• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prof. Popiołek: nie ma osobowościowych wzorców starości

    22.10.2010. 00:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Starość nie istnieje; nie ma osobowościowych wzorców, które ją wyznaczają; starość może być tylko indywidualną decyzją - przekonywała przedstawicieli uniwersytetów trzeciego wieku psycholog z Uniwersytetu Śląskiego prof. Katarzyna Popiołek. Organizatorzy i słuchacze takich uniwersytetów, gdzie seniorzy pogłębiają wiedzę i realizują swoje pasje, spotkali się w czwartek na ogólnopolskim seminarium w Katowicach. Pierwsze uniwersytety trzeciego wieku powstały w Polsce 35 lat temu. Dziś jest ich ok. 300, mają ponad 100 tys. słuchaczy.

    W spotkaniu uczestniczyła żona prezydenta Anna Komorowska, która podkreślała, że choć uniwersytety i studia kojarzą się z młodością, nieważna jest tu metryka, ale młody duch ludzi, chcących się rozwijać. Również Popiołek w wykładzie "Starość jako zadanie na całe życie" mówiła o względności pojęcia starości.

    "Starość nie istnieje. Nie ma jej. Nie żartuję, mówię to jako psycholog. Jak się okazuje, starość może być tylko indywidualną decyzją: jestem stary i teraz już będę tylko stary (). Nie ma żadnych osobowościowych wzorców, które pozwalałby wytyczyć granicę, za którą zaczyna się wiek, który moglibyśmy określić starością" - powiedziała profesor.

    Jak mówiła, każda osoba w późnej dorosłości jest "absolutnie niepowtarzalna, inna; i tam musi być traktowana". "Nie ma podstaw do stworzenia jakiejś ogólnej charakterystyki grupy ludzi starszych, która tak naprawdę nie istnieje jako grupa jednorodna" - wskazała Popiołek.

    Przywołała współczesną koncepcję ciągłości osobowości, według której człowiek, kontynuując swoje życie, w żadnym momencie nie zmienia się w sposób radykalny.

    "To jest ciągłość rozwoju. Człowiek rozwija pewne określone cechy i nie ma takiego punktu, w którym nagle dzieje się coś takiego, że należałoby powiedzieć, iż teraz jest coś innego - okres, w którym należałoby kogoś koniecznie inaczej traktować" - wyjaśniła.

    Prof. Popiołek przypomniała również tzw. koncepcję wyłączenia, zalecającą stopniowe, od pewnego wieku "wyłączanie się" seniorów z działań, które rzekomo nie przystają do ich wieku czy stanu zdrowia. Dziś tę koncepcję uznaje się za nieaktualną.

    "Badania pokazały, że aczkolwiek są pewni seniorzy, którzy rzeczywiście trochę wyłączają się z pewnych ról, to jednak najszczęśliwsi są ci, którzy są aktywni. Ci, którzy podejmują jakieś role, wchodzą w nowe role, podtrzymują swoje cechy osobowości, które rozwinęli w trakcie życia" - powiedziała profesor.

    Psycholog zaznaczyła, że - jak głosi fenomenologiczna koncepcja rozwoju - na to, jacy jesteśmy w później dorosłości, pracujemy przez całe życie. "To my nadajemy sens temu okresowi, to my kształtujemy jego obraz. Nie ma żadnej szuflady, do której możemy być włożeni. Każdy pracuje przez całe życie na to, jak ta późna dorosłość będzie wyglądała" - wskazała.

    Do "filarów energii", na które psychologia zwraca uwagę, profesor zaliczyła kontrolowanie tego, co sprzyja zdrowiu człowieka - zamiast koncentrowania się na chorobie. Aby w ten sposób myśleć potrzeba poczucia sensowności (coś ma sens, kiedy w to wierzymy), poczucia zrozumiałości (gdy umiemy sobie wytłumaczyć to, co nas spotyka) oraz zaradności, czyli umiejętności korzystania z pomocy i wsparcia innych ludzi.

    "Jednak istotą tego, co z nami się dzieje, jest miłość. Badacze mózgu potwierdzili to, co zawsze mówili poeci i filozofowie - gdy człowiek odczuwa miłość, w mózgu uruchamia się system nagrody, który wzmacnia energię człowieka, poprawia jego funkcjonowanie" - powiedziała Popiołek.

    Dodała, że chodzi nie tylko o miłość, rozumianą jako baza związku między ludźmi. "Mówię o tej miłości, która jest w nas, którą obdarzamy innych; o tym ogniu, który w nas płonie. Jeśli my kochamy, to ten ogień, ta energia w nas jest. I to jest najważniejsze" - podsumowała profesor.MAB

    PAP - Nauka w Polsce

    ls/ jbr/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Trzeci wiek (złoty wiek, jesień życia) – okres w życiu człowieka, który określa starość, wiek emerytalny, podeszły wiek; umowny, ostatni etap życia ludzi. Starość – stan będący efektem starzenia się, ostatni okres życia u ludzi. Starość ma przede wszystkim wymiar biologiczny (fizjologiczny), lecz także poznawczy, emocjonalny i społeczny. Człowiek zboczeniec – jedna z kategorii typologicznych osobowości społecznej Floriana Znanieckiego określająca osoby, które nie podpadały pod żaden z innych typów osobowości w jego koncepcji, tj. ludzi dobrze wychowanych, ludzi pracy czy ludzi zabawy, a które odchylają się od normalności, pełniąc nieodpowiednie dla siebie role. Jako normalność Znaniecki rozumiał takie przystosowanie jednostki do społeczeństwa, w którym zarówno działanie jednostki jest zgodne z normami przyjętymi w danym systemie kulturalnym i zachowanie jednostki względem innych osób w kręgach społecznych jest normatywnie uporządkowane.

    Pedagogika zdolności - nauka i sztuka szczególnego rodzaju wychowania, które jest skierowane na harmonijną i wszechstronną realizację potencjału twórczego wychowanka. Dążenie do stworzenia jednostce takich warunków, w których będzie mogła rozwijać swoje talenty oraz osobowość. Niezbędne jest wychowywanie z atmosferze piękna, dobra, prawdy i szczęścia. „Zasób twórczości” posiada osoba, a urzeczywistnienie potencjału należy wspomóc w relacji „uczeń-mistrz”. Jako nauka jest oparta na urzeczywistnianiu „mistrzostwa” w określonych dziedzinach przez jednostkę dzięki osobie, która mistrzostwo w danej dziedzinie już osiągnęła. Osobowość nekrofilityczna – w filozofii E. Fromma, osobowość charakteryzująca się specyficzną zdolnością do stosowania wobec innych przemocy, do traktowania życia w sposób przedmiotowy, „do przekształcania wszystkiego co organiczne w zwłoki”. Nekrofil, w tym ujęciu, jest osobą kochającą destrukcję, wierzącą w słuszność przemocy, życie do niczego go nie stymuluje, „sprężyną” jego działania jest strach i rutyna, mechaniczny porządek relacji międzyludzkich. Nekrofila kształtuje współczesna cywilizacja - powstał nowy typ człowieka „homo consumens”, „homo mechanicus”.

    We współczesnej psychiatrii narcyzm uznaje się za zaburzenie osobowości (DSM IV), chociaż w ICD-10 nie jest wyróżniony jako odrębna jednostka nozologiczna. Psychoanaliza podchodzi do tego zagadnienia szerzej, mówiąc, że jest to stan psychiczny, polegający na skierowaniu libido do wewnątrz, wówczas ego staje się obiektem seksualnym. W tym sensie można wyróżnić dwa rodzaje narcyzmu: narcyzm pierwotny i narcyzm wtórny. Narcyzm pierwotny jest stanem małego dziecka, w którym popędy są nieukierunkowane i nie nastąpiła jeszcze kateksja obiektu. Okres narcyzmu pierwotnego kończy się w momencie uświadomienia sobie przez dziecko własnej odrębności oraz zależności od innych (jest to moment, który waży na całym późniejszym życiu). Jeżeli rozwój przebiega prawidłowo dziecko jest w stanie zrezygnować z nieprawdziwego przekonania o własnej omnipotencji i bez większego uszczerbku wejść w stan narcyzmu wtórnego kiedy to zauważa, że własne potrzeby może zaspokajać przy użyciu przedmiotów i innych ludzi. W tym miejscu następuje wspomniane wiązanie z obiektem (kateksja). Siła wiązania oraz jego charakter zależeć od tej pory będą od wielu czynników, zarówno środowiskowych, jak i w późniejszym wieku, osobowościowych. Mapa miłości (ang. lovemap) – koncepcja opracowana przez Johna Money dla wyjaśnienia seksualnych i erotycznych preferencji ludzi. Mapa miłości jest definiowana jako zindywidualizowany, umysłowy wzorzec idealnego kochanka. Zakłada, że każdy człowiek ma mapę miłości i jest w stanie ją opisać o ile tylko zada mu się właściwe pytanie. Za niewłaściwy dobór obiektów seksualnych mogą być odpowiedzialne błędy w mapie miłości danego człowieka. Mapa ta jest relatywnie trwała przez całe życie.

    Typ osobowości B, WZB (Wzór Osobowości B), zachowanie typu B. Typ osobowości, który wyróżniono wraz z osobowością typu A. Badacze poświęcili niewiele uwagi temu typowi osobowości. Zwykle definiuje się ją jako osobowość pozbawioną charakterystycznych cech osobowości typu A. Gerontofilia (gr. γήρον, γήροντος géron, gérontos - "starość", filia - "miłość") - rodzaj zaburzenia preferencji seksualnych (zob. parafilia), w którym osiąganie satysfakcji seksualnej możliwe jest tylko poprzez kontakty z osobami w znacznie zaawansowanym wieku.

    Narcystyczny rodzic – osoba, która przejawia cechy narcyzmu lub u której zostało zdiagnozowane narcystyczne zaburzenie osobowości. Zwykle taki rodzic tworzy chorobliwie bliską relację z dzieckiem, cechuje go zaborczość i często czuje się zazdrosny z powodu wzrastającego poczucia niezależności u syna lub córki. W obliczu rosnącej niezależności, rodzic doświadcza poczucia straty, ponieważ dziecko stanowi dla niego ważne źródło gratyfikacji podtrzymujących pozytywną samoocenę. W rezultacie rozwijane jest narcystyczne przywiązanie, w którym dziecko istnieje głównie po to, by przynosić korzyści rodzicowi.

    MBTI, czyli Myers-Briggs Type Indicator – wskaźnik psychologiczny, służący do określenia typu osobowości. Jest rozszerzoną koncepcją Carla Gustava Junga, który zaobserwował, że osoby mają określone preferencje co do kierowania swojej energii i "ładowania baterii", sposobu zbierania informacji i podejmowania decyzji. W ten sposób określił on 8 typów osobowości. Isabel Briggs Myers i Katherine Cook Briggs rozwinęły pomysł Junga dotyczący hierarchii poszczególnych preferencji w każdym typie osobowości i dodały wymiar opisujący nastawienie do świata zewnętrznego. W ten sposób powstał uniwersalny 4 literowy kod opisujący dany typ psychologiczny, z którym co roku zapoznaje się ponad 2 miliony nowych osób. Kod ten powstaje poprzez wybór jednej preferencji z każdego z 4 poniższych wymiarów:

    Starołęka – część Poznania, w osiedlu samorządowym Starołęka-Minikowo-Marlewo. Położona jest nad wschodnim brzegiem rzeki Warty. Rondo Starołęka – rondo w Poznaniu, na osiedlu samorządowym Starołęka-Minikowo-Marlewo, w pobliżu Starołęki, od której pochodzi nazwa. Rondo jest częścią II ramy komunikacyjnej oraz drogi krajowej nr 11. Przed otwarciem Wschodniej Obwodnicy miasta przez rondo przebiegała droga krajowa nr 5 oraz trasa europejska E261. Rondo Starołęka jest skrzyżowaniem ulic:

    Dodano: 22.10.2010. 00:40  


    Najnowsze