem narażają swoje życie i wolność. To nie przypadek, że określone kręgi osób nawołują do zniesienia nakazu zapinania pasów. Tylko różnej maści pseudointeligenci mogą szerzyć tak groźne pomysły. Czemu to służy? Jak wytłumaczyć te próby narzucenia Polakom w manipulacyjny sposób tak groźnych poglądów? Na szczęście mądry naród potępia tę propagandę i daje jej konsekwentnie odpór".

    "W tekście nawiązującym do praktyk stosowanych w okresie PRL-u wyraźna była kreacja rzeczywistości czarno-białej z silnym podziałem na dobrych NAS i złych ONYCH. Dominowało arbitralne narzucanie wyrazistych i jednoznacznych ocen oraz manipulowanie znaczeniem poszczególnych słów. Pojawiły się znane z nowomowy formuły, takie jak dawać czemuś odpór czy - zupełnie pozbawione sensu - pociągać nieprzewidziane w konsekwencji skutki" - mówi dr Tomasz Baran.

    Badani byli losowo przydzielani do zapoznania się z jednym z tych tekstów, a następnie oceniali, na ile dany tekst im się podoba, na ile przekonuje do zapinania pasów oraz na ile chcieliby ten tekst przesłać swoim znajomym, by ich przekonać do zapinania pasów.

    "Na zakończenie prosiliśmy badanych, by określili, na ile ogólnie lubią różne partie obecne na polskiej scenie politycznej. W uzyskanych wynikach odnotowaliśmy istotną pozytywną korelację pomiędzy wysoką oceną tekstu zawierającego elementy nowomowy a sympatią względem PiS-u oraz Samoobrony. Natomiast wysoka ocena tekstu pozbawionego takich elementów była pozytywnie skorelowana z sympatią względem PO, PSL, PJN i SLD" - podkreśla dr Tomasz Baran.

    Badanie zostało przeprowadzone tuż po niedawnych wyborach parlamentarnych na ogólnopolskiej próbie liczącej N=523 (osoby w wieku 15-60 lat). Próba została dobrana z Ogólnopolskiego Panelu Badawczego Ariadna prowadzonego przez firmę GG Network.

    Pełne wersje obu tekstów użytych w badaniu:

    [WERSJA 1]

    Pasy bezpieczeństwa mogą zmniejszyć skutki wypadków drogowych i uratować zdrowie i życie wielu osób. Specjaliści zwracają uwagę, że zapięte pasy w momencie wypadku drogowego zwiększają szansę na przeżycie. Badania przeprowadzone na całym świecie pokazują, że aż połowa śmiertelnych ofiar wypadków drogowych mogłaby żyć, gdyby miała zapięte pasy! Również poduszki powietrzne są w stanie lepiej spełnić swoją funkcję, gdy stosowane są razem z pasami bezpieczeństwa. Warto o tym pamiętać. Niezapinanie pasów w samochodzie może mieć nieprzewidziane skutki. Kierowcy nie tylko powinni sami je zapinać, lecz również dbać o to, by zrobili to wszyscy ich pasażerowie, Zapięte pasy zwiększają bowiem bezpieczeństwo. Osoby, które w to nie wierzą i jeżdżą bez pasów, postępują nierozważnie. Ich zachowanie może mieć również nie najlepszy wpływ na najmłodszych kierowców, którzy potem sami - naśladując ich - narażają życie. Niektórzy politycy, dążą do zniesienia nakazu zapinania pasów. Nie jest to jednak rozsądny projekt. Decyzja taka mogłaby doprowadzić do zwiększenia się liczby niebezpiecznych sytuacji na drogach. Wydaje się na szczęście, że jedynie niewielka grupa osób popiera ten dość radykalny pomysł. Wprowadzenie obowiązku zapinania pasów w samochodach było słuszną decyzją. Większość Polaków zgadza się z nią i rozumie, że ma ona na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach. Przeciwnicy tego nakazu stanowią mniejszość, a ich argumenty wydają się nieuzasadnione i mało przekonujące. O pasie bezpieczeństwa warto pamiętać nawet na polnej drodze lub w lesie.

    [WERSJA 2]

    Pasy bezpieczeństwa zmniejszają skutki wypadków drogowych. Ratują zdrowie i życie wielu osób. Wszyscy wiemy, że zapięte pasy w momencie wypadku drogowego to jedyna szansa na przeżycie. Badania przeprowadzone na całym świecie pokazują, że aż połowa śmiertelnych ofiar wypadków drogowych żyłaby, gdyby miała zapięte pasy! Również poduszki powietrzne są w stanie spełnić swoją funkcję tylko wtedy, gdy stosowane są razem z pasem bezpieczeństwa. Musimy być czujni!

    Niezapinanie pasów w samochodzie może pociągnąć nieprzewidziane w konsekwencji skutki. Każdy dobry kierowca zapina pas i dba o to, by zrobili to wszyscy jego pasażerowie. Tylko w zapiętych pasach jesteśmy bezpieczni. Ci, którzy temu zaprzeczają, mają krew na rękach. To ich słowa trafiają do młodych, którzy potem narażają swoje życie i wolność.

    To nie przypadek, że określone kręgi osób nawołują do zniesienia nakazu zapinania pasów. Tylko różnej maści pseudointeligenci mogą szerzyć tak groźne pomysły. Czemu to służy? Jak wytłumaczyć te próby narzucenia Polakom w manipulacyjny sposób tak groźnych poglądów? Na szczęście mądry naród potępia tę propagandę i daje jej konsekwentnie odpór.

    Wprowadzenie obowiązku zapinania pasów w samochodach było historyczną decyzją. Polacy doceniają, że państwo wreszcie zaczęło stać na straży ich wolności i bezpieczeństwa. Ci, którzy dali się zwieść wrogim manipulacjom, na szczęście stanowią margines. Nie dołączajmy do nich. Zawsze pamiętajmy o pasie bezpieczeństwa, nawet na polnej drodze lub lesie.

    PAP - Nauka w Polsce, Urszula Rybicka

    agt/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Seat Belt Reminder w skrócie SBR, jest to czujnik napięcia pasów bezpieczeństwa w pojeździe. Czujnik systemu SBR umieszczony jest w klamrze. Gdy pojazd porusza się z prędkością większą niż 20 km/h, a czujnik nie wykrywa zapięcia pasa przez pasażera lub kierowcę uruchamia się kontrolka i sygnał ostrzegawczy oznaczający że należy zapiąć pas. Napinacz pasów – element systemu bezpieczeństwa biernego w samochodzie. W razie wypadku ma za zadanie napiąć pas bezpieczeństwa tak, aby jak najszybciej, ściśle związać ciało człowieka z konstrukcją pojazdu. Funkcja bezpieczeństwa – w bezpieczeństwie teleinformatycznym elementarna właściwość, jaką mechanizm bezpieczeństwa powinien zapewniać chronionym zasobom. Poszczególne mechanizmy mogą różnić się zakresem oferowanych funkcji bezpieczeństwa oraz ich poziomem.

    International Organisation for Standardisation - ISO Fixture bardziej znane w skrócie jako ISOFIX, jest system mocowania fotelików dziecięcych na siedzeniach w samochodach. System ISOFIX składa się z dwóch uchwytów, które znajdują się między siedzeniem, a oparciem fotela. Uchwyty te są przymocowane bezpośrednio do konstrukcji pojazdu. Wcześniej stosowano (wciąż powszechne) mocowanie fotelika pasami bezpieczeństwa. W stosunku do pasów ISOFIX zapewnia sztywniejsze zamocowanie, co przekłada się na wyższe bezpieczeństwo. Zastosowanie systemu zatrzasków praktycznie wyklucza nieprawidłowy montaż. Wadą ISOFIX jest brak zabezpieczenia fotelika przed przemieszczeniem w osi obrotu wokół uchwytów. Jedyne zabezpieczenie stanowią siedzisko i oparcie fotela. Kaftan bezpieczeństwa − specjalny typ ubioru wykonany z mocnej i wytrzymałej tkaniny z rozpięciem z tyłu oraz długimi rękawami (o wiele dłuższymi niż ręce "użytkownika"), które zawija się wokół osoby krępowanej i wiąże z tyłu w supeł (lub mocuje za pomocą specjalnych pasów). Jest to jeden ze środków przymusu bezpośredniego.

    Bezpieczeństwo ekonomiczne – pojęcie odnoszące się do terminu bezpieczeństwo, zawężone jednak do ekonomicznych podstaw funkcjonowania państwa. Termin ten wiąże się z dyscypliną naukową, ekonomią, nauki o polityce oraz nauki o bezpieczeństwie i w zależności od poglądów badacza nadawana jest mu określona definicja. Kryterium podziału w tej materii jest rodzaj poglądu na dominującą w przestrzeni wizję modelu funkcjonowania gospodarki narodowej i społeczeństwa oraz rzeczywistości międzynarodowej, jaki reprezentuje dany badacz. Flaga obwodu kurskiego zatwierdzona 17 grudnia 1996 r. to prostokątny materiał z pięcioma podłużnymi pasami: czerwonym, srebrnym, złotym, czarnym i czerwonym, w proporcjach (szerokość do długości) – 2:3. W centrum flagi znajduje się herb obwodu kurskiego. Pasy czerwone są tej samej szerokości, również znajdujące pomiędzy nimi pasy srebrny, złoty i czarny są sobie równe. Każdy z czerwonych pasów jest dwukrotnie szerszy od każdego z pasów środkowych.

    Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1373 (ang. United Nations Security Council Resolution 1373) - rezolucja, która została ona przyjęta przed Radę Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych na 4385 spotkaniu, w dniu 28 września 2001 r., w związku z atakami terrorystycznymi, jakie miały miejsce w Stanach Zjednoczonych 11 września 2001 r., m.in. w Nowym Yorku na wieżę WTC oraz w Waszyngtonie na budynek Pentagonu. Potwierdziła fakt, że akty terroryzmu są zagrożeniem dla bezpieczeństwa i pokoju, jak również jasno określiła środki, które mają za zadanie zwalczanie terroryzmu. Zgodnie z postanowieniem Rady Bezpieczeństwa wszystkie państwa powinny zapobiegać tym, którzy planują lub współfinansują akty terrorystyczne, dokonywane na terenie ich państwa lub za sprawą jego obywateli. Państwa powinny także pociągnąć do odpowiedzialności karnej osoby, które brały udział w finansowaniu lub planowaniu aktów terroryzmu. Zobowiązuje również państwa do zamrażania rachunków bankowych osób powiązanych z organizacjami terrorystycznym, jak również współpracy, w zakresie przepływu informacji dotyczącymi działalności terrorystycznej z innymi państwami członkowskimi. Bezpieczeństwo ludzkie (ang. human security), koncepcja wywodząca się z badań nad pokojem oraz z dorobku krytycznych studiów nad bezpieczeństwem. Istotą pojęcia jest nie tylko zagwarantowanie każdemu człowiekowi fizycznego „przetrwania”, ale też zapewnienie środków utrzymania i obrona jego godności. Jako przedmiot referencyjny bezpieczeństwa uznaje jednostki ludzkie i grupy społeczne.
    Badacze wyróżniają trzy koncepcje bezpieczeństwa ludzkiego:

    Bezpieczeństwo międzynarodowe - pojęcie z zakresu teorii stosunków międzynarodowych charakteryzujące bezpieczeństwo całej zbiorowości państw oraz system międzynarodowy, w jakim państwa te występują. Termin ten używany jest również dla określenia zewnętrznych aspektów bezpieczeństwa narodowego. Na bezpieczeństwo międzynarodowe, oprócz sumy bezpieczeństwa pojedynczych państw, składają się też warunki, normy i mechanizmy międzynarodowe. Swym zakresem obejmuje ono także cele i wartości wspólne dla całego systemu międzynarodowego, tj. stabilność, pokój, równowagę i współpracę.

    Samochód bezpieczeństwa (ang. safety car, w Stanach Zjednoczonych określany mianem pace car) – samochód, który w wyścigach samochodowych i motocyklowych ogranicza prędkość pojazdów biorących udział w zawodach. Samochód bezpieczeństwa wyjeżdża na tor w przypadku nieoczekiwanych, niebezpiecznych zdarzeń na torze, na przykład wypadków czy drastycznych załamań pogody. Prędkość utrzymywana przez samochód bezpieczeństwa, choć niższa niż tempo wyścigowe, musi być i tak dość wysoka, by zapobiec nadmiernemu oziębieniu się opon pojazdów biorących udział w wyścigu. Dlatego też kierowcą samochodu bezpieczeństwa zawsze jest profesjonalny kierowca wyścigowy.

    Samoczynne hamowanie pociągu (SHP) - urządzenie wchodzące w skład tzw. automatyki bezpieczeństwa pociągu (ABP), której zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa jazdy pociągu, a tym samym podniesienie bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Bezpieczeństwo wewnętrzne – jeden z rodzajów bezpieczeństwa, odnoszący się do zagrożeń i przeciwdziałań wobec nich występujących wewnątrz państwa. Zapewnienie odpowiednio wysokiego poziomu bezpieczeństwa wewnętrznego jest istotnym elementem polityki wewnętrznej państwa.

    Bezpieczeństwo zewnętrzne jest jednym z rodzajów bezpieczeństwa, odnoszącym się do zagrożeń i przeciwdziałań wobec nich występujących na zewnątrz państwa. Zapewnienie odpowiednio wysokiego poziomu bezpieczeństwa zewnętrznego jest istotnym elementem polityki zagranicznej państwa. Wspólne strategie od 1 maja 1999 r. do 30 listopada 2009 r. stanowiły jeden instrumentów, za pomocą których Unia Europejska prowadziła wspólną politykę zagraniczna i bezpieczeństwa. Traktat lizboński, który wszedł w życie 1 grudnia 2009 r. nie wymienia wspólnych strategii pośród instrumentów prowadzenia WPZiB, jednak daje Radzie Europejskiej możliwość określania strategicznych kierunków prowadzenia polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Ponadto jeżeli wymaga tego sytuacja międzynarodowa, przewodniczący Rady Europejskiej może zwołać nadzwyczajne jej posiedzenie w celu określenia strategicznych kierunków polityki Unii w obliczu takiej sytuacji.

    Bezpieczeństwo publiczne - ogół warunków i instytucji chroniących życie, zdrowie, mienie obywateli oraz majątek ogólnonarodowy, ustrój i suwerenność państwa przed zjawiskami groźnymi dla ładu prawnego, a także przed zjawiskami mogącymi zakłócić normalne funkcjonowanie obywateli, godzącymi w ogólno-przyjęte normy postępowania. Bezpieczeństwo publiczne jest także stanem w społeczeństwie, który umożliwia jego sprawne funkcjonowanie. Zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego mogą mieć charakter zarówno wewnętrzny jak i zewnętrzny, czyli mieszczą się tu ingerencję ze strony innych podmiotów państwowych w sprawy wewnętrzne, a także wewnętrzne konflikty i napięcia społeczne. Często przestępczość zakłóca ten ład, co rodzi w społeczeństwie poczucie niesprawiedliwości i braku kontroli państwa nad tym zjawiskiem. Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1718 – rezolucja nakładająca sankcje na Koreę Północną, uchwalona jednomyślnie przez Radę Bezpieczeństwa ONZ w dniu 14 października 2006 roku. Rada Bezpieczeństwa potępiła w niej Koreę Północną w związku z przeprowadzeniem pięć dni wcześniej próby nuklearnej. W Rezolucji Rada Bezpieczeństwa wezwała Koreę do rezygnacji z programu nuklearnego, a także nałożyła na nią szereg sankcji. Postępowanie Korei Północnej, w tym podziemną próbę nuklearną uznano tym samym za zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa na świecie.

    Bezpieczeństwo terytorialne - poziom bezpieczeństwa państwa lub terytorium wynikający z jego uwarunkowań geograficznych. Na bezpieczeństwo terytorialne składają się następujące czynniki:

    Dodano: 23.01.2012. 10:33  


    Najnowsze