• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ks. prof. Szostek: wybór religii lub etyki jest potrzebny

    17.06.2010. 10:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W Polsce należy dać uczniom możliwość wyboru pomiędzy zajęciami z etyki i religii, pamiętając jednocześnie, że to wymaga odpowiedzialnego działania w sprawie programów nauczania - ocenił w rozmowie z PAP profesor etyki, b. rektor KUL, ks. prof. Andrzej Szostek.

    Ks. prof. Szostek skomentował w ten sposób orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, który we wtorek uznał, że brak możliwości wyboru w polskich szkołach etyki dla tych uczniów, którzy nie chcą uczęszczać na religię, narusza Europejską Konwencję Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

    "Trzeba dać możliwość wyboru etyki tym, którzy nie chcą uczęszczać na zajęcia z religii. Lepiej jest, gdy dzieci mają do wyboru lekcje etyki i religii, niż jak mają do wyboru lekcje religii i nic" - powiedział PAP ks. prof. Szostek.

    Według niego, w Polsce przywykło się przeciwstawiać religię i etykę, co - jak podkreślił - jest "bardzo błędnym i szkodliwym przeświadczeniem".

    "Nie wyobrażam sobie lekcji religii bez elementów etyki i nie wyobrażam sobie dobrze prowadzonych lekcji etyki bez elementów odniesienia do problematyki religijnej" - powiedział ks. Szostek, dodając, że prowadzenie zajęć z etyki wymaga długich lat studiów. "To trudna dyscyplina" - stwierdził.

    Podkreślił, że w Polsce nie ma dobrze przygotowanego programu nauczania etyki od pierwszej klasy szkoły podstawowej do ostatniej klasy liceum. W jego opinii, przygotowanie dobrych programów nauczania etyki to zadanie Ministerstwa Edukacji Narodowej, ale - jak podkreślił - nie da się ich opracować "w ciągu jednego roku".

    "Być może ta formuła lekcji etyki powinna być inaczej przemyślana (...). Nie pamiętam, żeby w tej sprawie w gronie ekspertów toczyła się szeroka debata, jak te lekcje potraktować, w jaki sposób mogą stanowić nie tyle konkurencję, co dojrzałą i poważną alternatywę dla zajęć z religii" - tłumaczył etyk.

    Ks. prof. Szostek zwrócił też uwagę, że w odróżnieniu od etyki edukacja religijna w polskich szkołach ma za sobą odpowiednie programy i długie lata praktyk.

    Ważnym problemem pozostaje także brak kadry nauczycieli, która byłaby zdolna kompetentnie poprowadzić zajęcia z etyki.

    Do lekcji religii katecheci, zarówno świeccy jak i duchowni przygotowują się przez sześcioletnie studia - zauważył ks. profesor.

    Wśród istotnych problemów upowszechniania etyki w szkołach ks. prof. Szostek wskazał brak zainteresowania uczniów tym przedmiotem. "Zdarza się, że w klasie jest bardzo niewiele dzieci, które się na nią zgłaszają. Trybunału to nie obchodzi, tymczasem dla dyrektora szkoły, dla organizacji pracy, jest rzeczą ważną, czy na takie lekcje na 300 uczniów zgłasza się 150 osób, czy zgłasza się dwoje lub troje" - wyjaśniał.

    "Mam obawy, że Trybunał poprzestał na pewnej teoretycznej formule, która być może jest trafna, dlatego że dzieciom trzeba dać do wyboru lekcje etyki lub religii, ale nie wziął pod uwagę (...) pewnych realiów, w których tego rodzaju opcję się stosuje" - dodał ks. prof. Szostek.

    We wtorek Europejski Trybunał Praw Człowieka badał sprawę rodziny Grzelaków przeciwko Polsce. Twierdzili oni, że ich syn nie miał możliwości uczęszczania na lekcje etyki, a także że był dyskryminowany przez szkołę i innych uczniów, bo nie chodził na religię.

    Trybunał uznał, że doszło do naruszenia art. 14 Konwencji, zakazującego dyskryminacji w związku z art. 9., gwarantującym wolność myśli, sumienia i wyznania. W uzasadnieniu Trybunał podkreślił, że uczniowie uczęszczający na religię mają na świadectwie ocenę, podczas gdy osoba niewierząca, która chciała uczęszczać na etykę, ma w tym miejscu przekreślone słowa religia/etyka. NNO

    PAP - Nauka w Polsce

    abr/ mow/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    "Etyka" – polskie czasopismo naukowe poświęcone zagadnieniom filozofii moralności wydawane przez Instytut Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Istnieje od 1966 roku, z przerwą w latach 1990-1993. Na łamach "Etyki" ukazują się artykuły zakresu etyki teoretycznej, etyki stosowanej, historii etyki, historii idei etycznych, psychologii i socjologii moralności, dydaktyki etyki filozoficznej oraz teksty dotyczące współczesnych kontrowersji moralnych. Etyka opisowa – jeden z trzech głównych działów etyki, obok etyki normatywnej i metaetyki. Niekiedy nazywa się ją etologią. Jednym z komitetów Senatu Stanów Zjednoczonych jest Komisja ds. Etyki (pełna nazwa po angielsku: United States Senate Select Committee on Ethics), który zajmuje się, jak sama nazwa wskazuje, sprawami etyki senatorów. Podobne ciała istnieją niemalże w każdej instytucji ustawodawczej na świecie (w Polsce np. jest to sejmowa Komisja Etyki Poselskiej).

    Etyka zarządzania – specjalistyczna dziedzina etyki. Jej przedmiotem jest, najogólniej rzecz biorąc, moralność w biznesie. Jest to nauka interdyscyplinarna, czyli korzysta z dorobku wielu dziedzin nauki, przede wszystkim nauk zarządzania, etyki, filozofii. Metaetyka - obok opisowej i normatywnej, jeden z trzech głównych działów etyki. Jej początki datuje się na pierwsze lata XX wieku, kiedy to pojawiło się dzieło George’a Edwarda Moore’a pod tytułem „Zasady etyki”. Samo słowo metaetyka oznacza zaś gnoseologiczne, logiczne i metodologiczne zagadnienia etyki normatywnej.

    Immoralizm - stanowisko filozoficzne uważające za podstawę wszelkich ocen jedynie kryteria pozamoralne. Pogląd kwestionujący istniejące systemy etyczne i wzorce moralne, czasami wiążacy się z zadaniem unieważnienia wszelkich wartości i postulatem stworzenia nowej etyki w miejsce starej. W wersji skrajnej (jako amoralizm) immoralizm domaga się w ogóle zniesienia wszelakiej etyki i moralnych ograniczeń jednostki. Komisja Etyki Poselskiej (skrót EPS) – stała komisja sejmowa zajmująca się sprawami opracowania "Zasad Etyki Poselskiej", ich uzupełnianiem i korygowaniem oraz upowszechnianiem ich wśród posłów. Komisja zajmuje się też rozpatrywaniem spraw posłów, którzy zachowują się w sposób nieodpowiadający godności posła oraz rozpatrywaniem spraw wynikających z Rejestru Korzyści i majątkowych oświadczeń poselskich.

    Logos i Ethos – półrocznik poświęcony współczesnym zagadnieniom z dziedziny filozofii, wydawany od 1991 roku przez Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Pismo publikuje prace z dziedziny filozofii człowieka, aksjologii i etyki oraz filozofii Boga i religii. W większości są to teksty autorów z krakowskiego środowiska filozoficznego, związanego głównie z UPJPII, ale pismo jest otwarte dla wszystkich, którzy zajmują się poruszanymi w nim problemami. Obok rozpraw na łamach "Logosu i Ethosu" pojawiają się przekłady tekstów oraz komentarze do nich, a także recenzje nowości polskich i zagranicznych i zapisy referatów wygłaszanych podczas konferencji organizowanych przez Wydział Filozoficzny UPJPII. Redaktorem naczelnym pisma jest ks. dr hab. Grzegorz Hołub, a sekretarzami redakcji są dr Robert Piechowicz i dr Hanna Michalczyk. Wolność religijna – prawo do wyznawania wybranej religii bądź niewyznawania żadnej, wykluczając zarówno uprzywilejowanie jak i prześladowania czy dyskryminację na tym tle. Wiąże się z tolerancją i szacunkiem wobec wyznawców innych religii oraz niewierzących. W sytuacji przestrzegania zasad wolności religijnej niedozwolone jest zabranianie wiernym swobodnego uzewnętrzniania swoich przekonań religijnych, nakłanianie do wyboru wyznania lub łamania zasad już wybranej wiary.

    Etyka normatywna – rodzaj etyki, który wskazuje jak należy postępować, jakie są kryteria oceny działań i ich uzasadniania. Jest ona przeciwstawiana etyce opisowej, która opisuje, jakiego rodzaju normy moralne ludzie stosują w swoich działaniach.

    Stowarzyszenie Ateistów i Wolnomyślicieli (SAiW) - organizacja społeczna założona w 1957 mająca na celu aktywne uczestnictwo w procesie laicyzacji społeczeństwa polskiego, w popularyzacji nauk wiedzy o religii, tworzeniu polskiej kultury laickiej i etyki świeckiej a także w propagowaniu racjonalistycznego i materialistycznego poglądu na świat.

    Etyka dziennikarska – rodzaj etyki stosowanej; utożsamiana z etyką profesjonalną, koncentruje się na praktycznych problemach związanych z zawodem dziennikarza. Sofiści – nurt filozoficzny w starożytnej Grecji o orientacji humanistycznej i relatywistycznej. Powstał w V wieku p.n.e.; także określenie wędrownych nauczycieli przygotowujących uczniów do życia publicznego poprzez nauczanie retoryki, polityki, filozofii oraz etyki.

    Lekcje religii w szkole – zajęcia prowadzone w szkole podstawowej, ponadpodstawowej i średniej z wiedzy religijnej. Treść i sposób prowadzenia zajęć oraz stopień ich obowiązkowości zależą od systemu edukacyjnego w danym kraju.

    Dodano: 17.06.2010. 10:19  


    Najnowsze