• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci: nie dyskryminujmy osób z zaburzeniami psychiatrycznymi

    14.09.2011. 00:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Nie można dyskryminować osób z zaburzeniami psychiatrycznymi, ograniczając im dostęp do ważnych leków albo zamykając szpitalne oddziały - mówili eksperci podczas konferencji ,,Nowe możliwości terapeutyczne w psychiatrii", zorganizowanej we wtorek w Warszawie.

    Specjaliści podkreślali, że dzięki właściwej opiece część tych pacjentów może normalnie funkcjonować, uczyć się i pracować.

    Konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii prof. Marek Jarema ocenił, że w porównaniu z osobami cierpiącymi na inne choroby, ludzie cierpiący na zaburzenia psychiatryczne bywają narażeni na nierówne traktowanie. Dotyczy to np. chorych na schizofrenię, która dotyka ok. 1 proc. Polaków (350-380 tys. osób). ,,Leczy się najwyżej połowa z nich" - zauważył Jarema. Jak tłumaczył, dzieje się tak dlatego, że łatwo dostępne leki tradycyjne dają niekorzystne skutki uboczne, np. drżenie rąk, tycie, ślinotok, brak chęci do działania, więc chorzy często z nich rezygnują.

    Tymczasem, zdaniem ekspertów, aż połowa chorych powinna brać droższe leki II generacji - równie skuteczne, ale lepiej tolerowane. Leki te są szczególnie wskazane dla ludzi młodych, uczących się i aktywnych zawodowo. Dostęp do tych leków jest jednak ograniczony. Jak zauważył prof. Jarema, są one refundowane u chorych na schizofrenię, ale już nie w przypadku tzw. zaburzeń schizoafektywnych (czyli łączących objawy typowe dla zaburzeń afektywnych - zaburzenia nastroju, emocji i aktywności oraz schizofrenii - PAP).

    Prezes Polskiego Towarzystwa ADHD dr Ilona Lelito dodała, że brak refundacji ogranicza też dostęp do leków dla dzieci z ADHD. ,,Tylko 20 proc. tych dzieci wymaga leczenia farmakologicznego. Zabiegamy o refundację leków dla nich. Mam nadzieję, że do końca września, jeszcze w tej kadencji, pojawią się listy z tymi lekami" - powiedziała.

    ADHD to najczęstsze zaburzenie wieku rozwojowego - zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder). ,,Stwierdzenie tego problemu jest początkiem wielkiej pracy, jaką trzeba wykonać, by dziecko mogło korzystać z normalnej ścieżki edukacji" - tłumaczyła Lelito.

    Prof. Jarema dodał, że przy zaburzeniach psychicznych nie mniej ważna od leków jest opieka. ,,Dziś podstawową formą opieki jest leczenie szpitalne. Naszym celem jest poprawa dostępności opieki środowiskowej - spotkań z terapeutą, psychologiem, lekarzem - w domu chorego albo w punktach opieki dziennej. Taka pomoc jest dostępna teoretycznie, ale w praktyce bywa różnie" - zaznaczył.

    Prof. Tomasz Wolańczyk, kierownik Kliniki Psychiatrii Wieku Rozwojowego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego alarmował zaś, że poziom finansowania świadczeń powoduje, iż oddziały psychiatrii dziecięcej są zamykane. ,,Oddział opieki dziennej dostaje około 80 zł za osobę na jednego pacjenta na dzień. To mniej niż prywatna wizyta u specjalisty! W takim wypadku racjonalnie myślący dyrektorzy szpitali często przymierzają się do zamykania oddziałów" - zauważył.

    Zastępca dyrektora w Departamencie Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia Wojciech Kłosiński przypomniał, że model opieki psychiatrycznej w Polsce zmienia się powoli za sprawą Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego (NPOZP).

    ,,Do niedawna w Polsce funkcjonował model opieki oparty na dużych szpitalach psychiatrycznych. Chorych najlepiej jest jednak leczyć w ich środowisku. Służą temu m.in. poradnie i oddziały dzienne, których wciąż brakuje. Pojawiają się co prawda oddziały psychiatryczne w szpitalach ogólnych, dzięki czemu chory może zostać blisko miejsca zamieszkania, zmniejszają się też koszta opieki. Takich oddziałów jest jednak wciąż za mało" - powiedział.

    Brakuje również kadr - lekarzy, psychiatrów dziecięcych, pielęgniarek, psychologów. ,,W każdym z tych obszarów obserwujemy tendencję wzrostową, ale to wciąż za mało" - przyznał przedstawiciel MZ.

    Kłosiński zapewnił, że analizowane są nowe listy leków refundowanych i ,,na pewno pojawi się na nich preparat o przedłużonym działaniu (II generacji - PAP) i preparat stosowany w leczeniu ADHD".

    PAP - Nauka w Polsce

    zan/ agt/ gma/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    ADHD (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder) – zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, określany w literaturze także jako zaburzenia hiperkinetyczne. Termin ADHD obejmuje zarówno ADHD z zaburzeniami hiperaktywnymi, jak i bez nich u dorosłych i dzieci. Można się spotkać także z terminem ADD (Attention-deficit disorder), który pojawił się jako nazwa zaburzenia jako pierwszy, a także AADD (Adult attention-deficit disorder), czy AADHD określające zaburzenie u osób dorosłych. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi u osób dorosłych (określany również jako AADD, Adult ADHD - z ang. Adult attention deficit hyperactivity disorder) to powszechny termin określający neuropsychologiczny stan ADHD, gdy jest obecny u osoby dorosłej. Ponad 60% dzieci ze zdiagnozowanym ADHD we wczesnym dzieciństwie posiada jego zauważalne symptomy w dorosłym życiu. Pielęgniarstwo psychiatryczne lub zdrowia psychicznego – specjalność pielęgniarstwa skupiająca się na opiece nad osobami w każdym wieku, dotkniętymi chorobami psychicznymi lub zaburzeniami zdrowia psychicznego, takimi jak schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa, psychoza, depresja lub demencja. Pielęgniarki i pielęgniarze pracujący w tym obszarze przechodzą więcej szkoleń w zakresie terapii psychologicznych, budowania przymierza terapeutycznego, radzenia sobie z trudnymi przejawami zachowań oraz podawania leków psychiatrycznych.

    Farmakopea (kodeks apteczny) – urzędowy spis leków dopuszczonych w danym kraju lub na danym terenie do obrotu, oraz obwarowany tymi samymi zastrzeżeniami spis surowców służących do ręcznego sporządzania niektórych z tych leków w aptece (leków recepturowych). Zawiera opis wszystkich tych substancji, sposoby ich przechowywania oraz dostępu do nich osób powołanych, rodzaje opakowań, dozwolone metody dystrybucji, dawkowanie, sposoby kontroli jakości, a w przypadku leków robionych w aptece, także metody ich przygotowywania. Opisuje też metody identyfikacji leków, ich standaryzację, sposoby nazewnictwa i możliwe zamienniki. Zespół Leczenia Środowiskowego (domowego) – forma terapii dla osób z przewlekłymi zaburzeniami psychicznymi. Jest najczęściej jednostką organizacyjną szpitala psychiatrycznego, Poradni Zdrowia Psychicznego lub Zakładu Opieki Zdrowotnej. Podstawową formą kontaktu są wizyty domowe.

    Pozarejestracyjne stosowanie leków(ang. off-label use) – praktyka przepisywania pacjentom leków na schorzenia inne niż przewidziane w procesie autoryzacji rynkowej. Sytuacja dotyczy często leków stosowanych w psychiatrii, onkologii i pediatrii. Przykładem zastosowania tej praktyki jest m. in zapisywanie leków z grupy SSRI (stosowanych głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych) w celu leczenia przedwczesnego wytrysku. Pozarejestracyjne stosowanie leków ma istotne implikacje ekonomiczne, etyczne i prawne. Leki normotymiczne (stabilizatory nastroju, normotymiki) – grupa leków psychotropowych należąca do leków przeciwdrgawkowych działająca stabilizująco na nastrój i napęd psychoruchowy. Leki te stosuje się głównie w leczeniu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego. Zalicza się do nich najstarszy z nich węglan litu oraz karbamazepina, okskarbazepina, sole kwasu walproinowego, oraz nowszej generacji lamotrygina i topiramat. Funkcjonalnie do tej grupy leków zalicza się też niektóre leki przeciwpsychotyczne II generacji - w związku z tym, iż posiadają, potwierdzone badaniami, właściwości zapobiegajace nawrotom ChAD.

    Dostępność transportowa – stopień łatwości z jakim można dostać się do danego miejsca, dzięki istnieniu sieci infrastruktury i usług transportowych. Dany punkt obszaru jest tym dostępniejszy transportowo, im więcej jest innych punktów, do których można dotrzeć zadowalająco szybko, tanio i sprawnie. Zostało stworzonych i zdefiniowanych szereg specyficznych pojęć tej dostępności, takich jak: dostępność czasowa, dostępność gałęziowa, dostępność wielogałęziowa (multimodalna), dostępność transportu publicznego, dostępność do węzłów transportowych, dostępność potencjałowa (ang. potential accessibility) i inne. Choroby społeczne - różnego typu schorzenia przewlekłe, szeroko rozpowszechnione w społeczności. Występujące u ponad 10% społeczeństwa. Ograniczają możliwość wykonywania podstawowych zadań życiowych np. pracy. Wymagają długiej regularnej opieki lekarskiej, są trudno wyleczalne, stanowią problem dla całego społeczeństwa. Dzięki zaliczeniu ich do tej grupy chorób, łatwiejsze jest rozpoznawanie ich i szybki dostęp do leków. Najczęściej występującymi chorobami społecznymi są: nadciśnienie i cukrzyca.

    Ekonomika zdrowia dziedzina ekonomii zajmująca się gospodarowaniem zasobami w systemie opieki zdrowotnej. W szerszym znaczeniu jest to dziedzina obejmująca zarządzanie niedostatkiem środków finansowych w stosunku do nieograniczonego zapotrzebowania na rynku usług zdrowotnych. W Polsce rozwój ekonomiki zdrowia nastąpił w latach 70 - tych XX wieku - kiedy w krajach rozwiniętych wzrosły koszty związane z opieką zdrowotną. Do podejmowania działań w obszarze ochrony zdrowia niezbędne są narzędzia - ekonomiczne analizy i oceny.

    Zaburzenia schizoafektywne (ang. schizoaffective disorder) – grupa zaburzeń charakteryzująca się połączeniem objawów typowych dla zaburzeń afektywnych oraz schizofrenii. Objawy pojawiają się zwykle między 20. a 30. rokiem życia. Zaburzenie to objawia się nawracaniem stanów schizo-afektywnych, przedzielonych dość długimi okresami wolnymi od zaburzeń. Obniżenie zdolności przystosowania do warunków życiowych jest większe niż w chorobach afektywnych ale mniejsze niż w schizofrenii.

    Obserwacja w pielęgniarstwie: "Obserwacja jest to uważne oglądanie, spostrzeganie elementów wyglądu i zachowania człowieka lub przedmiotów i zjawisk, w tym m. in. niewerbalnych aspektów komunikowania się." Celem obserwacji pielęgniarskiej jest uzyskanie informacji (danych) o pacjencie, jego rodzinie i środowisku. Istotą obserwacji jest obiektywne spostrzeganie objawów, różnego rodzaju zmian w zachowaniu podmiotu opieki, których nie można uzyskać za pomocą wywiadu, analizy dokumentacji czy pomiaru. Jeśli mamy do czynienia z dzieckiem jako podmiotem opieki, którego wiek i stan zdrowia uniemożliwiają bezpośredni werbalny kontakt, obserwacja jest często podstawową metodą w ocenie stanu zdrowia i w dużej mierze zależy od niej postępowanie pielęgniarskie, lekarskie, umożliwiające ratowanie zdrowia i życia pacjenta. Lobotomia przedczołowa, inaczej leukotomia, zwana popularnie lobotomią lub lobotomią czołową – zabieg neurochirurgiczny polegający na przecięciu włókien nerwowych łączących czołowe płaty mózgowe ze strukturami międzymózgowia (najczęściej podwzgórzem lub wzgórzem). Dawniej jedna z metod leczenia chorych na schizofrenię lub inne poważne zaburzenia psychiczne. Celem była redukcja procesów emocjonalnych, które zwykle towarzyszą procesom poznawczym – myślom i wspomnieniom (a więc i myślom natrętnym lub halucynacjom). Stosowano ją w czasie, gdy nie były jeszcze dostępne skuteczne leki przeciwpsychotyczne. Jednym z poważniejszych skutków ubocznych lobotomii przedczołowej jest utrata przez pacjenta poczucia "ciągłości własnego ja", świadomości, że jest tą samą osobą, którą był wczoraj i będzie jutro.

    Dodano: 14.09.2011. 00:40  


    Najnowsze