• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kłam, kłam a nos rozpali się sam

    01.01.2013. 16:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Europejscy naukowcy dokonali znaczącego postępu w technikach obrazowania termicznego, który tchnął życie w starą baśń. Każdy chyba zna bajkę o Pinokiu - drewnianym pajacyku, którego nos wydłużał się za każdym razem, kiedy skłamał. Teraz naukowcy z Hiszpanii przekonali się, że do pewnego stopnia ta opowieść jest prawdziwa.

    Naukowcy z Wydziału Psychologii Doświadczalnej Uniwersytetu w Granadzie odkryli, że podczas wypowiadania kłamstwa ludzie doświadczają, jak to nazwali, "efektu Pinokia". W czasie trwania "efektu Pinokia" osoba badana może odczuwać wzrost temperatury wokół nosa i mięśni oczodołowych w wewnętrznych kącikach oczu. Prócz tego naukowcy odkryli, że temperatura twarzy ludzi podejmujących znaczny wysiłek umysłowy spada, a rośnie w czasie napadu lęku. To niektóre z wniosków z tych pionierskich badań wysunięte na podstawie nowych zastosowań w dziedzinie termografii.

    Termografia, opracowana po raz pierwszy w czasie II wojny światowej w Stanach Zjednoczonych do wykrywania wroga, to technika wykorzystująca temperaturę ciała, która znalazła zastosowanie w wielu niezwykle zróżnicowanych dziedzinach, od przemysłu budowlanego, po medycynę. Kamery termograficzne już są wykorzystywane do pomiaru utraty energii przez budynki, a także sygnalizują choroby układu oddechowego bydła lub wściekliznę wśród szopów praczy.

    Emilio Gómez Milán i Elvira Salazar López z Uniwersytetu w Granadzie są pionierami termografii w psychologii, którzy osiągnęli niezwykle innowacyjne i interesujące wyniki.
    Zmiany temperatury twarzy następują w czasie wysiłku umysłowego, takiego jak wykonywanie trudnych zadań, bycie przepytywanym na temat konkretnego zdarzenia czy kłamanie.

    Naukowcy odkryli, że kiedy kłamiemy na temat swoich odczuć, temperatura wokół naszego nosa wzrasta i następuje aktywacja struktury mózgu zwanej "wyspą". Wyspa jest częścią mózgowego układu nagrody, którego aktywacja następuje jedynie wówczas, kiedy doświadczamy rzeczywistych uczuć (zwanych qualiami). Wyspa uczestniczy w wykrywaniu i regulacji temperatury ciała. Dlatego istnieje ścisła korelacja negatywna między aktywnością wyspy a wzrostem temperatury: im bardziej aktywna wyspa (silniejsze uczucie) tym mniejsza zmiana temperatury i odwrotnie - informują badacze.

    Naukowcy wykazali również, że asymetrie temperatury po obydwu stronach ciała i lokalne zmiany temperatury są powiązane z fizycznym, umysłowym i emocjonalnym stanem badanego. Termogram to somatyczny marker stanu subiektywnego lub umysłowego, który pozwala nam zobaczyć, co dana osoba odczuwa lub myśli - stwierdza profesor Salazar.

    Podniecenie seksualne i pożądanie, tak w przypadku kobiet, jak i mężczyzn, można zidentyfikować za pomocą termografii, gdyż powoduje ono wzrost temperatury w klatce piersiowej i genitaliach. W toku badań wykazano, że pod względem fizjologicznym, kobiety i mężczyźni podniecają się w tym samym czasie, mimo iż kobiety mogą twierdzić, że nie są wcale podniecone lub w niewielkim stopniu.

    Wreszcie termografia jest przydatna w ocenie emocji (ponieważ model termiczny twarzy jest odmienny) i identyfikacji zarażenia emocjonalnego. Kiedy na przykład wysoce empatyczna osoba widzi kogoś porażonego prądem w przedramię, wczuwa się w cierpienie tej osoby i temperatura w jej własnym przedramieniu wzrasta. W przypadku pacjentów cierpiących na takie schorzenie neurologiczne jak stwardnienie rozsiane, ciało nie reguluje prawidłowo temperatury, co można wykryć za pomocą termogramu. Termografia może być również wykorzystywana do ustalania dystrybucji tłuszczu w organizmie, co okazuje się niezwykle przydatne w odchudzaniu i treningach. Znajduje także zastosowanie w ocenie temperatury ciała pacjentów cierpiących na celiakię, anoreksję i inne choroby.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Termiczna metoda określania płodności polega na dokonywaniu codziennych pomiarów temperatury ciała kobiety (pomiar ‎podstawowej temperatury ciała - PTC) i zapisywaniu otrzymywanych wyników. Powstaje w ten sposób wykres, który charakteryzuje się tym, że w pierwszych dniach po miesiączce temperatura ciała jest niska, następnie następuje gwałtowny wzrost temperatury i faza utrzymywania się temperatury (przynajmniej przez trzy dni) na podwyższonym poziomie, gdzie 6 dni wstecz i 3 dni po dniu wzrostu temperatury przyjmuje się jako dni płodne, pozostałe to dni niepłodne kobiety. Termometr – przyrząd do pomiaru temperatury metodą pośrednią, na podstawie zmiany pod wpływem temperatury właściwości termometrycznej ciała termometrycznego zastosowanego w termometrze. Zakres mierzonych temperatur i zastosowań termometru w znacznym stopniu zależy od ciała termometrycznego i właściwości termometrycznej. Termometr może służyć do pomiaru dowolnej temperatury w określonym zakresie lub wskazywania tylko wybranych wartości temperatury (wskaźniki temperatury) Zmysł temperatury, czucie temperatury, termorecepcja – zmysł, przez który organizm odbiera temperaturę. U większych zwierząt termorecepcja przeważnie odbywa się przez skórę. Szczegóły tego jak funkcjonują receptory temperatury nadal są w trakcie badań. Ssaki mają co najmniej dwa typy termoreceptorów: te, które odpowiedzialne są za czucie gorąca (tj. temperatury powyżej stałej temperatury ciała) i te, które odpowiadają za czucie zimna (tj. temperatury poniżej stałej temperatury ciała).

    Szkło metaliczne – stop metali z udziałem niemetali poddany dużemu przechłodzeniu (rzędu 10 K/s) z temperatury wyższej od temperatury topnienia do temperatury niższej od temperatury zeszklenia. Temperaturą zeszklenia, w przypadku ciał krystalicznych jakimi są metale, jest temperatura krystalizacji. Uzyskany materiał ma strukturę nieuporządkowaną – amorficzną. Szkło metaliczne wykazuje dużą oporność elektryczną rzędu 50–300 μΩ/cm. Termometr lekarski – termometr specjalizowany do pomiaru temperatury ciała. Termometry te umożliwiają odczyt zmierzonej temperatury po zaprzestaniu pomiaru w czasie gdy temperatura termometru spada (termometr temperatur maksymalnych).

    Amplituda temperatury – wielkość charakteryzująca zmiany temperatury np. powietrza. Jest to różnica między największą a najmniejszą zmierzoną wartością temperatury w danym okresie. Termonastia – ruchy nastyczne roślin wywołane zmianą temperatury. Przykładem takich ruchów jest zamykanie się (po obniżeniu temperatury) i otwieranie (po podniesieniu temperatury) płatków krokusa czy też tulipana na skutek zmian termicznych. Mechanizm ten wywoływany jest szybszym wzrostem górnej powierzchni działek okwiatu niż dolnej w cieplejszym otoczeniu. Podczas jednego ruchu termonastycznego płatki tulipana (który reaguje na zmianę temperatury o co najmniej 1 °C) wydłużają się o ok. 7%, co może po kilkukrotnym wywołaniu tego mechanizmu spowodować podwojenie ich długości. Kwiaty szafranu reagują na zmianę już 0,2 °C.

    Wykładnik krytyczny to stała liczba występująca w wykładniku zależności jakiejś wielkości fizycznej od temperatury posiadającej rozbieżność potęgową wokół temperatury krytycznej (temperatury ciągłego przejścia fazowego). Izoterma – linia na mapie pogody, łącząca punkty na Ziemi mające tę samą temperaturę w danym czasie lub tę samą średnią temperaturę w danym czasie. Izotermy zwykle przedstawiają temperaturę przy założeniu, że pomiar przeprowadzony był na poziomie morza. Dla stacji pomiarowych usytuowanych na innej wysokości wprowadza się poprawkę odpowiadającą pionowemu gradientowi temperatury (1 °C na 165 m wysokości).

    Termoklina (metalimnion, warstwa skoku termicznego) – w stratyfikowanych zbiornikach wodnych warstwa wody, w której następuje szybka zmiana temperatury wraz ze wzrostem głębokości. Powyżej i poniżej termokliny zmiany temperatury są mniej zauważalne.

    Termografia to proces obrazowania w paśmie średniej podczerwieni (długości fali od ok. 0,9 do 14 μm). Pozwala on na rejestrację promieniowania cieplnego emitowanego przez ciała fizyczne w przedziale temperatur spotykanych w warunkach codziennych, bez konieczności oświetlania ich zewnętrznym źródłem światła; oraz, dodatkowo, na dokładny pomiar temperatury tych obiektów.

    Pojemność cieplna (oznaczana jako C, często z indeksami) – wielkość fizyczna, która charakteryzuje ilość ciepła, jaka jest niezbędna do zmiany temperatury ciała o jednostkę temperatury. Tester cieczy chłodzącej – areometr lub proste urządzenie oparte na zasadzie pomiaru wyporu, które mierzy gęstość cieczy w chłodnicy samochodowej, wyskalowany tak by informować o zawartości glikolu lub innej substancji obniżającej temperaturę krzepnięcia, a tym samym o stopniu odparowania wody. W czasie pomiaru istotne jest skontrolowanie temperatury. Temperatura, jako czynnik wpływający na rozszerzalność cieczy, jest parametrem istotnie wpływającym na wartość pomiaru. Wraz ze wzrostem temperatury następuje rozszerzenie się płynu i spadek gęstości roztworu.

    Zanieczyszczenie termiczne, zanieczyszczenie cieplne – zmiana temperatury środowiska zaburzająca naturalne procesy ekosystemu, wykraczająca poza naturalny zakres zmienności jego temperatury. Pojęcia zanieczyszczenia cieplnego zwykle używa się w odniesieniu do podwyższenia temperatury wody. W szerszych ujęciach dotyczy również obniżenia temperatury wody oraz podniesienia temperatury powietrza. Izotermia - niezmienność temperatury powietrza wraz z wysokością. Często jest stanem przejściowym do inwersji temperatury.

    Dodano: 01.01.2013. 16:26  


    Najnowsze