• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Trzyletnie dzieci wiedzą o co chodzi

    09.04.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Naukowcy na Węgrzech, których badania są finansowane ze środków unijnych, odkryli, że psy domowe i dwuletni ludzie, którzy chowają się w podobnym środowisku domowym, również w podobny sposób interpretują gesty wskazujące dorosłych. Z drugiej strony trzylatki są w stanie zinterpretować szerszy zakres gestów wskazujących i wykorzystać kierunek, w jakim skierowany jest palec wskazujący, aby znaleźć ukryty przedmiot. Opublikowane w czasopiśmie Animal Cognition wyniki badań stanowią dorobek projektu "Źródła komunikacji referencyjnej", sfinansowanego z tematu "Nowe i pojawiające się nauki i technologie" Szóstego Programu Ramowego (6PR).

    Poprzednie badania wykazały, że udomowione psy mogą interpretować pewien zakres sygnałów komunikacyjnych człowieka, w tym ruch gałek ocznych i kręcenie głową. Choć psy nie przechodzą złożonego procesu nauki języka, jaki przechodzą dzieci, ich właściciele często mówią do nich szczebiotając jak do dzieci. Psy mogą również nauczyć się interpretować pewne sygnały wysyłane przez człowieka, które konsekwentnie prowadzą do nagrody.

    Dzieci zaś odbierają wszechstronne kształcenie językowe od opiekunów i uczą się gestów wskazujących (za pomocą palca wskazującego) około 14 miesiąca życia. Wcześniej jednak dzieci często wpatrują się w palec, zamiast w oddalony cel, który wskazuje osoba dorosła. Między drugim a trzecim rokiem życia zdolność dzieci do komunikowania się zarówno werbalnego, jak i za pomocą gestów szybko się rozwija.

    W ramach ostatnich badań profesor Gabriella Lakatos z Uniwersytetu EĂśtvĂśs w Budapeszcie, Węgry, wraz z zespołem przyjrzała się bliżej, w jaki sposób dzieci dwu- i trzyletnie oraz i psy zareagują na pewien zakres gestów wskazujących. Naukowcy skoncentrowali się na zdolności każdej z grup do interpretowania nieznanych gestów wskazujących na podstawie ogólnego rozumienia wskazywania.

    Przeprowadzili dwa badania, jedno dotyczące gestów wskazujących wykonywanych ręką, a drugie - nogą. Piętnaście psów i trzynaścioro 2-letnich dzieci przeszło badania w domach, aby wykluczyć stres związany z nieznanym środowiskiem, a jedenaścioro 3-letnich dzieci przeszło testy w przedszkolu. W obydwu badaniach dwie doniczki na kwiaty zostały ustawione w odległości około jednego metra, a w jednej z nich umieszczono nagrodę (przysmak lub ulubioną zabawkę). Następnie naukowcy wykorzystywali jeden z czterech gestów, wskazując na doniczkę z nagrodą.

    Dwuletnie dzieci i psy zareagowały prawidłowo na mniej gestów niż trzyletnie dzieci, ale systematycznie zwracały uwagę na kierunek wystającej części ciała. Trzylatki reagowały z powodzeniem na kierunek wskazany przez palec wskazujący. Zatem jeżeli osoba wskazująca stoi z rękoma skrzyżowanymi na klatce piersiowej, z łokciem wystającym w lewo i palcem wskazującym na prawo, trzyletnie dziecko podąża za kierunkiem palca, ale dwulatek i pies zwracają uwagę na łokieć.

    W przypadku gestów wykonywanych nogami trzyletnie dzieci znowu zareagowały prawidłowo na wszystkie cztery gesty, w tym na wskazywanie tylko za pomocą kolana, podczas gdy dwuletnie dzieci i psy zareagowały poprawnie tylko na gesty wskazujące wykonywane stopą. Autorzy są przekonani, że wyniki badań wskazywania nogą sugerują, że badani byli w stanie generalizować wcześniejsze doświadczenia na relatywnie nowe gesty kierunkowe.

    Zdaniem naukowców, w okresie od dwóch do trzech lat "zachodzą zmiany w ich zdolności do wykorzystywania wizualnych sygnałów komunikacyjnych". Występują również różnice w zdolności obu grup wiekowych do współpracy z osobami dorosłymi, co z pewnością ma wpływ na zrozumienie gestów przez małe dzieci. Ponadto autorzy są przekonani, że interakcje w czasie uczenia się języka "pozwalają dzieciom zrozumieć, że palec wskazujący pełni ważną rolę wskazywania interesujących przedmiotów nawet na duże odległości". Brak szkolenia językowego psów, jak twierdzą, może również wyjaśniać dlaczego badane psy nie były w stanie pokonać tej przeszkody.

    "Reakcje badanych dzieci i psów na różne gesty wskazujące sugerują, że zarówno dzieci (obydwie grupy wiekowe), jak i psy posiadają zdolność wykorzystywania zasad do generalizowania na podstawie danego gestu wskazującego na inne, podobne rodzaje gestów" - czytamy w podsumowaniu raportu z badań. "Trzyletnie dzieci wydają się rozpoznawać palec wskazujący jako ogólny sygnał wskazujący. W przypadku młodszych dzieci, wystające części ciała stanowią ogólną wskazówkę do wywnioskowania kierunkowości. Przynajmniej na poziomie funkcjonalnym psy wykazały podobne zdolności jak dwuletnie dzieci, co można wyjaśnić jako wspólny wynik ich ewolucyjnej historii i socjalizacji w środowisku człowieka."

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Animal Cognition:
    http://www.springer.com/life+sci/behavioural/journal/10071

    Uniwersytet EĂśtvĂśs w Budapeszcie:
    http://www.elte.hu/

    Źródło danych: Animal Cognition
    Referencje dokumentu: Lakatos G., et al. (2009) A comparative approach to dogs' (Canis familiaris) and human infants' comprehension of various forms of pointing gestures. Animal Cognition (w druku). DOI: 10.1007/s10071-009-0221-4.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Palec długi – palec stopy umiejscowiony pomiędzy paluchem a palcem trzecim. Palec swoim umiejscowieniem upodabnia się do palca wskazującego u ręki. Dzikie dzieci, wilcze dzieci – dzieci egzystujące w społecznej izolacji, wychowywane przez zwierzęta lub posiadające jedynie pośredni kontakt z ludźmi (np. dzieci trzymane w niewoli i nie kontaktujące się z innymi ludźmi). Literackim przykładem dzieci wilczych są Romulus i Remus lub Mowgli. Eksperyment deprywacyjny − eksperyment przeprowadzony na zlecenie cesarza Fryderyka II Hohenstaufa, polegający na tym wychowywaniu grupy dzieci w całkowitej izolacji od mowy, w celu sprawdzenia jaki język wytworzy taka grupa. Według założeń eksperymentu dzieci miały zacząć mówić językiem biologicznych rodziców lub językiem identycznym z językiem pierwszych ludzi − Adama i Ewy. Fryderyk II był ciekaw, czy językiem pierwotnym okaże się język herbajski, starogrecki, łaciński czy arabski. W rezultacie grupa dzieci zaczęła porozumiewać się za pomocą zespołu gestów i nieartykułowanych dźwięków.

    Nagroda im. Lewisa Carrolla (ang. Lewis Carroll Shelf Award) – amerykańska nagroda literacka, przyznawana w latach 1958–1979 za twórczość dla dzieci i młodzieży. Nagrodą wyróżniano utwory pisarzy żyjących i nieżyjących, a jej celem było stworzenie listy najlepszych książek, będącej wskazówką dla rodziców i nauczycieli przy kierowaniu lekturą dzieci. Victoria nazywana też czasem zajączkiem – gest wykonywany poprzez wyprostowanie palca wskazującego i środkowego przy zwiniętym kciuku oraz palcach serdecznym i małym. Podczas II wojny światowej spopularyzował go brytyjski premier Winston Churchill, w Polsce zaś „victoria” w dużej mierze zawdzięcza swoją popularność Lechowi Wałęsie.

    Mano cornuta (wł. dłoń rogata) lub corna (rogi) - gest wywodzący się z obszaru basenu Morza Śródziemnego. W krajach anglosaskich nazywany horns (rogi) lub devil horns (diabelskie rogi). Gest wykonuje się dłonią, prostując palec wskazujący i mały przy równocześnie zwiniętych palcach środkowym i serdecznym oraz kciuku. Zwykle rogi pokazuje się wnętrzem dłoni ku odbiorcy. Przypisy – wydzielone fragmenty tekstu w publikacji, wskazujące na źródło informacji, stanowiące uboczny lub pomocniczy nurt rozważań albo wskazujące dodatkowe informacje o danym fragmencie utworu. Zwykle nie umieszcza się ich w podręcznikach akademickich.

    Urządzenie wskazujące (ang. pointing device) - urządzenie wejścia-wyjścia komputera pozwalające przekazywać dane do komputera za pomocą fizycznych ruchów wskazywania, klikania i przeciągania, zwykle za pomocą przesuwania ręcznej myszy i uruchamiania jej przycisków. Ruchy urządzenia wskazującego są odzwierciedlane na graficznej reprezentacji pulpitu na ekranie za pomocą ruchów wskaźnika (kursora) myszy lub innych zmian wizualnych. Wykorzystywanie seksualne dzieci przez dorosłych – forma krzywdzenia dzieci, w której dziecko jest wykorzystywane w celu pobudzenia lub zaspokojenia seksualnego osoby dorosłej lub starszej młodzieży. Oprócz bezpośredniego kontaktu seksualnego, wykorzystywaniem seksualnym dzieci jest również każda sytuacja, w której dorosły nieprzyzwoicie obnaża swoje genitalia wobec dziecka, namawia (prosi lub naciska na dziecko) do brania udziału w czynnościach o charakterze seksualnym, prezentuje dziecku pornografię lub wykorzystuje dzieci do produkcji pornografii dziecięcej.

    Dzieci Zamojszczyzny – określenie dotyczące dzieci mieszkających na Zamojszczyźnie, które podczas II wojny światowej objęto przymusowymi wysiedleniami, w celu założenia tu nowych osad dla ludności niemieckiej. Według szacunków historyków Niemcy wysiedlili z Zamojszczyzny ponad 30 000 dzieci.

    Szczypta określa ilość czegoś sypkiego, np. cukru, soli kuchennej, pieprzu itp. Jest to tyle sypkiej substancji, ile zmieści się między palcami: kciukiem i wskazującym.

    Łysienie u dzieci – dolegliwość chorobowa występująca u niemowląt bądź dzieci starszych. Choroba ujawnia się w okresie dzieciństwa. Najczęściej występującą formą łysienia u dzieci jest wypadanie włosów kwalifikowane do stanu łysienia plackowatego. Wyróżniona została również oddzielna jednostka chorobowa znana pod nazwą hypotrichosis simplex.

    Dodano: 09.04.2009. 15:11  


    Najnowsze