• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prof. Okoń-Horodyńska o roli kobiet w globalnej gospodarce

    29.06.2010. 09:18
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Globalizacja z kobiecej perspektywy ukazuje znacznie więcej kosztów niż korzyści. Szanse na zmianę roli kobiet w globalnej gospodarce opartej na wiedzy analizuje prof. Ewa Okoń-Horodyńska z Uniwersytetu Jagiellońskiego, zwolenniczka przeprowadzenia foresightu kobiet w dłuższej perspektywie czasowej.

    Jak tłumaczy profesor, globalizację można scharakteryzować na wiele sposobów - od błyskawicznej komunikacji, rozpowszechnienia wiedzy i technologii wzrost integracji ekonomicznej po zależność wzajemną narodów, uniwersalizację norm, zachowań, kultury, wysysanie zasobów i kapitału z biednych narodów, drastyczne obniżanie kosztów produkcji i maksymalizację zysków, masowy eksport miejsc pracy z krajów rozwiniętych do biednych i supremację targowiska nad społeczeństwem oraz zysku nad wszelkimi innymi wartościami społecznymi.

    "Kobieca perspektywa globalizacji to nie tylko nierówności czy nawet dyskryminacja analizowane zwykle w krajach tzw. cywilizowanych, wysoko rozwiniętych, to także nieprawdopodobne różnice w poziomie egzystencji, przestrzeganiu godności ludzkiej i prawa do aktywności gospodarczo-społecznej. Trzeba więc widzieć wszystkie problemy kobiet w wielu przekrojach globalnej gospodarki" - przypomniała profesor w czasie spotkań organizowanych w Warszawie przez Urząd Patentowy RP, poświęconych aktywności biznesowej, naukowej i innowacyjnej kobiet.

    Jak podkreśliła, globalizację należy rozpatrywać w kontekście takich czynników, jak miejsce w strukturze społecznej, narodowość, rasa, uzdolnienia, talenty, kompetencje, religia, czynniki etniczne, seksualność i edukacja - wszystkie one "dotykają" nierównego traktowania płci.

    Zdaniem ekspertki, globalizację widzianą z kobiecej pespektywy opisują uderzające w swojej wymowie statystyki. Jak podała, aż 70 proc z 1,3 mld osób na świecie żyjących w ubóstwie to kobiety. 60 proc. z 550 tys. pracowników nisko opłacanych na całym świecie to kobiety. W 2006 r. różnice w wynagrodzeniach między mężczyznami a kobietami wynosiły blisko 40 proc., przy tym jedna trzecia gospodarstw domowych jest utrzymywana przez kobiety. 98 proc. bogactwa na ziemi znajduje się w rękach mężczyzn a tylko 2 proc. należy do kobiet, 225 najbogatszych ludzi świata - mężczyzn posiada takie aktywa, jak 2,5 mld najbiedniejszych, a 80 proc. z nich to kobiety.

    Profesor wzięła pod uwagę nie tylko kwestie ekonomiczne. Z zebranych przez nią danych wynika, że 98 proc. kobiet z 17 mln zarażonych wirusem HIV w wieku od 19 do 49 lat żyje w krajach rozwijających się. 60 proc. mieszkańców Afryki chorych na AIDS to kobiety, w Indiach prawie 90 proc. kobiet będących nosicielkami wirusa HIV zostało zarażonych przez swoich mężów.

    Równie porażające są - według naukowiec - informacje dotyczące edukacji i warunków życia. 58 mln dziewczynek w wieku szkolnym nie chodzi do szkoły. 600 mln kobiet nie umie czytać i pisać. Ponad dwie trzecie porodów na świecie odbywa się w warunkach niebezpiecznych dla zdrowia i życia. Tylko w 14 krajach świata kobiety zajmują jedną trzecią stanowisk w instytucjach państwowych. Są wciąż kraje, gdzie kobiety nie mają prawa głosu.

    Profesor Okoń-Horodyńska uwzględnia w swoich rozważaniach pogląd, iż najtrudniejszym kosztem globalizacji jest to, że jest ona najgroźniejszą w historii ludzkości inżynierią socjalną, niektórzy nawet mówią o neokolonializmie.

    Zaznacza jednak, że są tacy, którzy w globalizacji widza tylko korzyści. Tom Palmer, dyrektor Atlas Global Initiative for Free Trade, Peace, and Prosperity uważa, że globalizacja prowadzi do pokoju przez zmniejszanie zachęt do tworzenia konfliktów, tworzy dobrobyt, wolny handel należy do podstawowych praw człowieka.

    Z kolei Kofi Anan ocenia, że szukanie argumentów przeciwko globalizacji można porównać z poszukiwaniem argumentów przeciwko prawu grawitacji. Dzięki globalizacji bowiem wszyscy ludzie na świecie mogą dzielić korzyści.

    Pozytywne jest jednak to - zauważyła prof. Okoń-Horodyńska - że światowi liderzy mają też inne stanowiska. Prezydent USA Barack Obama stwierdził bowiem, że niektóre polityki zamiast wyposażać ludzi do zmierzenia się z globalizacją wzmacniają najbardziej destruktywne trendy globalnej gospodarki, a zdaniem Hilary Clinton, zbyt wiele dowodów wskazuje, że marsz do globalizacji prowadzi do marginalizacji kobiet i dziewcząt i to musi się zmienić. KOL

    PAP - Nauka w Polsce

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Globalizm – zbiór przekonań i poglądów dotyczących globalizacji, która w globalizmie jest najczęściej oceniana pozytywnie i uznawana za najważniejszy proces zachodzący we współczesnym świecie. Wiele twierdzeń globalizmu (a w szczególności bezkrytyczne podejście do globalizacji) krytykowane jest przez anty- i alterglobalistów. Globalizm może też oznaczać pewien kierunek polityki nastawiony na skalę globalną lub globalny wymiar zjawisk społecznych. Paradoks globalizacji – opisany przez Daniego Rodrika paradoks, zwany przez niego też trylematem globalizacji, sugerujący konflikt między demokracją, nieograniczoną globalizacją gospodarczą i autonomią bądź suwerennością państw. Rodrik dowodzi, że niemożliwa jest koegzystencja tych trzech celów polityki na poziomie państwa narodowego. Kubańska Federacja Kobiet hisz. Federación de Mujeres Cubanas (FMC) – kubańska organizacja społeczno-polityczna założona w 1960 r., mająca 73710 placówek w całym kraju. Do FMC należy 85% kobiet w wieku powyżej 14 roku życia. Federacja ma bliskie powiązania z wieloma ministerstwami i przez tę organizację głos kobiet w walce o pełne prawa może zostać usłyszany. W dzisiejszej Kubie 44,5% członków związków zawodowych, 64% prawników, 49% sędziów i 47% sędziów Sądu Najwyższego to kobiety. 45,2% deputowanych do parlamentu to kobiety – to trzeci na świecie odsetek kobiet uczestniczących w życiu publicznym.

    Kobiety w muzyce – przedmiot badań historii kobiet i muzykologii genderowej, zwracający uwagę na relacje między społeczną sytuacją kobiet a ich udziałem i rolą w kulturze muzycznej. Opisując historię muzyki, zwraca specjalną uwagę na role, jakie pełniły w niej kobiety i w ten sposób poszerza obraz historii muzyki, stworzony przez tradycyjną muzykologię, zajmującą się głównie twórczością zawodowych kompozytorów. Do kluczowych zagadnień należy zebranie dokumentacji i próba wyjaśnienia następujących zjawisk: Rozwój zależny - koncepcja rozwoju społecznego zakładająca, że kraje peryferyjne rozwijają się w sposób zależny od dominujących społeczeństw centralnych. Tak rozumiany rozwój jest ciągiem zmian ekonomicznych, politycznych, kulturowych i społecznych zachodzących w państwach peryferyjnych, uwarunkowanych przeobrażeniami w krajach dominujących.

    Globalizacja – ogół procesów prowadzących do coraz większej współzależności i integracji państw, społeczeństw, gospodarek i kultur, czego efektem jest tworzenie się "jednego świata", światowego społeczeństwa; zanikanie kategorii państwa narodowego; kurczenie się przestrzeni społecznej i wzrost tempa interakcji poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych oraz wzrost znaczenia organizacji ponad- i międzynarodowych, w szczególności ponadnarodowych korporacji. Geneza tego procesu lokowana jest w epoce odkryć geograficznych, dokonywanych przez Europejczyków od XV wieku, a rozpatrywany w nauce jest on dopiero od lat 80. XX wieku, mimo, że kwestia tworzenia porządku ponadnarodowego podejmowana była już na początku wieku XIX. Globalizacja jako realne zjawisko przez część naukowców jest postrzegana sceptycznie. Jest ona również postrzegana jako zjawisko powodujące wzrost nowych, nieprzewidywalnych form ryzyka oraz wzrost nierówności społecznych w skali globu czy też w skali poszczególnych społeczeństw. Skutki tych procesów nie są do końca rozpoznane, mogą prowadzić zarówno do większej homogenizacji kultury, jak i do jej kreolizacji i zwiększenia różnorodności kulturowej. Ryzyko organizacyjne – pojęcie dość szerokie, które dotyczy skomplikowanych kwestii pracowników, ich osobowości i zachowań, a także zagadnień technicznych i organizacyjnych. Jest związane z szybką innowacją produktów, potrzebą wprowadzania co chwilę nowych technologii, czego powodem jest zjawisko globalizacji (wprowadzenie euro, outsourcingu).

    Europejskie Forum Społeczne – odbywające się co dwa lata w kolejnych europejskich państwach spotkania ludzi związanych z ruchem alterglobalistycznym, zwanym również ruchem krytyków neoliberalnej globalizacji. Wołanie o prawa kobiety, tytuł oryginału (ang.) A Vindication of the Rights of Women: with Strictures on Political and Moral Subjects – utwór autorstwa Mary Wollstonecraft (1792), uważany za jedną z najwcześniejszych prac z zakresu filozofii feministycznej. Wollstonecraft odpowiada w nim ówczesnym teoretykom polityki i wychowania, uważającym, że kobiet nie powinno się kształcić. Jej zdaniem kobiety powinny odbierać wykształcenie odpowiadające ich pozycji w społeczeństwie. Mogą one być „towarzyszkami życia” swoich mężczyzn, a nie jedynie ich małżonkami. Zamiast postrzegać kobiety jako ornament czy własność przekazywaną na drodze małżeństwa, należy w nich widzieć istoty ludzkie wyposażone w te same fundamentalne prawa, co mężczyźni.

    Lesbofobia obejmuje różne formy negatywnego nastawienia względem lesbijek jako jednostek, par oraz jako grupy społecznej. Może ono obejmować uprzedzenie, dyskryminację oraz nadużycia połączone z nastawieniami i uczuciami od pogardy do wrogości. W związku z tym, lesbofobia jest seksizmem w stosunku do kobiet, krzyżującym się z homofobią. Cynthia Petersen, profesor prawa na Uniwersytecie Ottawy, zdefiniowała lesbofobię włączając w to także "strach kobiety przed miłością do drugiej kobiety, oraz strach mężczyzn (włączając w to także mężczyzn homoseksualnych) o to, że kobiety ich nie kochają".

    Etnonacjonalizm – postawa polegająca na dążeniu do kulturowego, niekiedy również politycznego usamodzielnienia się w ramach własnej wspólnoty etnicznej, religijnej i językowej oraz na obronie tej wspólnoty przed otoczeniem uważanym za zagrożenie. Wyrazem etnonacjonalizmu jest m.in. wspieranie ruchów separatystycznych, wspólnot etnicznych wewnątrz państw, popieranie integracji regionalnej, obrona interesów i autonomii państw narodowych przeciwko procesom globalizacji.

    Prawa kobiet lub prawa człowieka kobiet – uprawnienia i wolności należące do kobiet i dziewcząt w danych społeczeństwach. David Harvey (ur. 31 października 1935 r. w Gillingham, Wielka Brytania) - teoretyk społeczny, geograf, profesor antropologii w City University of New York. Należy do najczęściej cytowanych autorów w zakresie nauk humanistycznych oraz geografii i wniósł znaczący wkład w rozwój tej ostatniej jako dyscypliny akademickiej. Stosuje metodologię marksistowską do analizy globalizacji i kapitalizmu.

    Międzynarodowy Dzień Tłumacza – święto obchodzone 30 września w dniu wspomnienia św. Hieronima, tłumacza Biblii uznawanego za patrona tłumaczy. Dzień tłumacza był propagowany przez FIT-IFT (fr. Fédération internationale des traducteurs, ang. International Federation of Translators), Międzynarodową Federację Tłumaczy (obecnie afiliowaną przez UNESCO), od momentu jej utworzenia w 1953. W roku 1991 FIT podjęła inicjatywę w celu oficjalnego uznania Międzynarodowego Dnia Tłumacza, aby w ten sposób wyrazić solidarność branży tłumaczeniowej na całym świecie i zwrócić uwagę na zawód tłumacza w różnych krajach (niekoniecznie wywodzących się z tradycji chrześcijańskiej). Dzień tłumacza jest okazją do wyrażenia dumy z wykonywania zawodu, którego ranga staje się coraz istotniejsza w erze postępującej globalizacji. Śmierć człowieka pracy (oryg. Workingman’s Death) – film dokumentalny z 2005 roku w reżyserii Michaela Glawoggera. Film opowiada o przemianach pracy fizycznej w epoce globalizacji. Muzykę do filmu skomponował John Zorn. Polska premiera miała miejsce 17 listopada 2006.

    Liga Kobiet Polskich – Liga Kobiet Polskich jest stowarzyszeniem zrzeszającym kobiety bez względu na światopogląd, przekonanie czy przynależność do innych organizacji społecznych, partii politycznych, kościołów lub związków wyznaniowych chcące działać na rzecz kobiet i ich rodzin( § 1 Statutu LKP). Została oficjalnie zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w 2001 roku, ale odwołuje się do tradycji Ligi Kobiet Polskich założonej w 1913 roku.

    Dodano: 29.06.2010. 09:18  


    Najnowsze