• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prof. A. Dudek: pierwsza Solidarność nie była antypezetpeerowska

    29.11.2010. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    To mit, że Solidarność w latach 1980 - 1981 była antypezetpeerowska - powiedział w piątek PAP prof. Antoni Dudek, który uczestniczył w konferencji "+Solidarność+ od wewnątrz 1980-1981", zorganizowanej w Warszawie przez Instytut Pamięci Narodowej i Polską Akademię Nauk.

    "Związek tworzyli ludzie o różnych zapatrywaniach, w tym zdecydowanie antykomunistycznych, ale oni stanowili stosunkowo niewielką grupę" - podkreślił. Przypomniał, że w NSZZ "S" liczącym w 1980 r. ok. 10 milionów ludzi jeden milion to byli członkowie partii. "W takiej sytuacji trudno sobie wyobrazić, aby Solidarność była jednoznacznie antypezetpeerowska" - wyjaśnił prof. Dudek z IPN.

    Opinię tę potwierdzają badania, które podczas konferencji zaprezentował Bartosz Kaliski z Instytutu Historycznego Polskiej Akademii Nauk. Kaliski przebadał stenogramy ze zjazdu "S" odbywającego się jesienią 1981 r. w Gdańsku.

    Wystąpienia na zjeździe dotyczące PZPR wskazywały na niejednoznaczny stosunek delegatów do partii. Ich opinie na jej temat niejednokrotnie wykluczały się wzajemnie. "Dla nich PZPR była +częściowo polska+, +częściowo robotnicza+, a nawet +solidarna+ z załogą. Zarazem jednak była oceniana zupełnie odmiennie, jako +niepolska+, +pozbawiona autorytetu+, +antyrewolucyjna+ i wręcz +antysocjalistyczna+" - mówił Kaliski. Jego zdaniem, choć PZPR nie była postrzegana przez delegatów jednolicie, to jednak tylko mniejszość wypowiadała się o partii jednoznacznie pozytywnie. Duża część deklarowała tolerancją wobec członków PZPR.

    Stosunek związkowców do partii pokazuje także skład Komisji Krajowej "Solidarności" wybranej na zjeździe w październiku 1981 r. "12 proc. członków KK należało do partii. Byli jej członkami przynajmniej do 1980 r." - wyjaśniał dr Piotr Osęka z Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk. Zdaniem historyka, "poziom +upartyjnienia+ komisji odwzorowywał +upartyjnienie+ społeczeństwa". Członkowie PZPR stanowili na początku lat 80. 12 proc. ludności Polski.

    Według Osęki, wybór partyjnych do KK może oznaczać, iż byli oni postrzegani jako ludzie, którzy wstąpili do PZPR nie z powodów koniunkturalnych, że kierowała nimi chęć działania na rzecz poprawy życia w kraju.

    Z czasem stosunek związkowców do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej ulegał zmianie, radykalizował się. Do przesilenia doszło, gdy jesienią 1981 r. kierownictwo partii zażądało od członków PZPR, by wystąpili z "S". "Wówczas jednak efekt okazał się odwrotny od zamierzonego. Większość partyjnych związkowców złożyła legitymacje PZPR" - mówi prof. Antoni Dudek.

    Konferencja "+Solidarność+ od wewnątrz 1980-1981" została zorganizowana przez Instytut Pamięci Narodowej i Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk. Zgromadziła historyków z Polski i USA. WKA

    PAP - Nauka w Polsce

    ls/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Związki branżowe - określenie związków zawodowych powstałych jesienią 1980 roku w wyniku przekształcania się Centralnej Rady Związków Zawodowych (de facto przestała ona istnieć). Liczba ich członków w roku 1981 wynosiła około trzy miliony. Związki branżowe utworzyły Komisję Porozumiewawczą Branżowych Związków Zawodowych, a jej przewodniczącym został Albin Szyszka. W konfliktach między władzami a NSZZ "Solidarność" związki branżowe stały na ogół po stronie władz. Poglądy i postawy członków związków branżowych były bardziej odległe od prezentowanych w ruchu solidarnościowym niż poglądy członków PZPR. Władysław Ważniewski - polski historyk dziejów najnowszych związany z PZPR. Pracował w Zakładzie Historii Partii przy KC PZPR i w Akademii Nauk Społecznych. Prof. dr. hab., obecnie pełni funkcję prorektora ds. nauki Wyższej Szkoły Biznesu i Administracji w Łukowie. Sekretariat Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (Sekretariat KC PZPR), razem z Biurem Politycznym KC PZPR, był w praktyce najwyższą władzą wykonawczą PZPR.

    Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (KC PZPR) – organ kierowniczy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) w latach 194890; najwyższa władza PZPR między zjazdami, kierująca całokształtem pracy partii. Ryszard Halaba (ur. 1930, zm. 1992) – polski historyk. Od 1947 roku aktywny działacz „Wici” oraz PPR (następnie PZPR). Od 1948 do 1950 był członkiem ZMP. Maturę zdał w 1950 roku. W latach 1950 – 1955 studiował historię na Uniwersytecie im. W. I. Lenina w Kazaniu (ZSRR). Od 1955 zatrudniony w Wydziale Historii Partii KC PZPR, następnie w Zakładzie Historii Partii przy KC PZPR. W 1962 roku obronił pracę doktorską: Stronnictwo Ludowe 1944-1946 (niektóre problemy rozwoju organizacyjnego, działalności politycznej i współpracy z PPR). W latach 1976-1876 pracował jako wykładowca w Wyższej Szkole Nauk społecznych przy KC PZPR, skąd odszedł do pracy w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej w Warszawie. W swojej pracy naukowej zajmował się głównie powojenną historią polityczną Polski, szczególnie dziejami Polskiej Partii Robotniczej.

    Bogdan Hillebrandt (ur. 1931) – polski historyk i działacz partyjny żydowskiego pochodzenia. Doktorat pod kierunkiem Stanisława Herbsta (Partyzantka na Kielecczyźnie w okresie drugiej wojny światowej). Pracował w Zakładzie Historii Partii przy przy KC PZPR i Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy Komitecie Centralnym Polskiej Partii Robotniczej. Centralne Archiwum KC PZPR - jednostka istniejąca w latach 1971-1990 przy KC PZPR. Jego szefem w latach 1971-1981 był Janusz Durko, 1981-1990 Bronisław Syzdek. Zastępcą kierownika przez cały ten okres był Norbert Kołomejczyk . Instytucja gromadziła archiwalia związane z dziejami polskiego ruchu robotniczego. Pracowali w niej historycy rozwiązanego Zakładu Historii Partii.

    Biuro Polityczne Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (w skrócie Biuro Polityczne KC PZPR lub z rosyjskiego "Politbiuro") było (razem z Sekretariatem KC PZPR) głównym organem kierowniczym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W jego skład wchodziło zwykle od 9 do 15 członków, posiadających pełne prawo głosu, oraz kilku zastępców członka Biura Politycznego, bez pełnego prawa głosu. Wzorowane na podobnym organie KC KPZR było faktycznym ośrodkiem decyzyjnym władz komunistycznych. Tu zapadały kluczowe decyzje polityczne, a członkowie Biura Politycznego nadzorowali powierzone sobie poszczególne ministerstwa i resorty. Nowe Drogi - polski miesięcznik ideologiczny, "organ teoretyczny i polityczny" KC PZPR (wcześniej KC PPR) wydawany w Warszawie w latach 1947-1989 przez "RSW Prasa-Książka-Ruch". Zamieszczał obszerne artykuły wyjaśniające założenia poczynań partii w dziedzinie polityki wewnętrznej i zagranicznej oraz omawiał zagadnienia ideologiczne i organizacyjne Partii. Był lekturą obowiązkową dla działaczy PZPR.

    Komisja Sekretariatu Biura Politycznego KC PZPR ds. Bezpieczeństwa Publicznego – komisja kontroli partyjnej Biura Politycznego Komitetu Centralnego PZPR nad aparatem represji stalinowskich w Polsce w latach 1949-1954.

    Jan Tomicki (ur. 24 czerwca 1932, zm. 8 czerwca 1988) – polski historyk dziejów Polski międzywojennej, badaczem dziejów polskiej lewicy. Pracował w Zakładzie Historii Partii przy KC PZPR, był redaktorem kwartalnika „Z Pola Walki”, wykładał w Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR, a następnie w Akademii Nauk Społecznych PZPR. Był członkiem PZPR od 1955 roku, a w latach 1948-1955 członkiem ZWM, jednak nie pełnił żadnych funkcji w organizacjach. Napisał wiele istotnych prac dotyczących problematyki politycznej II Rzeczypospolitej i historii lewicy w Polsce. Był redaktorem popularno-naukowego ujęcia dziejów II RP opublikowanego w ramach serii „Konfrontacje historyczne”.

    Julian Jan Auleytner (ur. 13 lutego 1922 w Studziankach, zm. 7 grudnia 2003) – polski fizyk, wieloletni pracownik naukowy Polskiej Akademii Nauk, członek egzekutywy POP PZPR w Instytucie Fizyki PAN, członek PZPR w latach 1969-1981. Posłanie Pierwszego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” do ludzi pracy Europy Wschodniej, odezwa uchwalona 8 września 1981 przez I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ "Solidarność", wzywający związkowców krajów bloku radzieckiego do wspólnej walki o swoje prawa do swobody zrzeszania się. Autorem tekstu był Bogusław Śliwa.

    Zenobiusz Wincenty Kozik (ur. 23 stycznia 1928 roku w Mierzwinie, pow. Jędrzejów) – historyk, politolog, działacz polityczny. Absolwent ekonomii na Wydziale Handlu Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Krakowie (1953). Doktorat w 1970 (Parte i stronnictwa polityczne w Krakowskiem w latach 1945-1947) w zakresie nauk politycznych na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Habilitacja w 1974 w zakresie historii myśli politycznej w Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy Komitecie Centralnym PZPR w Warszawie. Profesor nadzwyczajny od 1985 roku. Pracował min. w Wyższej Szkole Nauk Społecznych w Warszawie przy Komitecie Centralnym PZPR - Instytut Ruchu Robotniczego (wicedyrektor 1974-1981) i kierownik Zakładu Historii Polski Ludowej (1974-1977), następnie Akademii Nauk Społecznych w Warszawie (do 1990). Członek Komitetu Redakcyjnego kwartalnika "Z Pola Walki" (1974-1981).. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych "Solidarność", NSZZ RI "Solidarność" – związek zawodowy rolników powstały jako część ruchu Solidarności zapoczątkowanego w sierpniu 1980. Legalizacja związku stała się możliwa po zawarciu porozumień rzeszowsko-ustrzyckich 19 lutego 1981 (władze odmawiały prawa bytu związkowej reprezentacji rolników, co wywołało strajki chłopskie w styczniu 1981).

    Instytut Kształcenia Kadr Naukowych – wyższa szkoła partyjna i marksistowska placówka badawcza, powołana w 1950 przez Adama Schaffa przy Komitecie Centralnym PZPR. W 1954 Instytut przekształcono w Instytut Nauk Społecznych przy KC PZPR. Instytut Podstawowych Problemów Marksizmu-Leninizmu (IPPM-L) – placówka naukowa zajmująca się zagadnieniami marksizmu. Instytut powołany został 26 lutego 1974 uchwałą Biura Politycznego KC PZPR. W 1984 z połączenia Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR i IPPM-L utworzono Akademię Nauk Społecznych.

    Dodano: 29.11.2010. 00:11  


    Najnowsze