• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ruch gałki ocznej niemowlęcia a zdolności poznawcze

    09.03.2012. 17:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Interakcja niemowlęcia z otoczeniem jest ograniczona ze względu na słabo rozwinięte zdolności motoryczne dziecka. Dlatego badanie zdolności poznawczych niemowląt nie jest łatwym zadaniem. Które zdarzenie sensoryczne jest rezultatem własnego działania motorycznego niemowlęcia, a które nie? Naukowcy z Frankfurckiego Instytutu Badań Zaawansowanych i z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie nad Menem prawdopodobnie znaleźli odpowiedź na to pytanie. Ich badanie było współfinansowane w ramach projektu IM-CLEVER ("Wewnętrznie motywowane, uczące się kumulatywnie wszechstronne roboty"), który otrzymał wsparcie w wysokości 5,9 mln euro ze środków tematu "Technologie informacyjno-komunikacyjne" (TIK) siódmego programu ramowego (7PR).

    Do badania zdolności poznawczych niemowląt można wykorzystać ruch gałek ocznych, ponieważ osiąga on dużą dokładność już na wczesnym etapie rozwoju dziecka. W zaprezentowanym w czasopiśmie PLoS ONE badaniu naukowcy wykorzystali technikę śledzenia w czasie rzeczywistym ruchu gałek ocznych, dając sześcio- i ośmiomiesięcznym dzieciom bezpośrednią kontrolę nad ich wizualnym otoczeniem. W ten sposób możliwe było zbadanie zagadnienia sprawstwa, czyli zdolności człowieka do postrzegania, że niektóre zdarzenia sensoryczne są wywoływane przez jego własne działania.

    Wyniki dowodzą, że niemowlęta szybką uczą się wykonywać takie ruchu gałkami ocznymi, które pozwalają im wywołać pojawianie się nowych bodźców. Potrafią zatem wyszukiwać nowe sposoby kontrolowania swojego otoczenia.

    "W przeciwieństwie do dotychczasowych metod badania zdolności poznawczych niemowląt, które koncentrowały się na zdolności patrzenia, nasza metoda daje niemowlętom bezpośrednią kontrolę nad ich fizycznym otoczeniem, pozwalając na modyfikowanie tego otoczenia za pomocą ruchu gałek ocznych", piszą autorzy badania. "Tego rodzaju metody, oparte na śledzeniu ruchu gałek ocznych, były wcześniej stosowane na osobach dorosłych, ale dopiero niedawno stało się możliwe wykorzystanie ich do badania dzieci. Zdolność niemowląt do szybkiego uczenia się sposobów kontrolowania otoczenia, jaką tu przedstawiliśmy, toruje drogę do w pełni interaktywnej nowej metody badania zdolności uczenia się i zdolności poznawczych u niemowląt i może stać się podstawą nowych technik szkolenia i metod leczenia".

    Według naukowców, niemowlęta potrafią odkrywać nowe formy sprawstwa. Uczą się manipulować otoczeniem przy pomocy ruchów gałek ocznych. W tym celu wybierają punkt, w który się wpatrują, aby uzyskać konkretne zdarzenia sensoryczne. Mają także umiejętność szybkiego przewidywania rezultatów swoich działań.

    "Wcześniej metody badania warunkowania instrumentalnego u niemowląt były ograniczone przez stosunkowo słabo rozwinięte i schematyczne zdolności motoryczne, w tym takie zachowania jak ssanie czy kopanie", piszą autorzy. "Główną zaletą metody badającej manipulowanie otoczeniem przy pomocy ruchów gałek ocznych jest to, że obejmuje ona duży repertuar dających się odróżnić czynności (ruch oczu w kierunku różnych obiektów lub miejsc bądź też mruganie), które wykonują niemowlęta".

    Naukowcy twierdzą, że opracowana przez nich metoda może w przeciwieństwie do metod klasycznych dobrze nadawać się do badania zdolności poznawczych niemowląt.

    Autorzy badania tłumaczą: "Po pierwsze, możemy uzyskać bogate i szczegółowe dane behawioralne. Po drugie, możemy w sposób interaktywny badać różne aspekty zdolności poznawczych niemowląt, dając małym dzieciom, które posiadają bardzo ograniczone zdolności językowe i motoryczne, możliwości komunikowania się ze światem i wpływania na niego. Po trzecie, metoda ta jest ciekawsza i bardziej satysfakcjonująca dla niemowlęcia".

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Niemowlę, okres niemowlęcy – dziecko od urodzenia do końca pierwszego roku życia. Wyodrębnienie to w psychologii rozwojowej dokonywane ze względu na szczególną wagę rozwoju małego dziecka w tym okresie. Wyodrębnienie okresu niemowlęctwa jest ważne także z uwagi na mnogość i intensywność przemian zachodzących w organizmie dziecka w tym czasie. Pierwszy miesiąc życia dziecka jest okresem noworodkowym. Butelka antykolkowa - rodzaj butelki służącej do karmienia niemowląt, charakteryzujący się specjalną budową, zmniejszającą ryzyko wystąpienia kolki niemowlęcej u dzieci. Skolioza niemowlęca (nazywana też skoliozą wczesnodziecięcą) – bardzo rzadko występująca odmiana skoliozy występująca u dzieci w wieku od 0 do 3 lat. W większości sytuacji skolioza niemowlęca ustępuja samoistnie w pierwszym roku życia. Skolioza niemowlęca występuje ok. 1 na 10 000 niemowląt. Ze względu na to, że zdecydowana większość idiopatycznych skolioz niemowlęcych ustępuje samoistnie w pierwszym roku życia prawdopodobnie spora ich część nie jest w ogóle diagnozowana.

    Inteligencja (od łac. intelligentia - zdolność pojmowania, rozum) – zdolność do postrzegania, analizy i adaptacji do zmian otoczenia. Zdolność rozumienia, uczenia się oraz wykorzystywania posiadanej wiedzy i umiejętności w sytuacjach nowych. Cecha umysłu warunkująca sprawność czynności poznawczych, takich jak myślenie, reagowanie, rozwiązywanie problemów. Noszenie niemowlęcia (ang. babywearing) – praktyka noszenia niemowlęcia w chustach lub nosidełkach z tkaniny. Powoduje to wzajemną dotykową stymulację miedzy matką a dzieckiem i zwiększa dostęp niemowlęcia do piersi.

    Współczynnik umieralności niemowląt – liczba zgonów niemowląt (tj. dzieci w wieku 0-1 roku) w danym przedziale czasowym przypadająca na 1000 urodzeń żywych; jeden ze wskaźników oceny stanu zdrowia populacji. Objaw Franceschettiego (zwany także objawem palcowo-ocznym, ang. Franceschetti-Leber phenomenon, oculo-digital phenomenon) – polega na uciskaniu przez niemowlę pięścią lub kciukami gałek ocznych. Występuje u dzieci niewidzących.

    Kolka niemowlęca - częsta dolegliwość występująca u niemowląt, objawiającą się nadmiernym, napadowym, trudnym do ukojenia płaczem. Kolka nie jest jednoznacznie zdefiniowanym zespołem chorobowym, ustępuje zazwyczaj samoistnie ok. 3-4 miesiąca życia. Dotyczy dzieci karmionych naturalnie jak i sztucznie. Śmierć łóżeczkowa, zespół nagłego zgonu niemowląt (ang. Sudden Infant Death Syndrome - SIDS) – nagła śmierć zdrowego niemowlęcia w czasie snu.

    Obiekt przejściowy – termin wprowadzony przez Donalda Woodsa Winnicotta, który oznacza jakąś rzecz niemowlęcia, która ma dla niego szczególne znaczenie. Może to być np. kawałek szmatki lub pluszowy miś.

    Robot Diego-san - humanoidalny robot, który powstał na Uni­wer­sy­tecie Ka­li­for­nij­skim pod kie­row­nic­twem pro­fe­sora Ja­viera Movellana. Robot przypomina wyglądem niemowlę. Został tak zaprogramowany, aby jego zachowanie w możliwie największym stopniu odpowiadało zachowaniom jednorocznego dziecka. Robot ma charakter eksperymentalny. Jego zadaniem, to pomóc naukowcom ustalić w jaki sposób działa mózg niemowlęcia. Uzyskane dzięki robotowi dane mają w przyszłości posłużyć w walce z takimi chorobami jak autyzm.

    Becik – rodzaj okrycia wypełnionego puchem, ociepliną lub cienką gąbką, którym przykrywa i otula się niemowlę. Klasyczny, używany niegdyś becik miał kształt długiego prostokąta. Dziecko kładło się na jednej połówce, druga służyła za przykrycie. Całość związywało się troczkami przyszytymi do boków. Część przy główce niemowlęcia często była obszyta falbanką. Smoczek – zabawka dla niemowląt, namiastka brodawki sutkowej matki, wkładana dziecku do ust w celu uspokojenia go. Dzieci zazwyczaj uspokajają się wtedy, uruchamia się u nich odruch ssania.

    Niemowlęctwo – okres rozwoju człowieka (dziecka) obejmujący pierwsze dwanaście miesięcy życia od momentu narodzin. W tym czasie dochodzi do intensywnego rozwoju całego organizmu, manifestującego się przyrostem masy ciała (trzykrotnym) i długości (o średnio 50%). Nigdy później człowiek nie rozwija się tak szybko i tak wydajnie. Dyschezja niemowlęca (ang. Infant dyschezia) – zaburzenie defekacji stwierdzane u niemowląt przed ukończeniem 6 miesiąca życia, należące do zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, objawiające się występowaniem nagłego krzyku przed oddaniem stolca.

    Dodano: 09.03.2012. 17:49  


    Najnowsze