• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mikrofilantropia: nowe źródło finansowania dla nauki

    01.11.2010. 12:43
    opublikowane przez: Jakub Juranek

    Mikrofilantropia to model filantropii oparty na małych, bezpośrednich interakcjach, pomiędzy potrzebującymi finansowego wsparcia, a tymi, którzy mogą takiego wsparcia udzielić. Ten stosunkowo nowy i coraz bardziej popularny model finansowania wielu przedsięwzięć, może także pomagać w zdobywaniu funduszy na realizację projektów naukowych.

    Idea mikrofilantropii czerpie inspirację z powstałego wcześniej modelu mikrofinansowania oraz pomysłu mikrokredytu, które są obecnie szeroko stosowane w różnych rejonach świata, w celu pomocy ubogim. Za pioniera nowoczesnej koncepcji mikrofinansowania uważa się bangladeskiego ekonomistę Muhammada Yunusa, który jest także współzałożycielem słynnego, udzielającego mikrokredytów na dużą skalę, banku Grameen. Wraz z to instytucją został on uhonorowany Pokojową Nagrodą Nobla za wysiłki na rzecz budowy dobrobytu i oddolnej propagacji rozwoju społecznego.

    Podobnie jak głównym motywem stojącym za stworzeniem systemu mikrofinansowania, była pomoc ludziom biednym w wyjściu z ubóstwa, przy pomocy budowy systemu drobnych pożyczek, mikrofilantropia ma pomagać w osiągnięciu podobnych rezultatów, jednak za pomocą bezzwrotnych mikrodotacji i małych darowizn. Platformy pośredniczące w kontakcie i wymianie pomiędzy tymi, którzy potrzebują zasobów, a tymi, którzy mają ich nadwyżki, stają się coraz bardziej popularne, zaś Internet okazał się doskonałym medium promującym ten rodzaj pomocy. Zdając sobie sprawę z sukcesów programów wykorzystujących taki model sięgania po potrzebne środki, możliwością finansowania swojej pracy dzięki mikrofilantropii, zainteresowali się niedawno także naukowcy.

    Przykładem inicjatywy wykorzystującej pomysł mikrofilantropii w nauce, jest niedawno powstała strona internetowa SciFlies.org, która ma być w zamierzeniu twórców platformą, łączącą chętnych do przeznaczenia drobnych sum pieniędzy w szczytnym celu z szukającymi dodatkowych źródeł finansowania dla swoich projektów naukowcami.

    Zasady działania platformy SciFlies, są następujące. Naukowcy chcący zdobyć finansowanie dla swoich badań rejestrują własny profil na stronie. Następnie wysyłają zarządzającym stroną aplikację ze swoim projektem. Projekt ten jest oceniany przez recenzentów, na zasadach podobnych do tych, jakie obowiązują w przypadku publikacji naukowych lub aplikacjach o grant, w typowych instytucjach naukowych (twórcy strony starają się współpracować z recenzentami pracującymi dla największych instytucji fundujących granty na świecie m.in. amerykańskimi NIH - ang. National Institutes of Health ). Zaakceptowane projekty umieszczane są na stronie i stanowią bazę, z której zainteresowani darczyńcy, mogą wybierać programy badawcze, które chcą sponsorować. Finansowanie projektu nie rozpoczyna się, dopóki nie zostaną zgromadzone pełne, zgłoszone w zapotrzebowaniu przez wnioskodawcę fundusze. Aby w pełni realizować ducha mikrofilantropii, opierającej się przecież na jak najbardziej bezpośrednim kontakcie darczyńców i odbiorców wsparcia, wnioskujący o dotacje umieszczają w profilach swoje zdjęcia oraz dzielą się także osobistymi informacjami o sobie, źródłach swej motywacji czy życiowej filozofii. Ponadto, według regulaminu, każdy donator po rozpoczęciu sponsorowanego przez niego projektu, na bieżąco informowany jest o jego postępach oraz, oczywiście, jego wynikach końcowych.

    Główna idea projektu, podobnie jak całej mikrofilantropii, zasadza się na obserwacji, że nie zawsze liczy się suma dotacji, ale ważna jest raczej ilość darczyńców. W mikrofilantropii promowana jest również zasada, że lepiej przeznaczyć tę samą kwotę dla większej ilości potrzebujących/przedsięwzięć, niż wypłacać ją jednemu beneficjentowi. Takie podejście przynosi obydwu stronom większe korzyści. Dlatego też, chcący wesprzeć naukę swoimi pieniędzmi, nie są na platformie SciFlies namawiani do przeznaczania na ten cel wielkich sum, ale raczej drobnej pomocy, ale za to przeznaczonej na kilka projektów.

    Twórcy SciFlies nie kryją, że liczą na sukces i szybki rozwój swojej inicjatywy. Wskazują oni, że dzięki mikroinwestycjom możliwa będzie realizacja setek badań, które dotychczas musiałyby długo czekać na finansowanie z innych źródeł, lub nie otrzymałyby pieniężnego wsparcia wcale. Są oni zdania, że ich platforma może być szczególnie pomocna dla badaczy realizujących mniejsze, ograniczone w swej skali projekty, które wymagają stosunkowo niewielkiego - ale paradoksalnie, często właśnie z tego względu trudnego do pozyskania - wkładu pieniężnego. Ponadto, jako dodatkową zaletę starania się o finansowania przez ich stronę, autorzy SciFlies wskazują fakt, że dzięki ich platformie, badacze zyskują także nowe możliwości promowania swojej pracy oraz informowania o niej szerokiej publiczności.
    Osobom niezajmującym się zawodowo nauką, inicjatywy takie jak SciFlies, oferują z kolei możliwość przyczynienia się do przełomowych odkryć w nauce oraz niezależnego od instytucji, samodzielnego wsparcia dziedzin badań, które osobiście uważają one za ważne.

    Można mieć nadzieję, biorąc pod uwagę wszystkie wymienione korzyści, że zastosowanie mikrofilantropii w nauce okaże się sukcesem i w przyszłości platformy takie jak SciFlies, będą pełniły nie tylko rolę dodatkowego źródła finansowania projektów naukowych, ale także staną się medium, dzięki któremu, szerokie rzesze społeczeństwa, będą mogły angażować się w rozwój nauki. Dzięki podobnym inicjatywom, być może, przyspieszeniu ulegnie tempo rozwoju badań, szczególnie w wielu zmarginalizowanych obecnie z różnych powodów, dziedzinach. Przyniesie to korzyści zarówno beneficjentom pomocy, jak i darczyńcom, choćby poprzez satysfakcję, że ich ciężko zarobione pieniądze, przyczyniły się do ważnych i przełomowych odkryć w wielu dyscyplinach nauki.


    Więcej informacji na temat SciFlies.org i jego twórców (w języku angielskim) można znaleźć tutaj oraz tutaj .
    Stronę projektu odwiedzić można klikając na adres: http://www.sciflies.org/ .
    Przykład innego przedsięwzięcia wykorzystującego ideę mikrofilantropii w celu gromadzenia funduszy na badania naukowe (związane z obszarem "czystych" źródeł energii), można znaleźć pod adresem: http://eurekafund.org/.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Moon Zoo – jeden z ogólnodostępnych internetowych projektów astronomicznych, zapoczątkowanych projektem Galaxy Zoo. Z tego projektu wywodzi się zakrojona na szeroką skalę inicjatywa nazwana "Zooniverse", do której należą również takie zoo-projekty jak: Galaxy Zoo Mergers, Galaxy Zoo Supernovae, Solar Stormwatch, Galaxy Zoo Hubble i inne. Celem "Zooniverse" jest stworzenie miejsca dla całego pakietu projektów, które pozwolą każdemu, kto ma dostęp do internetu, przyczynić się do rozwoju nauki. Wszystkie z nich wykorzystują możliwości internetu poprzez udział internautów w badaniach naukowych, wspierających projekty badawcze opracowane przez astronomów, a które wymagają udziału dużej liczby uczestników. Są to badania, które wymagają szczególnie inteligencji oraz spostrzegawczości człowieka (wykorzystanie komputerów nie daje w tych badaniach oczekiwanych rezultatów). Crowdfunding – forma finansowania różnego rodzaju projektów przez społeczności, które są wokół tych projektów zorganizowane. Przedsięwzięcie jest w takim przypadku finansowane poprzez dużą liczbę drobnych, jednorazowych wpłat dokonywanych przez osoby zainteresowane projektem. Upowszechnienie się internetu pozwala na łatwe informowanie o projektach i tworzenie wokół nich społeczności, co przyczyniło się do rozwoju zjawiska crowdfundingu. Określenie to jest zwykle używane w odniesieniu do zbiórek prowadzonych na stworzonych w tym celu platformach internetowych, rzadziej także przy pomocy serwisów społecznościowych lub blogów. Polityka naukowa definiowana jest jako działalność państwa oraz innych instytucji publicznych mająca na celu takie wpływanie na naukę, które w sposób optymalny przyczyni się do wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego przy jak najlepszym wykorzystaniu środków na badania naukowe. Często do szeroko rozumianej polityki naukowej zalicza się także politykę innowacyjną, której zadaniem jest wprowadzanie wyników badań naukowych, wynalazków i usprawnień do praktyki gospodarczej. Jest to jedna z najmłodszych dziedzin polityki gospodarczej, ukształtowała się dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Przełomową datą jest rok 1935, kiedy to wydano pracę J.D.Bernala pt. "The Social Function of Science"("Społeczna funkcja nauki"), ujmującą całościowo problemy nauki we współczesnym świecie. W 1967r. we Frascati(Włochy) odbyła się konferencja przedstawicieli krajów skupionych w OECD, w trakcie której wypracowano wiele zaleceń i definicji dotyczących polityki naukowej, będących podstawą obecnego rozwoju tej dziedziny. Dzięki ustaleniom z 1967r. w wielu krajach, także w krajach rozwijających się, utworzono organy decyzyjne a szczeblu rządowym odpowiedzialne za politykę naukową.

    oikos International - międzynarodowa organizacja studencka inspirowana ideą zrównoważonego rozwoju, która powstała by wspierać przedsiębiorczość przyjazną środowisku naturalnemu oraz uwrażliwiać studentów kierunków ekonomicznych na problem zrównoważonego wzrostu gospodarczego. oikos International posiada obecnie ponad 50 000 członków, zrzeszonych w 39 oddziałach lokalnych w 20 państwach świata. Działalność oikosu obejmuje organizację wykładów, konferencji i warsztatów o tematyce prospołecznej i proekologicznej oraz realizację projektów mających na celu praktyczne zastosowanie zasad zrównoważonego rozwoju w gospodarce. Większość działań to oddolne inicjatywy dopasowane do potrzeb lokalnego środowiska danego oddziału. Niemniej jednak, oikos International realizuje również szereg projektów o skali globalnej, które mają przybliżać międzynarodowej społeczności ideę zrównoważonego rozwoju oraz prowokować do dyskusji na temat szans i zagrożeń globalnej gospodarki, której przyszło rozwijać się w granicach wytyczonych przez naturę. Część projektów ma charakter typowo edukacyjny, służy wzrostowi wiedzy i zdobywaniu nowych umiejętności przez członków oikos International, dzięki czemu możliwy jest wzrost oddziaływania samej organizacji. Nadwyżka budżetowa - suma dochodów budżetowych przewyższająca wydatki budżetowe; jeden z rodzajów nadwyżki finansowej. Powoduje wycofanie z obiegu określonej ilości pieniądza (działanie deflacyjne) i umożliwia wprowadzenie do obiegu dodatkowej ilości pieniądza poprzez udzielenie kredytu (kreacja pieniądza). Nadwyżka budżetowa jest jednym ze źródeł pokrycia kredytów bankowych. Skala i przeznaczenia nadwyżki budżetowej jest pochodną polityki społecznej i polityki gospodarczej. Zależy również od systemu finansowania działalności gospodarczej, który w różnym zakresie może angażować środki własne podmiotów gospodarczych, dotacje budżetowe i kredyt bankowy.

    Sieć aniołów biznesu (ang. business angels network) to organizacja tworząca platformę, w ramach której przedsiębiorca szukający finansowania dla swojego projektu, ma szansę znaleźć anioła biznesu, który wesprze go kapitałowo. Pełni ona rolę pośrednika między aniołami biznesu a pomysłodawcami, niwelując barierę informacyjną. Inwestorom zapewnia anonimowość i dostęp do najlepszych projektów (prowadzi ich selekcję) oraz profesjonalnych szkoleń, a przedsiębiorcom - wsparcie w przygotowaniu pomysłu, dopracowaniu koncepcji i dokumentacji oraz możliwość zaprezentowania projektu aniołom biznesu. Efektywność ich działania w znacznej mierze opiera się na rozbudowanym środowisku, do którego powinno należeć wielu inwestorów i pomysłodawców reprezentujących różne branże. Znaczna część sieci aniołów biznesu to instytucje non-profit, choć coraz więcej tego typu organizacji prowadzi działalność komercyjną. W Polsce sieci aniołów biznesu poszukują projektów, których potrzeby kapitałowe mieszczą się w przedziale 50 tys. – 5 mln zł. Obecnie (2011) w Polsce funkcjonuje 10 tego typu sieci: Refinansowanie – jest to operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel. W rezultacie te pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być znowu użyte do finansowania takich samych jak poprzednio czy też odmiennych działań. W gospodarce rynkowej największą skalę i znaczenie mają operacje refinansowania przeprowadzane wewnątrz systemu bankowego.

    Quasi-pieniądz (prawie pieniądz) – aktywa finansowe łatwo wymienialne na pieniądze, które nie odgrywają czynnej roli w transakcjach i dlatego nie mogą być w pełni uważane za pieniądz. Emitentami stają się oprócz instytucji kredytowych także pośrednicy finansowi niebędący bankami, ale również przedsiębiorstwa niefinansowe (stosując kryterium udziału aktywów finansowych w aktywach ogółem). Sprzyja temu przede wszystkim rozwój systemu finansowego obfitującego w zróżnicowane instrumenty finansowe, coraz lepiej dostosowane do potrzeb uczestników życia gospodarczego (minimalizujące koszty transakcyjne zawieranych przez nich – coraz bardziej złożonych – transakcji). Dodatkowym czynnikiem, który stymuluje rozwój surogatów pieniądza jest również konwergencja finansowo-informatyczna, stwarzająca pole rozwoju innowacji elektronicznych, które znajdują zastosowanie w świecie finansowym. Fab Lab (z ang. Fabrication Laboratory) - to rodzaj pracowni lub małego laboratorium, w której mamy możliwość realizacji własnych projektów i pomysłów. Jest to miejsce dla osób które chcą realizować swoje marzenia, hobby, naukę lub pracę, a potrzebują narzędzi i przestrzeni oraz wiedzy technicznej.

    Projekt celowy – projekt w wyniku którego powstaje nowy bądź zmodernizowany wyrób lub wdrożona nowoczesna technologia. Głównym celem programu jest stworzenie systemu umożliwiającego finansowanie badań naukowych, rozwinięcie zaplecza naukowo-badawczego oraz poszerzenie współpracy z podmiotami gospodarczymi. Projekty celowe kierowane są do małych i średnich przedsiębiorstw. Program został uruchomiony w 2001 roku na wniosek ówczesnego Ministra Nauki i Informatyzacji (obecne Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego), a realizacja działań została powierzona organizacji pozarządowej.

    Venture Capital – termin oznaczający inwestycje na niepublicznym rynku kapitałowym znajdujących się we wczesnych fazach rozwoju. Jest to forma finansowania innowacyjnych, a przez to obarczonych ryzykiem, projektów inwestycyjnych. Celem inwestowania venture capital jest zysk wynikający z wartości przedsiębiorstwa, a nie z samej działalności produkcyjnej bądź usługowej. Przybiera ona specyficzną formę. Polega ona na zasileniu kapitałowym powstającej spółki poprzez objęcie akcji lub udziałów. Działania te powodują że kapitał do firmy nie jest wprowadzany w formie kredytu, ale w formie właścicielskiej. Inwestor oferujący finansowanie typu venture capital staje się współwłaścicielem spółki, którą finansuje. Forma i ilość akcji bądź udziałów, jaką otrzyma dostawca kapitału, wynika z wcześniejszych ustaleń pomiędzy nim a właścicielami, lub pomysłodawcami nowego rozwiązania. Inwestor przedsięwzięcia podejmuje takie same ryzyko jak pozostali udziałowcy przedsięwzięcia. W przypadku powodzenia przedsięwzięcia, razem z założycielami czy pomysłodawcami uczestniczy w jego sukcesie. Występuje pomoc menadżerska, jaką otrzymuje przedsiębiorca od inwestora, który na bieżąco uczestniczy w działaniach na rzecz rozwoju przedsięwzięcia i w praktyce staje się on partnerem przedsiębiorcy. Współpracę reguluje umowa inwestycyjna, zawierająca postanowienia dotyczące wzajemnych praw i obowiązków stron. Zakres ingerencji w działalność spółki jest większy niż w przypadku większości typów inwestycji i polegają na wzajemnym zaufaniu stron.

    Portal Badań Estońskich (est. Eesti Teadusportaal, ETIS; ang. Estonian Research Portal) – system informacyjny utworzony przez Estońskie Ministerstwo Szkolnictwa i Nauki, którego zadaniem jest ułatwienie szybkiego dostępu do aktualnych i kompleksowych informacji o nauce estońskiej w różnych jej dziedzinach. Na portalu można zasięgnąć informacji dotyczących instytutów i projektów naukowo-badawczych oraz estońskich badaczy i ich publikacji. System zawiera kilka działów i baz danych, m.in.: aktualności naukowe, forum, polityka badań naukowych i rozwoju, współpraca międzynarodowa i itd. Polityka finansowa – najogólniej to działalność podmiotu, który daży do wyznaczonych wcześniej celów za pomocą narzędzi finansowych. Najczęściej przyjmuje się, że polityka finansowa jest domeną państwa ze względu na fakt, że podmioty inne niż państwo nie mają pełnej suwerenności w odniesieniu do kwestii finansowych, takich jak tworzenie pieniądza, ustalanie stóp procentowych, stawek podatkowych itp. Zgodnie z tym podejściem można powiedzieć, że polityka finansowa wyraża umiejętność gromadzenia i wydatkowania publicznych środków pieniężnych dla realizacji celów społecznych i gospodarczych. Innymi słowy jest to świadoma działalność organów i instytucji państwa, polegająca na określaniu celu swojej działalności oraz optymalnych rozwiązań (środków) dla osiągnięcia tych celów. Do działań tych należy kolejno: przygotowywanie i planowanie prowadzenia operacji pieniężnych każdego typu, następnie realizacja tychże operacji oraz końcowa ewidencja i analiza przebiegu podobnych operacji w przyszłości. Z kolei wśród celów polityki finansowej można wyróżnić: strategiczne (nadrzędne) lub odcinkowe (drugorzędne), krótko- lub długookresowe, a także dotyczące gromadzenia (pasywów) lub wydatkowania (aktywów). Muszą one jednocześnie spełniać następujące kryteria: realności, niesprzeczności, jasności, akceptowalności. Samą politykę finansową państwa można podzielić na politykę fiskalno-budżetową (rozwijaną przez rząd) oraz politykę monetarną (za którą odpowiedzialny jest bank centralny), w skład której wchodzi polityka pieniężna i polityka kursu walutowego:

    Moving Anthropology Student Network (MASN) jest to międzynarodowa sieć zrzeszająca studentów i doktorantów zajmujących się tematyką antropologiczną. Organizacja ta założona została w 2005 roku w Wiedniu z inicjatywy około 20 studentów z 6 państw europejskich, celem promowania komunikacji i wymiany doświadczeń naukowo-badawczych między europejskimi studentami i absolwentami antropologii, etnologii oraz socjologii. Równolegle do aktywności w wirtualnej przestrzeni komunikacyjnej działalność MASN opiera się na dorocznych konferencjach, które dają możliwość nawiązania bezpośrednich kontaktów, podejmowania wspólnych projektów badawczych oraz promowania antropologii, jako dziedziny oferującej alternatywne spojrzenie na problemy współczesnego świata. Dotychczas odbyło się siedem zakończonych sukcesem konferencji MASN. Obecnie platforma internetowa MASN [1] jest medium komunikacji między antropologami przebywającymi w różnych rejonach świata. The European Society for History of Law (Eurpoejskie Stowarzyszenie Historii Prawa) jest europejskim stowarzyszeniem założonym w 2009 roku z siedzibą w Brnie w Republice Czeskiej. Stowarzyszenie tworzy platformę współpracy pomiędzy historykami prawa oraz instytucjami, które zajmują się publikowaniem materiałów naukowych oraz organizują spotkania historyków prawa. Stowarzyszenie ma za zadanie łączyć nie tylko historyków prawa, ale także sędziów z instytucji wymiaru sprawiedliwości (na przykład z Sądu Konstytucyjnego), adwokatów i praktyków, którzy są zainteresowani współpracą. Głównym zadaniem Stowarzyszenia jest wspieranie badań naukowych w zakresie historii prawa, prawa rzymskiego, historii idei w różnych państwach Europy. W kręgu zainteresowania Stowarzyszenia pozostają:

    Dodano: 01.11.2010. 12:43  


    Najnowsze