• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ludzka wyjątkowość owocem zbieracko-łowieckiego trybu życia?

    26.03.2011. 20:45
    opublikowane przez: Szymon Pitek

    Jedną z największych zagadek współczesnej nauki jest ewolucyjny sukces naszego gatunku. Wiadomo, że inteligencja pozwoliła naszym przodkom zrekompensować fizyczne braki, lecz co doprowadziło do rozwoju właśnie w tym kierunku?

    Badając współczesne społeczności o zbieracko-łowieckim trybie życia ustalono, że przyczyną leżącą u podwalin naszej unikalności mogła być struktura grupy, narzucająca konieczność komunikacji, planowania i złożonych zachowań społecznych.
    Jako, że właśnie ten tryb życia był typowy dla naszego gatunku przez 95% historii jego trwania, to współcześni kontynuatorzy tej tradycji stanowią najlepsze źródło wiedzy o kulturowej (choć nie tylko) ewolucji naszych przodków. Próbę badawczą stanowiło ponad 5000 przedstawicieli społeczności rozsianych po całym globie, wśród których wymienić można: Inuitów, Gunwinggu, Mbuti, Aka, Ache, Agta, Vedda czy Apaczy. Po przeanalizowaniu wzajemnych relacji poszczególnych jednostek utwierdzono się w przekonaniu, iż tak złożona struktura społeczna jest wyłącznie ludzką cechą.

    Wnioski wysnuto na podstawie pozornie banalnej obserwacji: we wszystkich grupach dorośli bracia i siostry często mieszkali wspólnie, nieraz również ze szwagrami; ustalono również, iż opuszczenie lub pozostanie w rodzinnym domu jest jednakowo częste u mężczyzn, jak i kobiet - w świecie zwierząt, po osiągnięciu dojrzałości zawsze przedstawiciele jednej, określonej płci opuszczają pierwotną grupę.

    Jednak najważniejszym punktem badań było stwierdzenie, że liczne prymitywne grupy złożone są z zupełnie niespokrewnionych i niespowinowaconych ze sobą mężczyzn, których łączy wspólny cel - ochrona potomstwa żon, córek i sióstr. Taki układ łagodzi wewnątrzgrupową agresję, często obserwowaną wśród innych naczelnych, jak również wspiera interakcję pomiędzy osiadłymi wspólnotami, prowadząc do rozbudowanej sieci wzajemnych relacji społecznych.

    Jako, że badania (pod tym względem nowatorskie) oparto na współczesnych spisach ludności z grup zbieracko-łowieckich (a nie jak dotychczas, na danych pośrednich), przekonująco tłumaczą, czemu właśnie takie, liczne gromady współpracujących obcych sobie osobników (przypadek niezwykle rzadki w świecie przyrody), prowadzą do zwiększenia roli kontaktów społecznych, a w konsekwencji do gwałtownego rozwoju kultury - największego koła zamachowego na drodze ewolucji gatunku Homo sapiens.


    Źródło: Arizona State University
    Literatura: Kim R. Hill, Robert S. Walker, Miran Božičević, James Eder, Thomas Headland, Barry Hewlett, A. Magdalena Hurtado, Frank Marlowe, Polly Wiessner, Brian Wood. Co-Residence Patterns in Hunter-Gatherer Societies Show Unique Human Social Structure. Science, 2011; 331 (6022): 1286-1289

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Ekistyka – nauka o osiedlach ludzkich, obejmująca planowanie na poziomie regionalnym, miejskim i gminnym, jak również projektowanie budowli mieszkalnych w taki sposób, aby osiągnąć harmonię pomiędzy mieszkańcami osiedla a ich środowiskiem fizycznym i społeczno-kulturowym. Ekistyka jest nauką transdysyplinarną: obejmuje nie tylko planowanie architektoniczne i urbanistykę, ale także geografię człowieka oraz psychologię społeczną, m.in. badanie interakcji zachodzących w obrębie współzamieszkujących osiedle grup społecznych oraz interakcji między różnymi grupami, jak również wieloaspektowe badanie relacji pomiędzy osiedlem, a jego otoczeniem, jak również wpływu formy osiedla na kształtowanie tych relacji.

    Zoosocjologia, socjologia zwierząt (z gr. zoon=zwierzę + "socjologia") – nauka zajmująca się badaniem społecznego życia zwierząt, wzajemnych relacji pomiędzy nimi, strukturą i funkcjonowaniem ich skupisk, a także badaniem ewolucji zbiorowości społecznych. Jest to dziedzina nauki ściśle związana z socjologią ogólną i etologią. Włączana jest czasem do socjologii jako kierunek nazywany biosocjologią.

    Grupa odniesienia - w socjologii tym mianem określa się nie tylko jakąś grupę społeczną, lecz także danych jej członków, jakieś ich cechy, wartości prezentowane przez grupę bądź też wzory zachowań. Takie układy przyjęło się określać mianem grupy odniesienia, ponieważ wszelkie możliwe do skonstruowania układy odniesienia są wytworami życia grupowego jednej bądź wielu grup społecznych.

    Grupa odniesienia - w socjologii tym mianem określa się nie tylko jakąś grupę społeczną, lecz także danych jej członków, jakieś ich cechy, wartości prezentowane przez grupę bądź też wzory zachowań. Takie układy przyjęło się określać mianem grupy odniesienia, ponieważ wszelkie możliwe do skonstruowania układy odniesienia są wytworami życia grupowego jednej bądź wielu grup społecznych.

    Katolicka doktryna społeczna - to zbiór poglądów dotyczących życia społecznego, kapitalizmu i jego społecznej konsekwencji. Mówi ona o tym, że Kościół popiera działania mające na celu polepszenie sytuacji materialnej ludności, jednakże nie godzi się na ucisk i niesprawiedliwość społeczną. Współcześnie katolicka doktryna społeczna uznaje elementarne wartości chrześcijańskie i niezbędną powtórną ewangelizację jako najlepszą drogę do uzyskania pokoju i rozwoju na świecie.

    Doktryny w polityce społecznej - to zbiór teoretyczno - normatywny, zawierający koncepcje kształtowania stosunków społecznych na podstawie określonych układów wartości. Doktryny służą do oceny zjawisk społecznych, budowy różnych programów społecznych jak również kształtowania samej polityki społecznej. Ze względu na różnice układów wartości, znaczenie w praktyce życia społeczno- gospodarczego, wpływ na strukturę i formę realizacji polityki społecznej, można wyróżnić trzy rodzaje doktryn: liberalną, instytucjonalną i kolektywistyczną.

    Problem społeczny – taki stan społeczny, który znaczna część społeczeństwa definiuje jako łamanie norm społecznych, będących dla nich szczególnie cennymi. Problemy społeczne mogą stanowić przeszkodę dla efektywnego funkcjonowania państwa, utrudniają, bądź nawet uniemożliwiają realizację celów społecznych. Problem społeczny stanowi rozdźwięk między uznanymi wzorami a aktualnym stanem rzeczy. Warty podkreślenia jest fakt, że żadne warunki społeczne nie mogą być uznane za problem społeczny, jeśli nie zostaną one określone za pomocą uznanych wartości jako problem przez znaczącą liczbę ludności.

    Dodano: 26.03.2011. 20:45  


    Najnowsze