• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sposób prezentacji odpowiedzi w ankiecie może wpływać na jej wyniki

    26.01.2012. 09:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Od tego, jak ułożona jest ankieta, może zależeć, jakie odpowiedzi wskazywać będą badani. Studenci Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej sprawdzili, jak na reakcje ankietowanych wpływa skala odpowiedzi w pytaniach kwestionariuszowych. "Nieodłącznym elementem badań sondażowych i konsumenckich opartych na kwestionariuszu jest skala odpowiedzi. Jej merytoryczna i graficzna konstrukcja działa jak rama, która zmienia sposób postrzegania danego problemu, a często zniekształca jego obraz" - mówi Aleksandra Żyłowska, współautorka badania i zwraca uwagę, że sposób zaprezentowania różnych informacji wpływa na spostrzeganie danego problemu, dlatego zaobserwowane zjawisko nazwano ramą spostrzegania.

    Z przeprowadzonych w SWPS eksperymentów wynika, że zarówno zmiana zakresu informacji, które skala przedstawia bezpośrednio, jak i graficzna modyfikacja tych samych opcji odpowiedzi, mają wpływ na wskazania osób badanych. Nie jest zatem pewne, na ile deklaracje dotyczące przykładowo czasu spędzanego w internecie czy wydatków świątecznych wynikają z rzeczywistych doświadczeń badanych, a w jakim stopniu są zależne od ramy spostrzegania, którą tworzą przedstawione opcje odpowiedzi - w przesłanym PAP komunikacie poinformowała rzeczniczka prasowa SWPS, Natalia Osica.

    Zdaniem badaczy konsekwencje wpływu skali odpowiedzi można zaobserwować także w badaniach konsumenckich. Zniekształcające działanie ram spostrzegania może dać błędny obraz produktu. W wyniku tego, może dojść do podjęcia nietrafnej i kosztownej decyzji inwestycyjnej firmy, która m.in. na podstawie badań rynkowych zdecyduje o wprowadzeniu lub zmianie wizerunku produktu.

    W ramach projektu badawczego zrealizowano 3 eksperymenty. Dwa pierwsze metodą kwestionariuszową, a trzeci za pośrednictwem internetu. W badaniach wzięło udział łącznie ok. 1000 osób. Grupa była zróżnicowana pod względem wiekowym (17-70 lat), a także pod względem wykształcenia (podstawowe, średnie, wyższe). Badanie przeprowadzili Aleksandra Żyłowska i Marcin Kossek, studenci III roku psychologii społecznej w SWPS w Warszawie pod kierunkiem mgr Małgorzaty Wawrzyniak z Katedry Psychologii Osobowości na przełomie 2010 i 2011 roku.

    Badanie pt. "Ramy spostrzegania na przykładzie subaddytywności ocen częstości i dostępności opinii wzbudzanych przez pytania kwestionariuszowe" otrzymało nagrodę główną I stopnia w konkursie psychologicznym podczas XVI Studenckiej Sesji Naukowej w SWPS.

    PAP - Nauka w Polsce

    lt/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Metoda ankietowa i metoda wywiadu to metody badań naukowych polegające na stawianiu pytań, a następnie – na opracowywaniu odpowiedzi. Stanowią one trzon metodologiczny nauk społecznych. Panuje jednak wśród badaczy pewna nieufność co do odpowiedzi na pytania i do wypowiedzi, do przypominania sobie, do autobiografii i pamiętników. Często także tych metod się nadużywa albo stosuje w sposób niewłaściwy. Wpływ ankieterski (także efekt ankieterski) w badaniach surveyowych jest to wpływ jaki ankieter wywiera na respondenta podczas realizacji wywiadu. Wpływ ten nie wynika z celowych działań ankietera, lecz z jego mimowolnych sygnałów, którymi daje do zrozumienia która odpowiedź jest pożądana oraz sposobu interpretacji i antycypacji jego cech społecznych przez respondenta. Jednym z takich czynników jest przede wszystkim płeć ankietera, ale także czasami jego światopogląd czy nawet poglądy polityczne, co rzutować może na sposób zadawania pytań respondentowi, a w konsekwencji na udzielane przez respondenta odpowiedzi. Pytanie alternatywne - rodzaj pytania kwestionariuszowego. Pytania alternatywne są najprostsze i najłatwiejsze w odbiorze. Istota tych pytań polega na tym, że respondent ma do wyboru tylko jedną z dwóch wzajemnie wykluczających się odpowiedzi. Przykładem może być pytanie o płeć.

    Pytania kwestionariuszowe w socjologii to wypowiedzi w formie pytań, a właściwie pewne problemy do rozwiązania, które – sformułowane przez badacza i zapisane w kwestionariuszu – stawiane są respondentowi w czasie prowadzenia badań w oparciu o metodę wywiadu kwestionariuszowego. Zazwyczaj pytanie kwestionariuszowe ma formę zdania pytającego, lecz może być także sformułowane w formie zdania rozkazującego np. „Proszę wybrać jedną z podanych niżej odpowiedzi”. W takim przypadku badany musi mieć wgląd w listę odpowiedzi ustawionych na pewnej skali w formie kafeterii, które są odczytywane, jeśli pytania zadaje ankieter lub odczytuje je badany, gdy badania prowadzone są techniką ankiety. HTTP 404 lub Not Found - kod błędu odpowiedzi HTTP wskazującego na to, że klient jest w stanie komunikować się z serwerem, ale nie może znaleźć żądanego pliku, lub jest on skonfigurowany, aby nie spełnić żądania i nie wyświetlać informacji dlaczego.

    Barbara Szacka (ur. 1930) – polska socjolog. Zajmuje się problematyką pamięci zbiorowej, biologicznych podstaw życia społecznego i socjologią ogólną. Autorka podręcznika Wprowadzenie do socjologii (Warszawa 2003). Przez wiele lat wykładała na Uniwersytecie Warszawskim, aktualnie pracuje w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie. Mirosław Duchowski (ur. 1948) – malarz i projektant przestrzeni publicznych. Profesor zwyczajny w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej. Kieruje interdyscyplinarnym, międzyuczelnianym Instytutem Badań Przestrzeni Publicznej, oraz Instytutem Kultury i Komunikowania SWPS. Prowadzi Pracownię Sztuki w Przestrzeni Publicznej na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W latach 1990-93 był prorektorem ASP.

    Erotema - (lub erotesis) chwyt retoryczny w formie pytania, które wymaga od słuchacza jednoznacznej odpowiedzi: tak lub nie. Może ono stawiać oponenta dyskusji w niekorzystnej sytuacji, może też wymuszać na nim deklaracje poglądów, których wcale nie wyznaje. Erotema jest jednym ze sposobów manipulowania odbiorcą. CSAQ (computerized self-administered questionnaire) stosowana w socjologii metoda badania sondażowego. Jest to skomputeryzowana ankieta, którą respondent wypełnia samodzielnie. Po otrzymaniu jej uruchamia program, który zadaje pytania i zapisuje odpowiedzi. Po wypełnieniu kwestionariusza respondent zwraca go do instytutu badawczego.

    Frustracja seksualna - negatywne uczucia w odpowiedzi na niemożność zaspokojenia własnych potrzeb seksualnych. Przeszkoda ta może być jednorazowa, albo może działać w sposób ciągły i systematyczny. W pierwszym przypadku jest nią np. nieoczekiwany powrót domowników, którzy zastają tę osobę na masturbacji, czy nagle pojawiające się dziecko przy łóżku rodziców uprawiających seks.

    Respondent - osoba, której opinie stanowią przedmiot badania w naukach społecznych, najczęściej w badaniach kwestionariuszowych, także: telefonicznych, pocztowych, internetowych. W niektórych typach badań respondenci dobierani są do badań na podstawie założeń badania probabilistycznego. W praktyce opisu badań używa sie również słowa respondent w stosunku do pojedynczje osoby, która nie jest dobierana losowo, a z która prowadzi się na przykład wywiad swobodny.

    Badania ankietowe umożliwiają uzyskanie od respondentów w sposób bezpośredni informacji dotyczącej tego jak osoba ankietowana ocenia i postrzega badane zjawisko. Podstawowym narzędziem badania ankietowego jest kwestionariusz ankietowy, który zawiera uporządkowaną listę pytań. Pytania mogą mieć charakter pytań otwartych, które dają swobodę formułowania odpowiedzi, lub pytań zamkniętych, które ograniczają odpowiedź do jednego z podanych w ankiecie wariantów. Ankiety mogą być wypełniane przez respondentów lub przez ankietera. Instrukcja maskująca: Podczas eksperymentu prowadzonego w naukach społecznych konieczne jest niekiedy wprowadzenie osób badanych w błąd, ponieważ wiedza co do rzeczywistego celu eksperymentu mogłaby w istotny w sposób wpłynąć na zachowania badanych i zniekształcić wyniki lub zupełnie uniemożliwić przeprowadzenie badania. Na przykład gdyby osoby badane wiedziały, że eksperyment dotyczy ich posłuszeństwa, mogłyby celowo i nienaturalnie zachowywać się jak indywidualiści.

    Mirosław Kofta (ur. 3 stycznia 1945) – psycholog, profesor nauk humanistycznych, pracownik naukowy Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego (kierownik Katedry Psychologii Osobowości) i Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie, członek zespołu Centrum Badań nad Uprzedzeniami UW, kierownik Ośrodka Badań Psychologicznych Instytutu Studiów Społecznych UW. Zasiada w Radzie Narodowego Centrum Nauki, Radzie Naukowej Instytutu Psychologii PAN, jest członkiem Komitetu Psychologii PAN Polskiej Akademii Nauk. Brat Jonasza Kofty (poety), mąż Krystyny Kofty (pisarki). Kwestionariusz Oswestry (ang. Oswestry Disability Index - ODI) pozwala na ocenę niepełnosprawności, która spowodowana jest dolegliwościami bólowymi kręgosłupa piersiowo-lędźwiowego. Podczas wypełniania kwestionariusz chory odpowiada na pytania dotyczące: nasilenia bólu, samodzielności, podnoszenia przedmiotów, chodzenia, siedzenia, stania, spania, życia towarzyskiego, aktywności seksualnej oraz podróżowania. Odpowiedzi na pytania pozwalają sklasyfikować jak bardzo ograniczone jest funkcjonowanie chorego podczas wykonywania poszczególnych czynności. Odpowiedzi są klasyfikowane od 0 do 5. Zbiorczy wynik przedstawia się w skali punktowej 0-50 lub w skali procentowej 0-100% określający stopień niepełnosprawności u badanego chorego.

    Funkcja dielektryczna, funkcja dielektryczna liniowej odpowiedzi układu jest definiowana w fizyce materii skondensowanej jako stosunek podłużnej indukcji elektrycznej do podłużnego pola elektrycznego w granicy znikającego ładunku domieszek (dla podkreślenia tego mówi się czasem o funkcji dielektrycznej liniowej odpowiedzi) Teoria perturbacji (nazywana też rachunkiem zaburzeń) jest zbiorem metod matematycznych, które są używane do znalezienia przybliżonego rozwiązania problemu, który nie może być rozwiązany w sposób ścisły, dostarczając bezpośrednie rozwiązanie problemu. Teoria perturbacji może być zastosowana do rozwiązania problemu, gdy można go przedstawić jako część dającą bezpośrednie rozwiązanie i stosunkowo mały człon zaburzający.

    Dodano: 26.01.2012. 09:33  


    Najnowsze