• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przedmioty ścisłe z pasją w europejskich szkołach

    31.08.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    W swoim sprawozdaniu opublikowanym w czasopiśmie Science naukowcy z Europejskiego Laboratorium Uczenia się Nauk Przyrodniczych (ELLS) przy Europejskim Laboratorium Biologii Molekularnej (EMBL) opisują problemy, przed jakimi stają nauczyciele przedmiotów ścisłych w europejskich szkołach i wyjaśniają, w jaki sposób przygotowany przez nich program stawia czoła tym problemom. Program ELLS "ma prowadzić do przemyślenia, przeprojektowania i udoskonalenia zasobów w dziedzinie przedmiotów ścisłych na poziomie szkoły średniej, nie wpływając bezpośrednio na krajowe programy nauczania tych przedmiotów" - czytamy w sprawozdaniu.

    Malejąca liczba europejskich uczniów, którzy wybierają naukę i technologię (NiT) jako cel swojej dalszej ścieżki edukacyjnej wzbudza coraz większy niepokój we wszystkich branżach przemysłowych - od energii nuklearnej po biologię systemów. Do spadku liczby nowych inżynierów i naukowców zasilających rynek pracy przyczynił się splot kilku niekorzystnych czynników. Jak wyjaśniają autorzy przyczyn takiego stanu rzeczy jest wiele.

    Na szczycie listy znajduje się brak urozmaicenia w sposobie nauczania przedmiotów ścisłych. Większość pedagogów ogranicza się do przekazywania faktów, nie pomagając uczniom zrozumieć skąd wiemy, że te "fakty" są prawdziwe. Nie jest rzadkością sytuacja, w której uczniowie przyswajają na pamięć jedynie stosy faktów potrzebnych do zaliczenia testów, zamiast wykonywać ćwiczenia rozwijające umiejętności poznawcze, których wymaga praca naukowa.

    "Dochodzenie naukowe - naśladujące w sali lekcyjnej naukowy proces zdobywania wiedzy - jest nowym podejściem, które ma udoskonalić sposób nauczania przedmiotów ścisłych w szkole" - czytamy w sprawozdaniu. "Zaangażowanie uczniów w proces uczenia się, który do złudzenia przypomina drogę do odkrycia naukowego jest sposobem na rozwój ich umiejętności naukowych." Problem polega na tym, że sala lekcyjna nie może być dokładnie tym samym, co laboratorium badawcze, które wymaga wysokich nakładów i wiąże się z niezwykle rygorystycznymi wymogami bezpieczeństwa. Zakres eksperymentów, które można przeprowadzać w szkole średniej jest dosyć ograniczony.

    Nauczyciele stają przed szeregiem wyzwań związanych z prezentowaniem zaawansowanych i nowoczesnych technologii, z których korzysta nauka jaką znamy, w środowisku o ograniczonej dostępność narzędzi i przy braku odpowiedniego przeszkolenia pedagogicznego. "Wielu nauczycieli nie brało udziału w badaniach naukowych i trudno im zrozumieć ich metodologię" - wyjaśniają autorzy dodając, że w większości systemów szkolnictwa nauczyciele mają "ograniczony dostęp do kontynuowania swojego rozwoju zawodowego".

    EMBL jest międzyrządową organizacją naukową powołaną przez 20 państw członkowskich z siedzibą w Niemczech. ELLS, które zapewnia kontynuację rozwoju zawodowego dla nauczycieli przedmiotów ścisłych z całej Europy, stanowi łącznik między badaniami naukowymi a szkolnymi salami lekcyjnymi. Pomysł polega na zebraniu razem nauczycieli i naukowców, w celu opracowania innowacyjnych narzędzi nauczania oraz strategii, które pomogą zmienić sposób wykładania przedmiotów ścisłych w szkołach.

    Podejście ELLS koncentruje się na wadze "łączenia pojęć z konkretnymi przykładami", a stworzone zasoby mają ilustrować sposoby zastosowania nauki w praktyce oraz jej wpływ na społeczeństwo. Opracowywane prototypy nowych narzędzi przechodzą następnie rygorystyczne testy podczas kursów dla nauczycieli, festiwali nauki i lekcji w szkole. Następnie narzędzia są dopracowywane na podstawie opinii użytkowników, po czym są przygotowywane w różnych językach i bezpłatnie udostępniane.

    Gry naukowe są jednym z przykładów narzędzi, które stanowią dorobek współpracy nauczycieli i naukowców w ramach ELLS. Na przykład gra, w której klocki są ustawione w wielu okręgach narysowanych na posadzce, pomaga uczniom wyobrazić sobie sposób analizowania eksperymentów profilowania DNA. Innym przykładem są gry polegające na odgrywaniu ról, w których uczniowie są zachęcani do dyskutowania nad kontrowersyjnymi tematami naukowymi.

    Seria interaktywnych wykładów przygotowanych przez kobiety-naukowców w ramach projektu sfinansowanego ze środków unijnych, pomaga również w umieszczeniu badań naukowych w namacalnym kontekście rzeczywistego świata. Projekt SET-ROUTES (Paneuropejski program kobiet-ambasadorów demonstrowania wzorów do naśladowania w szkołach i uczelniach wyższych w celu zachęcenia i zmobilizowania dziewcząt i młodych kobiet do studiowania i kariery zawodowej w SET) uzyskał dofinansowanie na kwotę 533.200 EUR z tematu "Nauka i społeczeństwo" Szóstego Programu Ramowego (6PR), aby pomóc rozbudzić entuzjazm młodych ludzi dla nauki.

    Liderzy ELLS mają nadzieję nadać nowy kształt nauczaniu i doprowadzić do zmian w nauczaniu przedmiotów ścisłych, co jak podkreślają jest działaniem długofalowym. Miast podejmować próby zmiany niezliczonych programów nauczania przedmiotów ścisłych w całej Unii Europejskiej, program dąży do lepszego wyposażenia nauczycieli poprzez wypracowanie wraz z nimi narzędzi i wiedzy, które pomogą im zachęcać uczniów do zrozumienia i podejmowania prac naukowych.

    Program ELLS rozpoczął się w 2003 roku i objął ponad 700 nauczycieli z 22 krajów. Niedawno został uruchomiony projekt iNEXT, aby umożliwić nauczycielom i uczniom udział w opracowywaniu skutecznych strategii i programów nauczania przedmiotów ścisłych. Te i kilka innych inicjatyw powinny pomóc, jak ufają naukowcy, wprowadzić nowoczesną naukę do sali lekcyjnej i zaszczepić dzieciom w wieku szkolnym fascynację nauką i technologią.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Science:
    http://www.sciencemag.org/

    Europejskie Laboratorium Uczenia się Nauk Przyrodniczych:
    http://www.embl.it/training/ells/

    Interaktywna sieć szkolenia eksperymentalnego (iNEXT):
    http://www.inext-embl.de/node/11

    SET-Routes:
    http://www.set-routes.org/

    Źródło danych: Science
    Referencje dokumentu: Willingale-Theune J., et al. (2009) Introducing Modern Science into Schools. Science 325:1077-78. Publikacja internetowa z dnia 27 sierpnia; DOI: 10.1126/science.1171989.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Metodyka nauczania - nauka o celowo i systematycznie stosowanych sposobach kierowania pracą uczniów w procesie nauczania. Dzieli się na metodykę ogólną, oraz metodykę szczegółową (metodykę przedmiotów szkolnych) Szkolny zestaw programów nauczania – program, który obejmuje całą działalność szkoły z punktu widzenia dydaktycznego. Uwzględnia całość podstawy programowej dla danego etapu edukacyjnego. Szkolny zestaw programów nauczania składa się z zestawów programów nauczania dla każdego oddziału, ten z kolei składa się z programów nauczania indywidualnie wybranych przez nauczycieli lub ich autorstwa. Późny okres dzieciństwa (okres szkolny) – (dziewczęta 7-10, chłopcy 7-12 lat), w okresie wczesnoszkolnym, w miejsce zabawy wchodzi stopniowo nauka. Następuje szybki rozwój mowy, pamięci, która staje się trwała. Kształtuje się umiejętność myślenia logiczno - abstrakcyjnego i rozwija się wiedza o świecie. W tym okresie dziecko staje się częścią grupy formalnej, jaką jest szkolna klasa. Pod wpływem rówieśników, rodziców, nauczycieli przedszkola i nauczania początkowego następuje socjalizacja. Dziecko uczy się uczestnictwa w życiu zbiorowym i przygotowuje się do samodzielnego odgrywania ról społecznych, oraz rozmaitych zabaw i gier wspomagający rozwój dziecka. Następuje wymiana zębów mlecznych na stałe. Okres ten niesie ze sobą wiele nowych zadań i zmian rozwojowych, które dziecko musi zrealizować, aby poradzić sobie z oczekiwaniami nauczycieli oraz rodziców.

    Nauka ścisła - nauka, w której ściśle i dokładnie opisuje oraz modeluje się zjawiska, a także weryfikuje się hipotezy za pomocą doświadczeń i dowodów matematycznych. Do opracowywania danych doświadczalnych stosowana jest statystyka. Nauki ścisłe to nauki matematyczne i nauki przyrodnicze. Polityka naukowa definiowana jest jako działalność państwa oraz innych instytucji publicznych mająca na celu takie wpływanie na naukę, które w sposób optymalny przyczyni się do wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego przy jak najlepszym wykorzystaniu środków na badania naukowe. Często do szeroko rozumianej polityki naukowej zalicza się także politykę innowacyjną, której zadaniem jest wprowadzanie wyników badań naukowych, wynalazków i usprawnień do praktyki gospodarczej. Jest to jedna z najmłodszych dziedzin polityki gospodarczej, ukształtowała się dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Przełomową datą jest rok 1935, kiedy to wydano pracę J.D.Bernala pt. "The Social Function of Science"("Społeczna funkcja nauki"), ujmującą całościowo problemy nauki we współczesnym świecie. W 1967r. we Frascati(Włochy) odbyła się konferencja przedstawicieli krajów skupionych w OECD, w trakcie której wypracowano wiele zaleceń i definicji dotyczących polityki naukowej, będących podstawą obecnego rozwoju tej dziedziny. Dzięki ustaleniom z 1967r. w wielu krajach, także w krajach rozwijających się, utworzono organy decyzyjne a szczeblu rządowym odpowiedzialne za politykę naukową.

    Metody nauczania – celowo i systematycznie stosowany sposób pracy nauczyciela z uczniami, który umożliwia uczniom opanowanie wiedzy wraz z umiejętnością posługiwania się nią w praktyce, jak również rozwijanie zdolności i zainteresowań poznawczych uczniów. Dydaktyka to jedna z głównych gałęzi nauk pedagogicznych, która zajmuje się procesami nauczania i uczenia się, wszelkimi przedmiotami na kolejnych poziomach tych procesów, od przedszkola do studiów wyższych, a także mających miejsce poza instytucjami oświatowymi, przy zwykłych czynnościach. Jest to zatem nauka o systemie poprawnie uzasadnionych twierdzeń i hipotez dotyczących procesu, zależności i prawidłowości nauczania a uczenia się oraz sposobów kształtowania tego procesu przez człowieka

    Fab Lab (z ang. Fabrication Laboratory) - to rodzaj pracowni lub małego laboratorium, w której mamy możliwość realizacji własnych projektów i pomysłów. Jest to miejsce dla osób które chcą realizować swoje marzenia, hobby, naukę lub pracę, a potrzebują narzędzi i przestrzeni oraz wiedzy technicznej. Postrzeżenie - bezpośrednie odbicie przedmiotów, zjawisk realnego świata, które oddziałuje na nasze narządy zmysłowe. Podstawę do postrzeżenia stanowi obiektywne i niezależne od świadomości i postrzegania ludzkiego, istnienie przedmiotów. W przeciwieństwie do wrażenia, które odzwierciedla poszczególne własności, jakości przedmiotu. Rolą postrzeżenia jest odbijanie przedmiotu jego cech i przymiotów.

    Arvind Kumar Gupta – indyjski wynalazca zabawek i popularyzator nauki. Absolwent Indian Institute of Technology (IIT) w Kanpur. Jako zwolennik zasad Gandhiego, wziął udział w 1978 w programie nauczania dzieci Hoshangabad w stanie Madhya Pradesh. Od tego czasu zajmuje się projektowaniem i tworzeniem pomocy naukowych dla najmłodszych. Jako konsultant UNESCO ds. nauki przedmiotów ścisłych, brał udział w programach edukacyjnych w wielu krajach.

    Historia nauki – dziedzina wiedzy opisująca tworzenie się i rozwój wyspecjalizowanych nauk szczegółowych badających przebieg procesów przyrodniczych i społecznych. Jest to stosunkowo młoda dyscyplina uniwersytecka, trudna w uprawianiu na skutek konieczności łączenia dwu rodzajów kompetencji - orientacji w danej dziedzinie naukowej i umiejętności historyka. Trudność w opisie historii rozwoju nauki zaczyna się w momencie określenia jej przedmiotu. Nie istnieje bowiem nauka w ogóle, ale wyspecjalizowane dziedziny wiedzy, które wyodrębniły się z ogólnego tła religijno-filozoficznego, w różnym czasie, w różnych kręgach cywilizacyjnych, w różnych celach i wykształciły różnorodne, niesprowadzalne do wspólnego mianownika metody.

    Matematyka (z łac. mathematicus, od gr. μαθηματικός mathēmatikós, od μαθηματ-, μαθημα mathēmat-, mathēma, „nauka, lekcja, poznanie”, od μανθάνειν manthánein, „uczyć się, dowiedzieć”; prawd. spokr. z goc. mundon, „baczyć, uważać”) – nauka dostarczająca narzędzi do otrzymywania ścisłych wniosków z przyjętych założeń, zatem dotycząca prawidłowości rozumowania. Ponieważ ścisłe założenia mogą dotyczyć najróżniejszych dziedzin myśli ludzkiej, a muszą być czynione w naukach ścisłych, technice a nawet w naukach humanistycznych, zakres matematyki jest szeroki i stale się powiększa.

    Dodano: 31.08.2009. 15:11  


    Najnowsze