• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jak chronić wartości niematerialne?

    17.08.2009. 15:53
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Jak chronić wartości niematerialne: technologie, pomysły, know-how?
    Rankingi mierzą poziom innowacyjności gospodarki liczbą rejestrowanych w kraju patentów. Wielu specjalistów przekonuje jednak, że to nie patenty a wdrożenia stanowią o poziomie zaawansowania technicznego przemysłu. Co wiemy o patentach i prawie autorskim - rosnących w siłę obszarach ochrony własności intelektualnej? Patentować tylko w Polsce czy też w skali europejskiej, światowej? Wątpliwości wyjaśnia prof. dr hab. inż. Wiesław Kotarba, były prezes Urzędu Patentowego RP, prodziekan do spraw ogólnych Wydziału Zarządzania Politechniki Warszawskiej.

    OCHRONA KRAJOWA - CZY TO MA SENS?

    "Ochrona krajowa oznacza, że tylko w kraju, gdzie uzyskano ochronę, istnieje monopol patentowy. W innych krajach, gdzie nie uzyskano ochrony każdy może skorzystać z tego rozwiązania. Zasadę terytorialności przyjęto jeszcze w XV wieku, kiedy stworzono w państwie weneckim pierwszy na świecie system patentowy. Wzmocniono z końcem XIX wieku tworząc podwaliny prawa własności intelektualnej do dziś obowiązujące" - tłumaczy prof. Kotarba.

    Jego zdaniem nawet w dobie globalizacji i otwartych rynków patentowanie wynalazku tylko w Polsce jest uzasadnione. Taki patent kosztuje niewiele, a gwarantuje monopol twórcy (uprawnionemu) w Polsce. Ma więc sens, jeśli nie zamierza się wychodzić ze swoim produktem za granicę. Uzyskanie patentu w Polsce oznacza, że nikt inny na świecie nie powinien uzyskać ochrony patentowej na identyczne rozwiązanie (jeśli by uzyskał można taki patent unieważnić). Brak patentu w innych krajach ułatwia naśladownictwo rozwiązania.

    "Sensowne jest również staranie się o patent europejski czy ochronę w trybie międzynarodowym, ale tylko wówczas, gdy naprawdę chcemy wyjść z przedsięwzięciem na szerokie wody. Obserwuję, że często zgłoszenia z polskich uczelni są kierowane na drogę europejską bez jakiejkolwiek strategii międzynarodowego rozwoju produktu. A przecież taka ochrona kosztuje niemałe pieniądze. Powinienem zatem chronić swoje rozwiązanie tylko tam, gdzie coś z tego będę miał - udzielę licencji, albo sprzedam patent, albo przynajmniej zablokuję komuś innemu możliwość realizacji według tego rozwiązania jakiegoś wytworu czy technologii" - radzi polskim naukowcom były prezes Urzędu Patentowego.

    PATENT - OCHRONA W OBSZARZE TECHNIKI

    Ochrona własności intelektualnej w skali światowej w ostatnich kilkudziesięciu latach bardzo się rozwinęła. Jeszcze w początkach lat 60-tych ubiegłego wieku nie obejmowała tylu krajów i takiej przestrzeni, co obecnie. Nie obejmowała też wielu przedmiotów dziś pilnie chronionych.

    "Dawniej nie do pomyślenia było zgłaszanie do ochrony patentowej środków farmaceutycznych. Uważano bowiem, że patentowanie medykamentów byłoby działaniem niehumanitarnym i nieetycznym, a leki powinny być dostępne bez zawłaszczania wiedzy na temat ich wytwarzania. Z początkiem lat 70 zaczęto wprowadzać patenty w farmaceutyce, dziś jest to standard światowy" - wyjaśnia prof. Kotarba.

    Mimo, że prawodawstwo patentowe rozwija się od dziesiątek lat, a w dobie globalizacji przepisy są coraz mocniej ujednolicane, wciąż istnieją różnice unormowań prawnych obowiązujących w poszczególnych krajach mi. Trwają też dyskusje nad sposobami objęcia ochroną kolejnych wytworów intelektu na przykład dyskusja na temat patentowania programów komputerowych.

    "W Stanach Zjednoczonych programy są patentowane. Natomiast w Europie podlegają tylko ochronie prawem autorskim. Od 1997 r do 2004 trwałą dyskusja nad możliwością ochrony oprogramowania patentem europejskim, ostatecznie jednak nie zmieniono zasady, według której nie można w ten sposób chronić algorytmów. Są one bowiem tworami abstrakcyjnymi i - tak jak teorie matematyczne czy odkrycia fizyczne - zostały wyłączone z opatentowania" - mówi prof. Kotarba.

    Konwencja o patencie europejskim wyraźnie (i w ustawach poszczególnych krajów UE) wyłącza programy z prawa patentowego. Natomiast praktyka pokazuje coś innego. Coraz częściej można znaleźć dowody na to, że patentuje się programy nie tylko jako część maszyny czy urządzenia, które służy do wytwarzania innych dóbr materialnych, ale też jako takie. Zdaniem profesora, w światowym prawodawstwie jest w tej mierze pewien chaos.

    PRAWO AUTORSKIE - POTĘŻNY OBSZAR OCHRONY "DZIEŁ"


    Wszystkie wytwory myśli - przejawy działalności twórczej o indywidualnym charakterze, tzw. utwory, podlegają ochronie prawem autorskim. W opinii prof. Kotarby, problem polega na tym, że - aczkolwiek istnieje definicja utworu - jest ona w wielu przypadkach w praktyce nieprzestrzegana. Należy pamiętać, że utwór ma być oryginalny, mieć indywidualny charakter, a autor powinien przenieś na swoje dzieło cechy osobowościowe" - definiuje prof. Kotarba.

    Poważne trudności związane są z rozumieniem istoty i zakresu uzyskiwanej ochrony utworu. Chroniony jest sposób wyrażenia, forma utworu. Nie są chronione idee, zasady, rozwiązania zawarte w utworze.

    "Jeśli więc ktoś przedstawi schemat graficzny elementów jakiejś nowej metody postępowania, to ochronie podlega tylko postać tego schematu (sposób wyrażenia, sposób opisu). Jeśli ktoś inny przedstawi tę samą metodę w innym graficznym schemacie (inaczej opisze) uzyskuje również ochronę dla swego utworu. Prowadzi to w konsekwencji do uznawania, bez jakiejkolwiek weryfikacji, olbrzymiej liczby wytworów intelektu za utwory podlegające ochronie" - mówi ekspert.

    Podkreśla, że sprawdzenie, czy faktycznie prawa wyłączne przysługują, może być dokonane jedynie w trakcie kosztownych i długotrwałych procesów sądowych. Jego zdaniem, brak jasnych regulacji, zagmatwanie przepisów, wciąż rosnąca ich liczba oraz wysokie kary za naruszenie praw, ułatwiają zawłaszczanie dóbr niematerialnych i to głównie tych, które mogą być wykorzystywane na skalę przemysłową.KOL

    Źródło:
    naukawpolsce.pl

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Patent europejski - to patent przyznawany przez Europejski Urząd Patentowy na mocy Konwencji o udzielaniu patentów europejskich. Patentu europejskiego nie należy kojarzyć z państwami członkowskimi Unii Europejskiej, bowiem nie jest to patent europejski w sensie UE. Konwencja o Udzielaniu Patentów europejskich nie jest też aktem prawa europejskiego. Patent europejski po przyznaniu staje się równoważny patentowi narodowemu w każdym z państw-członków Europejskiej Organizacji Patentowej wskazanych przez wnioskodawcę we wniosku o udzielenie patentu europejskiego. Na podstawie patentu europejskiego można domagać się ochrony w krajowym urzędzie patentowym, oraz w Europejskim Urzędzie Patentowym. Troll patentowy – pejoratywne określenie na podmiot (najczęściej firma), który wykorzystuje niedoskonałość przepisów prawa patentowego do uzyskiwania korzyści finansowych. Troll patentowy rejestruje lub też odkupuje od innych patenty dotyczące różnych rozwiązań – także już wcześniej znanych i upowszechnionych ale których nikt wcześniej nie zastrzegł. Następnie domaga się (zwykle na drodze sądowej) stosownej rekompensaty pieniężnej za rzekome dotychczasowe naruszanie tych patentów jak i opłat licencyjnych z tytułu używania tych rozwiązań w przyszłości. Patent – potocznie: dokument wydawany przez urzędy patentowe; właściwie: ograniczone w czasie prawa właściciela rozwiązania technicznego do wyłącznego korzystania z wynalazku bądź wynalazków będących przedmiotem patentu w celach zawodowych lub zarobkowych na terenie państwa, które decyzją administracyjną patentu udzieliło, pod warunkiem wniesienia opłat za co najmniej pierwszy okres ochrony od daty zgłoszenia.

    Europejska Organizacja Patentowa - (ang. European Patent Organization - EPO lub częściej EPOorg dla odróżnienia od Europejskiego Urzędu Patentowego, ang. European Patent Office - EPO, będącym ciałem wykonawczym Europejskiej Organizacji Patentowej) organizacja ustanowiona na mocy Konwencji o udzielaniu patentów europejskich udziela patentów europejskich i zrzesza państwa uznające płynącą z nich ochronę wynalazków na swoim terytorium. Polska przystąpiła do Europejskiej Organizacji Patentowej 1 marca 2004 r. Od 1 października 2010 r., po przystąpieniu Serbii, Europejska Organizacja Patentowa skupia 38 państw członkowskich. Humanitarna ochrona zwierząt – termin wypracowany przez doktrynę prawa na oznaczenie ogółu przepisów mających na celu ochronę każdego zwierzęcia przez cierpieniem zadawanym ze strony człowieka. Jest częścią prawa ochrony zwierząt obok gatunkowej i użytkowej ochrony zwierząt.

    Wynalazek – rozwiązanie problemu, które w ocenie twórcy jest nowe. W systemie prawa brak definicji pojęcia „wynalazek”. Ustawa Prawo własności przemysłowej definiuje jedynie szczególne kryteria, które musi posiadać wynalazek aby mógł zostać udzielony na niego patent. Zgodnie z ustawą: patenty są udzielane – bez względu na dziedzinę techniki, na wynalazki, które są nowe (nie są częścią stanu techniki), posiadają poziom wynalazczy (nie wynikają dla wynalazcy w sposób oczywisty ze stanu techniki) i nadają się do przemysłowego stosowania. Odgranicznik prądu stałego (ang. decoupling device) - urządzenie stosowane w systemach ochrony katodowej w celu rozwiązania problemów związanych z uziemieniem urządzeń i obiektów chronionych tym systemem. Odgranicznik włączany w obwód uziemienia uniemożliwia przepływ prądu stałego przy niewielkich wartościach napięć odpowiadających reakcjom elektrochemicznym oraz spadków napięć występujących w układach systemu ochrony katodowej. Zastosowanie odgranicznika zapewnia spełnienie wymagań ochrony odgromowej, przeciwprzepięciowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony przed elektrycznością statyczną.

    Administrator bezpieczeństwa informacji (ABI) – termin prawniczy, który w prawie polskim został wprowadzony przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych. Oznacza osobę nadzorująca z upoważnienia administratora danych osobowych przestrzeganie stosowania środków technicznych i organizacyjnych zapewniających ochronę przetwarzanych danych osobowych w sposób odpowiedni do zagrożeń oraz kategorii danych objętych ochroną. Wedle interpretacji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych administratorem bezpieczeństwa informacji może być wyłącznie osoba fizyczna. Opłata ekologiczna – według obowiązującej w Polsce sprawozdawczości statystycznej są to te opłaty, które kierowane są, przynajmniej w części, na konta funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej różnych szczebli (narodowego, wojewódzkich, powiatowych i gminnych) – są to typowe opłaty. Można także wyróżnić wiele innych opłat ekologicznych, które trafiają na konta innych instytucji niż fundusze ochrony środowiska - jednak można je tak nazywać tylko ze względu na ich powiązanie z korzystaniem ze środowiska. Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych są obowiązane, z zastrzeżeniem art. 284 ust. 2, podmioty korzystające ze środowiska (osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie wymaga pozwolenia na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska oraz pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo wodne).

    Teoria perturbacji (nazywana też rachunkiem zaburzeń) jest zbiorem metod matematycznych, które są używane do znalezienia przybliżonego rozwiązania problemu, który nie może być rozwiązany w sposób ścisły, dostarczając bezpośrednie rozwiązanie problemu. Teoria perturbacji może być zastosowana do rozwiązania problemu, gdy można go przedstawić jako część dającą bezpośrednie rozwiązanie i stosunkowo mały człon zaburzający.

    Ochroniarz, strażnik (ustawowa nazwa: pracownik ochrony, agent ochrony, pracownik ochrony fizycznej osób i mienia) – zawód wykonywany przez osobę zatrudnioną w agencji ochrony i zajmującą się zapewnianiem bezpieczeństwa i ochroną. Pracownik ochrony wykonuje zadania ochrony w formie stałej, doraźnej, konwojowaniu mienia oraz przedmiotów wartościowych i niebezpiecznych, a także dozorze sygnałów alarmowych.

    Państwowa Rada Ochrony Przyrody (PROP) – organ opiniodawczo-doradczy w zakresie ochrony przyrody, działający przy Ministrze Środowiska, ale doradzający na podstawie różnych ustaw także innym organom oraz mogący wyrażać opinie i stanowiska z własnej inicjatywy oraz na wniosek dowolnych podmiotów. Rada składa się z 40 członków powoływanych przez ministra na pięcioletnią kadencję, spośród działających na rzecz ochrony przyrody przedstawicieli nauki, praktyki i organizacji ekologicznych. Państwowa Rada Ochrony Przyrody okresowo ocenia stan ochrony przyrody w Polsce, opiniuje projekty aktów prawnych, projekty nowych obszarów chronionych, przedstawia wnioski w sprawach dotyczących ochrony przyrody oraz popularyzuje ochronę przyrody. Zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody pełni także funkcję organu naukowego CITES. PROP jest także członkiem Światowej Unii Ochrony Przyrody IUCN (jako organizacja pozarządowa). Do 1949 r. była wraz z Biurem Delegata Ministra Oświaty jedyną w Polsce instytucją państwową zajmującą się ochroną przyrody. Urząd patentowy – narodowy lub międzynarodowy organ administracyjny (urząd) udzielający ochrony prawnej przedmiotom własności przemysłowej i handlowej oraz zajmujący się gromadzeniem i udostępnianiem dokumentacji jak i literatury patentowej.

    Ochrona odgromowa - ogół środków technicznych mających na celu ochronę przed bezpośrednimi i pośrednimi skutkami działania wyładowań atmosferycznych w chroniony obiekt. Do środków ochrony odgromowej należą: odstępy izolacyjne, wyrównywanie potencjału, dodatkowe zabezpieczenia (ochronniki przepięciowe), ekranowanie. Uzupełnieniem ochrony odgromowej jest ochrona przepięciowa.

    Dodano: 17.08.2009. 15:53  


    Najnowsze