• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Psycholog: trauma powstaje, gdy uświadamiamy sobie zagrożenie

    03.11.2011. 00:25
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Żeby jakieś zdarzenie było odebrane jako traumatyczne, człowiek musi sobie zdać sprawę z zagrożenia - powiedziała psycholog dr Agnieszka Bratkiewicz zapytana o to, co mogli przeżywać pasażerowie Boeinga 767, który we wtorek lądował awaryjnie na "Okęciu". 

    Jak powiedziała PAP zajmująca się interwencją kryzysową Bratkiewicz ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, niezależnie od tego, czy ktoś w wypadku uczestniczył jako pasażer, pilot czy stewardessa, może różnie zareagować na zagrożenie potencjalną katastrofą. "To jak się zareaguje, zależy od psychiki konkretnej osoby. Ale kluczową kwestią jest to, na ile człowiek jest świadom tego zagrożenia" - powiedziała.

    "Z tego, co wiemy, na pokładzie samolotu nie wybuchła panika. Niektóre osoby ledwo zorientowały się, co się dzieje i mogły nie zdawać sobie sprawy z zagrożenia swojego życia. Dlatego część pasażerów może to zdarzenie przeżyć dosyć łagodnie i nawet nie klasyfikować go jako traumatycznego" - wyjaśniła Bratkiewicz.

    Według specjalistki z SWPS, najczęstsze objawy potraumatyczne można zaliczyć do trzech grup. Pierwszą z nich jest odtwarzanie w myślach tego, co się zdarzyło i to zarówno na jawie (często niezależnie od woli), jak i we śnie - np. w postaci koszmarów.

    Drugi rodzaj objawów traumy dotyczy unikania wszelkich elementów związanych z przeżytą sytuacją. "W tym przypadku moglibyśmy mówić o unikaniu samolotów, latania, poruszania tego tematu, zbliżania się w okolice lotniska. Czasem może się to zgeneralizować na unikanie transportu publicznego" - wymieniła ekspertka.

    Trzecia grupa objawów to objawy najmniej specyficzne. Mogą charakteryzować się stanem pobudzenia, podenerwowania, rozdrażnienia, drażliwości, problemami z zasypianiem, koncentracją, silniejszą reakcją na bodźce (np. podskakiwaniem przy dzwonku telefonu).

    "Psychika człowieka po dramatycznych wydarzeniach też może do siebie dochodzić do normy w różnym czasie, tak jak skręcona ręka czy uszkodzona fizycznie inna część ciała. Potrzebuje czasu, żeby wyzdrowieć" - wyjaśniła psycholog. Jeśli po wypadku pojawia się np. podenerwowanie, problemy z zasypianiem, złość, nie musi to oznaczać czegoś złego. "To może być proces +gojenia się ran+, leczenia" - podkreśliła psycholog. - I nie znaczy to, że popadamy w szaleństwo czy w chorobę psychiczną" - uspokoiła rozmówczyni PAP. Dodała, że w takich sytuacjach pomocny może być wypoczynek, czy wsparcie społeczne - możliwość porozmawiania, pobycia z osobami bliskimi.

    U większości osób reakcje na traumę występują w okresie do trzech do sześciu miesięcy po danym wydarzeniu. Później te objawy zaczynają zanikać.

    Zdaniem ekspertki, jeśli objawy trwają powyżej trzech miesięcy od wystąpienia sytuacji i nie zaczynają zanikać lub jeśli osoba doznaje bardzo silnych objawów, które wyraźnie utrudniają jej funkcjonowanie w codziennym życiu, to niewątpliwie potrzebna jest wtedy pomoc psychologa. "Konsultacja może przynieść wtedy znaczną ulgę" - zaznaczyła Bratkiewicz.

    PAP - Nauka w Polsce

    lt/mlu/ jbr/ tot/



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zakleszczenie, blokada wzajemna (ang. deadlock) jest pojęciem opisującym sytuację, w której co najmniej dwie różne akcje czekają na siebie nawzajem, więc żadna nie może się zakończyć. Gracze zdobyli pewne unikatowe warunki niezbędne do wykonania kolejnego ruchu, ale żaden nie ma wszystkich i gra nie może być kontynuowana. Zakleszczenie może być zobrazowane przykładem ludzi rysujących wykresy. Dwie osoby pragną narysować wykres, do czego jest potrzebna linijka i ołówek. W momencie, kiedy jedna z nich zabierze ołówek, druga zaś linijkę dochodzi do sytuacji konfliktowej. Pierwsza osoba potrzebuje linijki, drugi zaś ołówka. Oba żądania nie mogą być spełnione – powstaje zakleszczenie, które to zazwyczaj jest kłopotliwe, gdyż nie ma pewnych i zawsze sprawdzonych rozwiązań, ażeby go uniknąć. Percepcja czasu jest przedmiotem badań w psychologii i neurobiologii. Upływ czasu nie może być postrzegany wprost, tak jak bodźce zmysłowe, lecz musi być rekonstruowany przez mózg. Człowiek może przetwarzać interwały czasowe od milisekund do wielu lat. Sheut - (egip. šwt) cień osoby, który zawsze jest obecny. Wierzono, że człowiek nie może istnieć bez cienia, tak samo jak cień nie może istnieć bez rzucającej go osoby. Egipcjanie przypuszczali zatem, że cień zawierał w sobie część osoby, którą reprezentował. Z tego powodu posągi bóstw i ludzi, były czasem nazywane ich cieniami. Graficznie, cień przedstawiała mała figura ludzka pomalowana całkowicie na czarno, jak również figura śmierci lub sługa Anubisa.

    Osiębor – staropolskie imię męskie, złożone z trzech członów: O-, się (razem może "o siebie", "o sobie") i -bor ("walczyć, zmagać się"). Imię to mogło zatem oznaczać "tego, kto walczy o siebie". Efekt pominięcia (ang. omission bias) jest jednym z występujących u ludzi błędów poznawczych. Określa tendencję do oceniania szkodliwych działań jako gorsze i bardziej niemoralne, niż równie szkodliwa bezczynność i niedziałanie. Przy podejmowaniu decyzji błąd ten działa podobnie, jak efekt statusu quo i powoduje, że ludzie nie podejmują działań, które, choć pozytywne, wiążą się z jakimikolwiek kosztami. W większości wypadków ludzie nie zdają sobie sprawy z tego, że bezczynność również jest jakąś decyzją i w związku z tym może być oceniana równorzędnie z innymi decyzjami. Jeśli powoduje równie wiele szkód, jak jakieś działanie, to może być równie zła, co ono.

    Erytrofobia (łac. erythrophobia) – chorobliwy lęk przed czerwienieniem się. Jest zwykle jednym z objawów fobii społecznej, choć może też występować samodzielnie (erythrophobia separata). Zwykle skutkuje właśnie rumienieniem się, np. w sytuacjach towarzyskich; może to prowadzić do unikania ich. Takie chorobliwe czerwienienie się może być spowodowane zaburzeniami układu współczulnego. Do leczenia izolowanej erytrofobii bywają niekiedy stosowane β-blokery, np. propranolol; natomiast w przypadku cięższych współistniejących zaburzeń lękowych (np. w fobii społecznej) optymalnym wyjściem jest leczenie podstawowego zaburzenia. Zadar – staropolskie imię męskie, złożone z członów Za- (być może tu: "jako") i -dar ("upominek, dar, ofiara"). Mogło oznaczać "tego, kto pojawił się jako dar", "tego, kto jest darem".

    Choroba Caffeya (hiperostoza korowa noworodków, ang. Caffey disease, infantile cortical hyperostosis) – rzadka, uwarunkowana genetycznie, samoograniczająca się zapalna choroba tkanki kostnej i łącznej. Może występować sporadycznie i rodzinnie. Charakteryzuje się niezwykłym przebiegiem jak na chorobę genetyczną; początek objawów przypada po 5. miesiącu życia, po czym objawy zwykle ustępują bez leczenia w wieku około 2 lat. Objawia się bolesnością zajętych kości, uciepleniem otaczających tkanek i zaczerwienieniem skóry. Osięgniew – staropolskie imię męskie, złożone z trzech członów: O-, się (razem może "o siebie", "o sobie") i -gniew ("gniew"). Imię to mogło oznaczać "tego, kto gniewa się tylko na siebie".

    Alergia krzyżowa – zjawisko charakteryzujące się wystąpieniem tożsamych objawów alergicznych u tej samej osoby po wprowadzeniu do jej organizmu różnych alergenów (najczęściej różną drogą). W praktyce, np. osoba uczulona na pyłki brzozy, może mieć te same objawy alergiczne po spożyciu jabłek, ananasów.

    Rumień wędrujący (łac. erythema migrans) - zmiana skórna występującą w miejscu lub w pobliżu ukąszenia, wkłucia kleszcza. Rumień jest pierwszą oznaką, że nastąpił kontakt z zarażonym kleszczem. Może mieć postać obrączkowatą, wolno rozchodzącą się obwodowo. Rumień może też przybierać inne postacie tworzące pęcherze i wybroczyny o nieregularnych kształtach, których cechą wspólną zawsze będzie rozrastanie się i długi czas zanikania. Może się czasem zdarzyć, że po kontakcie z zarażonym kleszczem rumień się nie pojawia. Rumieniowi może towarzyszyć miejscowy świąd lub pieczenie skóry, bóle mięśni i stawów, łatwe męczenie się, spadek koncentracji oraz inne objawy także ze strony układu nerwowego i serca.

    Byt przygodny - jest to, w odróżnieniu od bytu koniecznego, byt podlegający przyczynom oraz taki, który może nie istnieć (analogicznie byt konieczny istnieć musi). Jako że zjawiska takie jak czas dotyczą bytu przygodnego, można powiedzieć o jego początku lub końcu. Zakłada się, że bytów przygodnych może być wiele. Byt taki jest bytem złożonym, jest zniszczalny i ma on swoją przyczynę lub wyjaśnienie swojego istnienia będącą w bycie koniecznym. Inny byt przygodny nie może być przyczyną ani wyjaśniać istnienia jakiegoś bytu przygodnego. Histoplazmoza, choroba Darlinga — choroba wywoływana przez grzyb Histoplasma capsulatum. Jej objawy mogą być bardzo różnorodne, ale choroba dotyczy najczęściej płuc. Czasami inne narządy mogą być zajęte i ta postać nosi nazwę histoplazmozy rozsianej i może być śmiertelna, jeśli nie leczy się jej właściwie.

    Focus (z ang. skupienie) jest to jeden ze stanów widgetu (elementu graficznego interfejsu użytkownika), który to stan może posiadać tylko jeden widget w aktywnym oknie. Wszelkie zdarzenia związane z naciskaniem klawiszy przez użytkownika zostaną skierowane właśnie do tego widgetu, pod warunkiem jednak, że nie zostaną wcześniej przechwycone. Zdarzenia z klawiatury bowiem w pierwszej kolejności odnotowuje system okienkowy (lub menadżer okien), potem dopiero ten przekazuje go aplikacji. Aplikacja następnie może, ale nie musi przekazać takie zdarzenie do widgetu, który jest nim zainteresowany, i nie robi tego w przypadku tych kombinacji klawiszy, które obsługuje sama.

    Dodano: 03.11.2011. 00:25  


    Najnowsze