• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy badają przyczyny rozwodów w Polsce

    25.02.2011. 00:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Ślub zawierany pod presją, problemy materialne, choroba jednego z małżonków, dzieci z poprzednich związków - to niektóre czynniki zwiększające prawdopodobieństwo rozwodu - wynika z badań prowadzonych przez Martę Styrc z Zakładu Demografii Instytutu Statystyki i Demografii Szkoły Głównej Handlowej.

    W ramach projektu FAMWELL prowadzonego na SGH Marta Styrc przeprowadziła badania 3 tys. kobiet w wieku 25-40 lat.

    Uczestniczki były pytane o historię swojego życia od 15. urodzin. Okazało się, że jest kilka czynników, które mają duży wpływ na wzrost prawdopodobieństwa rozwodu, np. jeśli panna młoda na ślubnym kobiercu jest przy nadziei; jeśli małżonkowie będą wychowywać dzieci, które wcześniej mieli z innymi partnerami; jeśli pojawiają się problemy finansowe albo któreś z małżonków ciężko zachoruje.

    Jak zważa w rozmowie z PAP Marta Styrc, prawdopodobieństwo rozwodu w Polsce od 1991 roku wzrosło z 15 proc. do 30 proc. "Nie oznacza to jednak, że od tego czasu zmieniła się jakość związków" - zaznacza demograf. Jej zdaniem, na takie zmiany w społeczeństwie wpływ mają m.in. zmiany postaw i norm społecznych, czy zmiany prawne, które ułatwiają lub też utrudniają zakończenie związku w sądzie.

    Styrc zwraca uwagę, że jeśli w roku 1991 r. rozwód trwał 5 miesięcy, to dziś - trochę ponad 3 miesiące. Od tego czasu, w miarę skracania się sprawy rozwodowej, liczba takich rozstań wzrastała. Co jednak charakterystyczne, kiedy w 1993 r. sprawa rozwodowa przedłużyła się średnio do 6,5 miesiąca, zaobserwowano spadek częstości występowania rozwodów.

    "W Polsce oficjalną, podawaną w aktach rozwodowych przyczyną rozpadu małżeństw są najczęściej: niedochowanie wierności, niezgodność charakterów, nadużywanie alkoholu przez partnera oraz nieporozumienia finansowe małżonków" - wymienia badaczka.

    Czy jakieś pary są bardziej stabilne? Wydawałoby się, że posiadanie dzieci może zwiększać trwałość małżeństwa. Z badań Marty Styrc wynika jednak, że nie do końca tak się dzieje. "Tylko bardzo małe dzieci, do drugiego roku życia sprawiają, że rodzice rzadziej decydują się na rozwód" - twierdzi naukowiec. Okazuje się, że starsze dzieci nie zwiększają już tak bardzo trwałości związku - wśród rodziców dzieci 6-letnich lub starszych notuje się już podobny odsetek rozwodów, jak wśród małżeństw bezdzietnych.

    Z analiz wynika też, że dla małżeństwa najtrudniejszy do przetrwania jest trzeci, czwarty i piąty rok po ślubie. Zarówno wcześniej, jak i później rozstania są już mniej prawdopodobne.

    Jak wyjaśnia Marta Styrc, na liczbę rozwodów wpływ ma też wykształcenie partnerów. Do rozwodów bardziej skłonne są teraz osoby słabiej wykształcone. Jednak - jak zauważa badaczka - od początku lat 90. te proporcje się odwróciły. Jeszcze w latach 70. i 80. rozwody były rzadkością i to głównie osoby wykształcone, niebojące się procedur sądowych czy reakcji otoczenia decydowały się na zakończenie związku na drodze sądowej.

    Między innymi akceptacja społeczna tego zjawiska sprawiła, że z czasem rozwód stał się bardziej popularny wśród gorzej wyedukowanych warstw społeczeństwa i skłonność do rozwodu u takich osób jest teraz wyższa niż u Polaków dobrze wyedukowanych. "Osoby wykształcone mogą mieć lepiej rozwinięte umiejętności interpersonalne, znajdują +lepszych+ partnerów, wiedzą, jak radzić sobie z trudnościami, zdają sobie sprawę z konsekwencji rozwodu" - ocenia demograf.

    Wśród czynników podtrzymujących trwałość małżeństwa, rozmówczyni PAP wymienia stałą pracę małżonków, stabilizację materialną i dobry stan zdrowia. Trwalsze są też małżeństwa zawierane w starszym wieku, kiedy decyzja o ślubie podejmowana jest bez przymusu i z dużą rozwagą.

    Prawdopodobieństwo rozwodu jest za to zwiększone, jeśli ślub zawierany jest pod presją, np. kiedy partnerka jest w ciąży. "A w Polsce ciąża zadziwiająco często poprzedza ślub" - ocenia Styrc. Jak wynika z badań projektu FAMWELL, prawie co trzecia Polka stojąca na ślubnym kobiercu jest w ciąży. Badaczka zaznacza jednak, że nie zawsze w takich sytuacjach ciąża jest głównym czynnikiem decydującym o zawarciu małżeństwa, bo np. do poczęcia może dojść już w czasie narzeczeństwa, oczekiwania na ślub.

    Projekt Instytutu Statystyki i Demografii "Nowe wzorce formowania rodziny w Polsce - kontekst społeczno-ekonomiczny, preferencje i wpływ na zadowolenie z życia (FAMWELL)" jest finansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu Lider. Celem projektu jest lepsze zrozumienie przyczyn leżących u podstaw nowych wzorców zachowań związanych z formowaniem rodzin i płodnością w Polsce, a także konsekwencji tych zachowań dla dobrostanu psychicznego ludności.

    PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

    agt/ kap/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Rozwód – rozwiązanie ważnego związku małżeńskiego przez sąd na żądanie jednego lub obojga małżonków. Rozwód oprócz owdowienia i unieważnienia małżeństwa jest jedną z okoliczności kończących małżeństwo. Wśród rozwodów możemy wyróżnić dwa typy:

    Lokalizacja małżeństwa - zwyczaje społeczne wyznaczające miejsce zamieszkania współmałżonków po zawarciu związku małżeńskiego.

    Separacja (tzw. rozdzielenie małżonków od stołu i łoża) – faktyczny lub formalny stan w małżeństwie polegający na rozkładzie pożycia małżeńskiego. Separacja faktyczna nie pociąga za sobą skutków prawnych. Separacja formalna jest instytucją prawną orzekaną przez sąd na wniosek jednego lub obojga małżonków. W odróżnieniu od rozwodu separacja nie rozwiązuje związku małżeńskiego.

    Unieważnienie małżeństwa – według polskiego Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżeństwo może być unieważnione konstytutywnym wyrokiem sądu. Dopóki nie stanie się on prawomocny, małżeństwo zawarte wbrew zakazowi istnieje i korzysta z pełnej ochrony prawnej. Do skutków unieważnienia małżeństwa w zakresie stosunku małżonków do wspólnych dzieci oraz w zakresie stosunków majątkowych między małżonkami stosuje się odpowiednio przepisy o rozwodzie.

    Małżeństwo w Kościele katolickim rozumiane jako wzajemna i publiczna zgoda mężczyzny i kobiety ukierunkowane jest na wzajemne dobro małżonków oraz na prokreację i wychowanie dzieci. Zasadniczymi elementami katolickiego małżeństwa są również jedność i nierozerwalność. Małżeństwo ludzi ochrzczonych podniesione jest do rangi sakramentu.

    Małżeństwo aranżowane ( ang. arranged marriage ) – rodzaj małżeństwa w społeczeństwach tradycyjnych, gdzie przyszły małżonek/małżonka jest wyszukiwana przez rodziców, często z pomocą swata, astrologa itd. W zależności od społeczności zdanie osób bezpośrednio zainteresowanych nie jest brane pod uwagę, albo też w niewielkim stopniu. Małżeństwa aranżowane do tej pory dominują na przykład w Indiach. Do początku XX w. było też normą w Europie i Japonii.

    Statyka społeczna - zajmuje się badaniem porządku społecznego, czyli wzajemnymi związkami między różnymi częściami społecznego organizmu. Badana pod względem trzech aspektów: jednostki, rodziny i społeczeństwa. W badaniu jednostki skupia się na cechach człowieka, które wpływają na charakter całego społeczeństwa. Człowiek "szybko się nudzi", emocje przeważają nad intelektem, ma silnie wykształcone uczucia egoizmu, ład moralny uzależniony od osobistych instynktów, a interes powszechny jest rezultatem tego, co mają ze sobą wspólnego interesy poszczególnych jednostek.

    Dodano: 25.02.2011. 00:40  


    Najnowsze