• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nacisk na europejskie badania naukowe w Europie Środkowo-Wschodniej

    27.07.2012. 19:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Europejskie badania naukowe, technologia i rozwój od dawna odgrywają wiodącą rolę w wielu punktach zwrotnych, niemniej zdaniem Europejskiej Fundacji Nauki (ESF) nieodzowna jest ponowna refleksja, by zidentyfikować wyzwania przyszłości i opracować nowe programy. Ponadto należy zwrócić uwagę, w jaki sposób paneuropejskie programy badań naukowych mogą harmonizować ze specyficzną dynamiką zmian zachodzących w różnych regionach, zwłaszcza w Europie Środkowo-Wschodniej (EŚW). To głębsze zastanowienie zostało podkreślone w nowym raporcie ESF pt. "Central and eastern Europe Beyond Transition: Convergence and Divergence in Europe" (Europa Środkowo-Wschodnia po okresie przejściowym: konwergencja i dywergencja w Europie). Raport stawia sobie za cel wyznaczenie nowych tematów badań w dziedzinie nauk społecznych, prowadzonych na obszarze EŚW i poświęconych temu regionowi, które mają być promowane i wspierane przez krajowe i europejskie instytucje finansujące.

    Pewnym niedopowiedzeniem byłoby stwierdzenie, że w ciągu ostatnich 25 lat byliśmy świadkami jednych z najgłębszych zmian politycznych, społecznych i gospodarczych w historii Europy. Upadek komunizmu pod koniec lat 80. XX w. nie tylko zmienił kształt relacji na kontynencie, ale również przyniósł fascynujące informacje na temat potencjału - także i ograniczeń - wielkoskalowych przekształceń społecznych.

    Mając to na uwadze, raport ESF dąży do ustalenia wydarzeń w EŚW, które mogą potencjalnie stać się gorącymi tematami badawczymi prac naukowych nad tymi regionami jako częścią europejskiego społeczeństwa i jako takie powinny być promowane i wspierane przez krajowe i europejskie instytucje grantodawcze. W raporcie wskazano również na to, jak przyszły obraz EŚW może wspomóc rozwój nauk społecznych w ogóle oraz wskazać na zagadnienia istotne dla badań transnarodowych.

    Wypowiadając się na temat raportu, Robert Burmanjer, kierownik komórki ds. nauk społecznych i humanistycznych przy Komisji Europejskiej powiedział: "Patrzenie w przyszłość pozwala na trafne spostrzeżenia i zalecenia co do miejsca nauk społecznych i humanistycznych w Europie Środkowo-Wschodniej oraz sposobu, w jaki mogłyby i powinny mieć wspólną płaszczyznę z międzynarodowymi projektami badawczymi".

    W sumie publikacja przedstawia szereg konkretnych wniosków i zaleceń pomagających w przygotowaniu ukierunkowanych projektów, które odpowiadają na potrzeby ustawodawców zmagających się z przyszłymi wyzwaniami, w obliczu których staje obecnie Europa i świat.

    Przy sporządzaniu raportu określono trzy interdyscyplinarne klastry tematyczne: zmieniające się populacje; nowa topografia Europy oraz spójność społeczna. Klaster "zmieniające się populacje" ocenia, jak migracja, regionalne zmiany populacji, mniejszości etniczne i integracja wpływają na podstawową strukturę populacji EŚW. Natomiast klaster "nowa topografia Europy" kładzie nacisk na "powrót do Europy", przezwyciężając podział Wschód-Zachód, a także na oddziaływanie funduszy spójności na administrację lokalną oraz na poszerzanie granic Europy w kierunku wschodnim. Wreszcie klaster "spójność społeczna" skupia się na stopniu transformacji społeczno-gospodarczej, którą przeszła Europa postkomunistyczna przez ostatnie 20 lat, zwłaszcza pod względem mobilności i zaufania społecznego.

    "Nauki społeczne w Europie Środkowo-Wschodniej były poważnie wypaczone w okresie komunizmu" - wyjaśnia profesor Daniel David, wiceprezes Rumuńskiej Rady ds. Badań Naukowych (CNCS). "Ten raport może pomóc nam zintegrować badania w dziedzinie nauk społecznych prowadzone w Europie Środkowo-Wschodniej z tymi prowadzonymi na arenie międzynarodowej".

    W wielu krajach raport zyskał wagę narodową. Peter Weiss, ambasador Słowacji na Węgrzech zauważył: "Głębsze zastanowienie się nad badaniami w dziedzinie nauk społecznych w Europie Środkowo-Wschodniej i na jej temat oraz wyznaczenie nowych granic nauk społecznych i identyfikacja głównych wyzwań i tematów badawczych w zakresie współpracy naukowców akademickich z krajów Europy Wschodniej i Zachodniej stanowi, co nie podlega dyskusji, jeden z podstawowych warunków przezwyciężenia obecnego kryzysu w UE".

    W raporcie wskazano osiem zaleceń strukturalnych dotyczących badań w dziedzinie nauk społecznych w EŚW i na jej temat. Podkreślają one konieczność zapewnienia większej obecności uczonych z EŚW i społecznych zagadnień badawczych dotyczących EŚW w międzynarodowych projektach naukowych. Kładą również nacisk na realne potrzeby pod względem rozwoju infrastruktury badawczej i kapitału ludzkiego, a także wzywają do wdrażania dobrych praktyk w zakresie administracji, doskonałości naukowej i niezależności.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Nauki o obronności – jedna z dyscyplin naukowych wchodzących w skład obszaru nauk społecznych i dziedziny nauk społecznych, utworzona uchwałą Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 28 stycznia 2011 r. zmieniającą uchwałę w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (M.P. 2011 nr 14 poz. 149). Nauki o bezpieczeństwie – jedna z dyscyplin naukowych wchodzących w skład obszaru nauk społecznych i dziedziny nauk społecznych, utworzona uchwałą Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 28 stycznia 2011 r. zmieniającą uchwałę w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (M.P. 2011 nr 14 poz. 149). Chińska Akademia Nauk Społecznych (chin. upr. 中国社会科学院, chin. trad. 中國社會科學院, pinyin Zhōngguó Shèhuì Kēxuéyuàn) – największa i najważniejsza chińska instytucja naukowa oraz ośrodek badań naukowych w zakresie filozofii i nauk społecznych. Została utworzona w 1977 roku w wyniku wydzielenia i reorganizacji Oddziału Filozofii i Nauk Społecznych Chińskiej Akademii Nauk.

    Sopockie Towarzystwo Naukowe (STN) – polskie towarzystwo naukowe z siedzibą w Sopocie. Celem STN jest zapoczątkowywanie, organizowanie i popieranie badań naukowych bez względu na dziedzinę, upowszechnianie wyników badań naukowych i wiedzy, przedstawianie władzom potrzeb i inicjatyw naukowych, rozwijanie życia naukowego regionu, działanie na rzecz wiązania nauki z potrzebami gospodarczymi i społecznymi. Obecnie składa się z trzech sekcji: Nauk Humanistycznych i Społecznych, Nauk Przyrodniczych i Nauk Ścisłych. Peter Wagner - niemiecki teoretyk społeczny. Jego badania skupiają się na teorii społecznej oraz politycznej filozofii współczesnej Europy. Prowadzi badania z dziedziny historii nauk społecznych.

    Polityka społeczna – przyjęty i realizowany przez władzę publiczną i organizacje pozarządowe zespół długofalowych działań na rzecz zaspokajania potrzeb i rozwiązywania problemów społecznych. Polityka społeczna to również dziedzina nauk społecznych zajmująca się teorią polityki społecznej. Nauka o polityce społecznej znajduje zastosowanie przy konstruowaniu programów gospodarczych i społecznych partii politycznych a wyborcy oczekują ich realizacji w zgodzie z deklaracjami przedwyborczymi. Polska przyjęła w Konstytucji model społecznej gospodarki rynkowej. Badania terenowe (ang. field work) to termin odnoszący się do wszelkiego rodzaju badań z zakresu nauk społecznych, w których badacz "rusza zza biurka" i przeprowadza swój projekt w analizowanej społeczności.

    Problem społeczny – taki stan społeczny, który znaczna część społeczeństwa definiuje jako łamanie norm społecznych, będących dla nich szczególnie cennymi. Problemy społeczne mogą stanowić przeszkodę dla efektywnego funkcjonowania państwa, utrudniają, bądź nawet uniemożliwiają realizację celów społecznych. Problem społeczny stanowi rozdźwięk między uznanymi wzorami a aktualnym stanem rzeczy. Warty podkreślenia jest fakt, że żadne warunki społeczne nie mogą być uznane za problem społeczny, jeśli nie zostaną one określone za pomocą uznanych wartości jako problem przez znaczącą liczbę ludności. Prewencja rentowa - działanie prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych mające na celu leczenie ludzi pobierających od dłuższego czasu (min. 30 dni) zasiłek dla bezrobotnych i mających realną szansę na odzyskanie zdolności do pracy. Najczęściej są to ludzie cierpiący na choroby układu krążenia lub schorzenia układu ruchu. ZUS ma za zadanie wspierać ubezpieczonych, aby zminimalizować wydatki na świadczenia z tytułu niezdolności do pracy. W tym orzeka, a następnie kieruje na rehabilitację leczniczą i pokrywa część kosztów tej rehabilitacji. Zadaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest również przeprowadzanie badań na temat przyczyn inwalidztwa (wynikłego z tytułu wypadków przy pracy lub chorób zawodowych) oraz finansowe wspieranie badań naukowych dotyczących tych kwestii.

    Stosunki międzynarodowe – dziedzina wiedzy i dyscyplina akademicka zaliczana do nauk społecznych, a często także (choć wzbudza to poważne kontrowersje wśród badaczy) do nauk politycznych. Przedmiotem badań są wszelkie "stosunki społeczne, które kształtują się ponad granicami państw i dotyczą relacji między różnymi podmiotami życia międzynarodowego".

    Koalicja KARAT (KARAT Coalition) - regionalna sieć kilkudziesięciu organizacji pozarządowych i jednostek działających na rzecz sprawiedliwości społecznej i równości między płciami w krajach Europy Środkowo-Wschodniej i Wspólnoty Niepodległych Państw. Zajmuje się m.in. lobbingiem, organizacją szkoleń, tworzeniem raportów dotyczących warunków pracy w zawodach i sektorach sfeminizowanych (szwaczki, kasjerki), badaniem wpływu reform społecznych i gospodarczych na relacje między płciami.

    Akademia Nauk Społecznych (ANS) – szkoła wyższa istniejąca w latach 1984–1990 powstała z połączenia Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR i działającego od 1974 Instytutu Podstawowych Problemów Marksizmu-Leninizmu.

    Dodano: 27.07.2012. 19:37  


    Najnowsze