• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Psycholog: katastrofy łączą, ale potem każdy zostaje sam

    25.05.2010. 06:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Sąsiedzka pomoc w trakcie powodzi to normalne zjawisko - oceniła w rozmowie z PAP psycholog ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej dr Magdalena Kaczmarek. Jak zastrzegła, więzi te zanikają jednak, kiedy każdego z osobna przytłoczy proza życia.

    Psycholog podkreśliła, że mobilizacja do wspólnego działania jest częsta w obliczu katastrofy, czyli takiego nieszczęścia, które dotyka nie jedną osobę lub rodzinę, ale dużą grupę ludzi jednocześnie. "To nie jest nic niezwykłego. O wiele rzadziej występują zachowania egoistyczne, czyli takie, że każdy próbuje ratować tylko siebie. Bardzo rzadka jest też panika" - tłumaczyła.

    Kaczmarek podkreśliła, że zjawisko nazywane w psychologii mobilizacją wsparcia społecznego jest powszechne i występuje w każdym społeczeństwie, niezależnie od tego, czy tworzy ono na co dzień silne więzi. Chociaż, jeśli tzw. kapitał społeczny jest większy, to ta mobilizacja przebiega szybciej i sprawniej.

    "W takiej sytuacji, mimo silnego stresu, może występować nawet poczucie euforii i zadowolenia ze wspólnego działania na rzecz ogółu. Ludzie w takiej grupie czują się sobie bliscy" - powiedziała psycholog.

    Niestety, tego stanu, określanego też przez psychologów mianem "wzlotu utopii", nie da się utrzymać długo. Kiedy mija bezpośrednie zagrożenie, poczucie wspólnoty i zapał do pomagania stopniowo mijają. Wraca szara rzeczywistość i każdy z osobna zostaje przytłoczony masą kłopotów, zarówno natury psychologcznej, jak i materialnej. I musi się z nimi uporać sam. "Wtedy każdy czuje, że to on potrzebuje pomocy i nie ma już siły jej udzielać. Bilans jest więc niekorzystny" - tłumaczyła Kaczmarek.

    Taki stan z kolei prowadzi często do konfliktów i wzajemnych pretensji. "To także jest typowe. Kiedy odwiedza się po kilku miesiącach taką społeczność, która w czasie powodzi pomagała sobie z takim zapałem, to okazuje się, że jest ona pogrążona w różnego rodzaju konfliktach. Ludzie mówią, że sąsiad dostał więcej pomocy, a sam myśli tylko o sobie, albo że ktoś inny dostał coś, co mu się nie należało i tak dalej. I wszyscy czują się pokrzywdzeni" - powiedziała.

    Jak podsumowała Kaczmarek, z prozą życia, kiedy opadnie woda, wszyscy muszą uporać się sami. ULA

    PAP - Nauka w Polsce

    kap


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Teoria intymności – teoria z zakresu psychologii społecznej, która próbuje wyjaśnić nietypowe zachowania niewerbalne ludzi w windach, zatłoczonych autobusach, poczekalniach, restauracjach itp. Według tej teorii poczucie bliskości i intymność objawia się w zachowaniu słownym i bezsłownym. Obserwując te komunikaty możemy wnioskować, czy ludzie lubią się i czują się sobie bliscy, czy też nie. Wymiar emocjonalnej bliskości ujawnia się w następujących zachowaniach: Zgodnie z regułą jednomyślności głosowania, zostaje wybrana ta opcja za którą opowiadają się wszyscy członkowie danego społeczeństwa. Dana społeczność wybiera opcje A a nie B, wtedy i tylko wtedy, gdy wszyscy członkowie tej społeczności opowiadają się za opcją A. Reguła jednomyślności głosowania może być respektowana jedynie w sytuacji, gdy zagwarantowana jest wolność każdej jednostki. Warto podkreślić, że do wyboru dochodzi jedynie wtedy, gdy żaden z głosujących nie blokuje wybieranej opcji. System społeczny oznacza całokształt wzorców, funkcji i społecznie akceptowanych sposobów zachowania, obowiązujących w danym społeczeństwie czy też w danej grupie ludzkiej. Według J. Stępnia SYSTEM SPOŁECZNY to wzajemnie ze sobą powiązane elementy rzeczywistości społecznej. Jest ujmowany w kategoriach działań, w które angażują się jednostki lub grupy jednostek w obrębie danego środowiska społecznego.

    Zjawisko społeczne – zjawisko, fakt społeczny czy proces który istnieje, powstaje i zmienia się w czasie dzięki działaniom zbiorowości społecznych lub grup społecznych. Może występować jedynie w odczuciu przedstawicieli danej społeczności (nie mieć charakteru obiektywnego). Zjawiska społeczne wyróżnione zostały z ogółu zjawisk i przeciwstawione zjawiskom przyrodniczym właśnie ze względu na to, że zjawiska przyrodnicze w przeciwieństwie do społecznych istnieją niezależnie od działań ludzkich. Regres społeczny – proces społeczny, którego wynikiem są trwałe zmiany polegające na przekształcaniu się stanu społecznego. Regres społeczny jest przeciwieństwem postępu społecznego, czyli przechodzenia od lepszego do gorszego stanu jakości życia członków społeczeństwa. Pojęcie to oznacza zatem taki rozwój społeczeństwa, który charakteryzuje się:

    Współzależność społeczna to termin używany przez psychologów zajmujących się teorią gier opisujący sytuację, w której osiągnięcie pożądanych celów zależy nie tylko od własnych działań poszczególnych osób znajdujących się w tej sytuacji, ale także od działań pozostałych bohaterów danej sytuacji. Współzależnością społeczną jest więc każda sytuacja, w której ktoś inny – oprócz nas samych – ma wpływ na nasze wyniki. Antropologia ekonomiczna – subdyscyplina antropologii społecznej i kulturowej,która zajmuje się badaniem tradycyjnych systemów ekonomicznych społeczności plemiennych i chłopskich oraz systemów współczesnych. Podstawą jest zwrócenie uwagi na fakt, że ekonomia jest znaczącą częścią kultury i społeczeństwa, a działania ekonomiczne mogą być zrozumiałe tylko w związku z powyższymi aspektami. Ekonomia nie jest wyizolowanym elementem życia społecznego, a celem antropologii ekonomicznej jest zbadanie na ile jest wytworem społecznym i kulturowym oraz poznanie determinantów zjawisk ekonomicznych, które odrzuca klasyczna ekonomia.

    Dewiacja społeczna, patologia społeczna – odchylenie od reguł działania społecznego, postępowanie niezgodne z normami, a także z wartościami przyjętymi w społeczeństwie lub w grupie społecznej. Zachowania dewiacyjne nie są jednoznacznie interpretowane i ich określenie jest zależne od przyjętych systemów normatywnych w danym społeczeństwie. W niektórych ujęciach teoretycznych definiowane jest relatywistycznie jako zachowanie, które zostało przez społeczność zdefiniowane jako dewiacyjne. Pojęcie to upowszechniło się najpierw w socjologii amerykańskiej, dla odróżnienia od określenia patologii. Kontrola poznawcza – w psychologii społecznej to rozpoznawana na płaszczyźnie jednostkowej zdolność danej grupy (społeczności) do "odnajdywania się" tudzież "wychodzenia obronną ręką" z jakichś przełomowych sytuacji (stanowiących potencjalne "stymulatory" generowania się u ludzi negatywnych emocji), i to zarówno z sytuacji spodziewanych (np. następstwa nieuniknionych reform społeczno-gospodarczych), jak i sytuacji niespodziewanych (np. następstwa nagłych ataków terrorystycznych). Kontrola poznawcza danej grupy (społeczności) wyraża się takim jej ustosunkowywaniem się do zaistniałej rzeczywistości, które oparte jest na w miarę całościowym widzeniu zdarzeń (uwzględniającym w interpretacji realną wagę kontekstu). To zaangażowane (od poziomu indywidualnego) wyjaśnianie realiów umożliwia podejmowanie przez tę grupę (społeczność) dość skutecznych działań, których efekty powinny dawać względnie satysfakcjonujące poczucie wpływu na rzeczywistość (rozwój sytuacji drogą rozumienia i czynnego odnoszenia się do przyczyn ją faktycznie implikujących).

    Ewolucja społeczna (zmiany społeczne) – trwałe przemiany, polegające na przekształceniu się zjawiska społecznego w inny odmienny stan społeczny. Zjawisko ewolucji społecznej, określamy jako powstanie i rozwój nowych znaczeń i wartości stanowiących wzór, czy model zachowań istotnych dla społeczeństwa. Zmiany tego rodzaju można sklasyfikować w 3 grupach:

    Tomasz Franciszek Maruszewski (ur. 1946) – profesor w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej (Wydział Zamiejscowy w Sopocie), doktor habilitowany, psycholog, specjalizujący się w psychologii poznawczej, psychologii emocji, psychologii zarządzania oraz psychologii komunikowania.

    Psychologia społeczna – dziedzina nauki z pogranicza psychologii i socjologii badająca w jaki sposób obecność innych ludzi i ich działania wpływają na psychikę jednostki. Innymi słowy jest to nauka badająca procesy psychiczne i zachowanie się ludzi znajdujących się w sytuacjach społecznych – takich, w których występują inni ludzie. Jest to stosunkowo młoda gałąź psychologii, która wyodrębniła się dopiero pod koniec lat trzydziestych XX wieku wraz z rozwojem metod eksperymentalnych Kurta Lewina i jego uczniów. Uporządkowanie społeczne (ang. social ordering) jest to uszeregowanie możliwych sytuacji stanów społecznych lub świata, w których może się znaleźć społeczeństwo. Obejmuje takie sytuacje, które są obojętne względem siebie, preferowane lub gorsze od innych, ze społecznego punktu widzenie.

    Bezwarunkowy dochód podstawowy (BDP) – socjalno-polityczny model finansów publicznych zakładający, że każdy obywatel, niezależnie od swojej sytuacji materialnej, otrzymuje od państwa jednakową, określoną ustawowo, kwotę pieniędzy, za którą nie jest wymagane jakiekolwiek świadczenie wzajemne (płatność transferowa). Dochód ten, bez innych form zarobku czy pomocy społecznej, zapewniałby możliwość minimum egzystencji. Idea ta miała zapewnić każdemu członkowi społeczeństwa pieniężny udział w całkowitym dochodzie tego społeczeństwa, bez sprawdzania jego potrzeb. Ida (Idalia) Maria Kurcz (ur. 13 września 1930 w Łodzi) - psycholog, profesor zwyczajny doktor habilitowany. Od 1951 roku jest związana z Wydziałem Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Obecnie w Instytucie Psychologii PAN i w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej. Członek Komitetu Nauk Psychologicznych PAN, towarzystw naukowych krajowych i zagranicznych. Również redaktor czasopism i podręczników. Współpracuje z magazynem psychologicznym Charaktery.

    Dodano: 25.05.2010. 06:19  


    Najnowsze