• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • W budżecie zabraknie 24 mld złotych!

    22.07.2013. 14:58
    opublikowane przez: Kotynia Agnieszka

    Premier ujawnił, że w budżecie zabraknie około 24 mld zł. Rząd chce teraz zwiększyć deficyt, o około 16 mld zł, a cięcia w wydatkach wyniosłyby wtedy około 8 mld. Premier Donald Tusk tłumaczył się tym, że 2013 rok, to najgorszy czas dla polskiej gospodarki od chwili wybuchu kryzysu w 2008 roku. Aby zwiększyć deficyt, a tym samym dług państwa, rząd musi zmienić prawo.

    Ustawa o finansach publicznych uniemożliwia taki krok, jeśli wysokość długu publicznego przekracza 50 procent w relacji do PKB. Jednakże premier boksuje si z tym od dłuższego czasu. Ale pamiętajmy, że ogólny kontekst gospodarczy stwarza trudną sytuację dla budżetu.Europa wbrew oczekiwaniom zaliczy kolejny rok recesji. W związku ztym, my nie możemy liczyć na jakieś przyspieszenie.

    Jak nie ma wyraźnego wzrostu PKB, to mamy niskie dochody budżetowe - komentuje profesor Dariusz Filar, były członek Rady Polityki Pieniężnej i były główny ekonomista Banku Pekao S.A. Obecnie członek Rady Gospodarczej przy premierze  - Typowa nowelizacja budżetu jakiej się dokonuje przez zwiększenie deficytu, prawnie nie jest już możliwa. Profesor Filar uważa, że od początku zaburzeń gospodarczych z 2008 roku, filozofia rządu polega na "doraźnych posunięciach taktycznych", czyli unikach by wyjść z trudnych sytuacji. Tak jak na przykład wypychaniu wydatków poza budżet, do Krajowego Funduszu Drogowego.

    - Tyle, że w tym roku to pole manewrów zostało wyczerpane - dodaje ekonomista. - Zabrakło bardziej perspektywicznego myślenia. Niedoprowadzono do ujednolicenia systemu emerytalnego. Między innymi poprzez likwidacje KRUS. Przydałoby się też większe obciążenie podatkami od nieruchomości. Jesteśmy jednym z ewenementów na świecie, gdzie z takich podatków się nie korzysta. Nie zrobiono tego, bo byłoby to dla niektórych grup społecznych zbyt bolesne. A filozofia jest taka by unikać konfrontacji.

    Dariusz Filar nie jest też zwolennikiem tak zwanej reguły wydatkowej: - Ona bardziej wiąże finanse publiczne z cyklem koniunkturalnym. Gdybyśmy się mieli teraz zachować zgodnie z tym co wymaga ustawa, to trzeba by - przy stojących w miejscu dochodach - obecny deficyt zamrozić. A jak zamrażamy deficyt, to siłą rzeczy niemożemy powiększać wydatków, bo nie możemy finansować ich długiem, ale pamiętajmy też, że istnienie tej reguły w ustawie nie miało na celu doprowadzenie do sytuacji, że przy 50 procentach trzeba dławić gospodarkę.

    Co się stanie, jeśli Sejm zdecyduje o zmianie reguły wydatkowej? -Deficyt powiększymy o 16 miliardów. To jest o około jeden punkt procentowy PKB. Dług nam pojedzie w okolice 54 procent, według metodologii krajowej, bo według Eurostatu ucieknie jeszcze wyżej. Inadal czekać będziemy na to, że w Europie pojawią się wzrosty i to nas wyciągnie z dołka - ocenia prof. Filar. - Tyle, że nie jest to rozwiązanie. Znów jest to taki polski ślizg pod ostrzem gilotyny. Jak się zaczyna zmieniać prawo, żeby zapanować nad finansami to nie jest to dobra sytuacja, ale za tym ciągle jest ta sama filozofia - nie drażnić społeczeństwa. To się w pewnym sensie i stopniu jakoś tam udaje, bo nie przeżyliśmy tego co Grecy czy Hiszpanie. Tyle tylko, że ten licznik ciągle bije.

     

    Źródło: Money.pl


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Deficyt cykliczny (koniunkturalny) również saldo cykliczne (ang. cyclical deficit) – jest rezultatem cyklicznego przebiegu procesów gospodarczych. Obrazuje wpływ cyklu koniunkturalnego na zmiany w dochodach i wydatkach budżetu państwa i jest niezależny od bieżącej polityki fiskalnej. Mówi się, że jest to różnica między wydatkami i dochodami państwa, realizowanymi w warunkach, gdy gospodarka nie funkcjonuje przy pełnym wykorzystaniu mocy produkcyjnych. Saldo budżetowe – nadwyżka lub deficyt w budżecie państwa, tj. nadwyżka dochodów względem wydatków budżetu w danym roku lub odwrotnie- nadwyżka wydatków nad dochodami. Salda budżetu państwa nie można jednak sprowadzać wyłącznie do rachunkowego wyliczenia różnicy między dochodami a wydatkami budżetowymi. Złota reguła, Złota reguła finansów publicznych - zasada postępowania w ramach polityki fiskalnej rządu. Złota reguła postuluje aby finansować deficytem budżetowym jedynie wydatki majątkowe (inwestycyjne), czyli te o charakterze długookresowym np. wydatki na infrastrukturę. Natomiast bieżące wydatki państwa powinny być pokryte w całości przez bieżące dochody budżetowe. Państwo powinno dążyć do utrzymania zrównoważonego budżetu.

    Rentowność sprzedaży brutto informuje, jaka jest rentowność firmy (lub deficyt – przy ujemnych wartościach) przy uwzględnieniu wszystkich segmentów działalności: podstawowej, pozostałej, finansowej oraz zdarzeń nadzwyczajnych. Pokazuje zatem, co osiągnęła firma jako całość, tzn. o ile procent przychody były wyższe od kosztów. Deficyt ekonomiczny – jest to jeden z terminów używanych przez Ministerstwo Finansów do określania deficytu sektora finansów publicznych. Jego celem jest ukazanie ostatecznego wpływu deficytu finansów publicznych na poziom oszczędności w gospodarce.

    Procedura Nadmiernego Deficytu - procedura wszczynana na szczeblu Unii Europejskiej w przypadku przekroczenia przez państwo członkowskie dopuszczalnego deficytu, tj. 3% PKB. Nie wszczyna się jej jednak, gdy przekroczenie tego progu przez instytucje rządowe i samorządowe jest uważane za przejściowe i wyjątkowe. Procedura ta została określona w przepisach ustawodawczych Paktu Stabilności i Wzrostu i określa kryteria, harmonogramy i terminy, które stosuje Rada przy podejmowaniu decyzji dotyczących nadmiernego deficytu. Państwo, którego deficyt został uznany za nadmierny, musi podjąć odpowiednie działania korygujące. Jeśli nie zastosuje się do zaleceń Rady, może zostać obciążone sankcjami finansowymi. Prowizorium budżetowe – budżet państwa uchwalony tymczasowo, na pewien czas przed budżetem rocznym, a także budżet roczny w formie ogólnych jego założeń. Jest to tryb awaryjny, wchodzi w życie, gdy ustawa budżetowa z pewnych względów nie może być uchwalona. Prowizorium budżetowe ma charakter tymczasowy, wygasa wraz z upływem terminu, na który zostało uchwalone, bądź też gdy ustawa budżetowa zostanie uchwalona. Określa dochody i wydatki Państwa. Tryb tworzenia prowizorium budżetowego jest taki sam jak ustawy budżetowej, czyli inicjatywa ustawodawcza przysługuje tylko Radzie Ministrów. Jedną z cech charakterystycznych prowizorium budżetowego jest to, iż jest ono uchwalane na okres krótszy niż 1 rok. Taką procedurę przewidywała już konstytucja marcowa. Ostatnio prowizorium w Polsce zostało uchwalone w 1992 roku.

    Plan Sachsa-Liptona: Program Jeffreya Sachsa i Davida Liptona został przedstawiony Senackiej Komisji Gospodarczej w lecie 1989 r. Zakładał rozwiązanie problemów gospodarczych Polski przez nagły i śmiały skok w gospodarkę rynkową. Kluczem do stabilizacji miało być zlikwidowanie deficytu budżetowego i kontrola kredytu. Deficyt budżetowy miał zostać zredukowany przez eliminację bezsensownych gospodarczo inwestycji oraz zmniejszenie obciążenia płatnościami długu zagranicznego. Dozwolony był bez ograniczeń przepływ kapitału do Polski i z Polski. W ciągu kilku lat większość sektora państwowego miałaby zostać sprywatyzowana. Sterylizacja - polityka centralnych władz monetarnych kraju, której celem jest sprawienie, by deficyt bądź nadwyżka w bilansie płatniczym nie wpływały na podaż pieniądza na rynku krajowym.

    Stopa redystrybucji budżetu - stosunek wydatków budżetowych do produktu krajowego brutto. Wskaźnik ten ukazuje ostateczne (bezpośrednie i pośrednie) rozdysponowanie przez fundusze publiczne produktu narodowego brutto oraz faktyczny wpływ państwa na gospodarkę. Wysoka wartość wskaźnika świadczy o tym, że budżet w znacznym stopniu decyduje o strukturze podziału PKB, a tym samym ma również duże możliwości sterowania wydatkami konsumpcyjnymi oraz inwestycyjnymi, zaś jednostki mają małą swobodę przy podejmowaniu decyzji gospodarczych. Wartość stopy redystrybucji budżetu w krajach rozwiniętych jest bardzo zróżnicowana i może się zmieniać w czasie, zależnie od przyjętej doktryny ekonomiczno-społecznej, warunków społeczno-gospodarczych, geograficzno-historycznych czy też politycznych. Obecnie stopa redystrybucji budżetu jest bardzo wysoka w Szwecji (ok.60%), a bardzo niska np. w Korei Południowej (ok.20%). Kluczową kwestią jest, aby zbyt duża redystrybucja budżetu nie hamowała efektywnego funkcjonowania gospodarki oraz jej zrównoważonego rozwoju.

    Wzrost gospodarczy – zwiększenie się rocznej produkcji dóbr i usług w kraju. Jeśli w kolejnym roku w całej gospodarce uda się sprzedać więcej towarów i usług niż w roku poprzednim – mamy do czynienia ze wzrostem gospodarczym. Kiedy jesteśmy w stanie więcej zarobić, źródłem wzrostu jest nasza praca. Ale jeśli w tym samym czasie, gdy wzrosły nasze zarobki, o tyle samo podniosły się ceny towarów, które kupujemy, mieliśmy do czynienia tylko ze wzrostem nominalnym. Nie możemy bowiem kupić więcej niż poprzednio. Dlatego cieszyć się można tylko z wzrostu realnego, czyli po uwzględnieniu inflacji. Wzrost gospodarczy odnosi się tylko do zmian ilościowych, przy założeniu, że podstawowe wielkości makroekonomiczne charakteryzują się długofalowym trendem.

    Dylemat Triffina – jeden z głównych problemów systemu złoto-dewizowego, którego wiarygodność zapewnia zawartość złota w walucie rezerwowej. Utrzymanie stałej zawartości złota w sytuacji rosnącego handlu międzynarodowego jest związane z ryzykiem powstania niedoboru płynności w skali międzynarodowej. Tutaj powstaje konflikt między wiarygodnością stabilności waluty rezerwowej (wymiennej na złoto) a potrzebami płynności w skali międzynarodowej: jeśli zapewniona jest wystarczająca płynność, to utrzymanie zawartości złota może się okazać trudne do realizacji (dylemat Triffina). Opisana sytuacja wiąże się z faktem, iż nic nie gwarantuje równowagi między ilością waluty emitowanej przez kraj utrzymujący system waluty złotej a popytem innych krajów na rezerwy pieniądza związane z transakcjami międzynarodowymi. W związku z tym jeżeli kraj z systemem waluty złotej postanawia dostosować podaż pieniądza do poziomu transakcji międzynarodowych to traci swobodę w używaniu instrumentów własnej polityki gospodarczej. Ponadto waluta rezerwowa wchodzi do obiegu reszty świata w momencie utrzymywania przez kraj z systemem waluty złotej deficytu bilansu płatniczego. Z tym wiążą się kolejne trudności, gdyż taki deficyt może ale nie musi się utrzymywać, może nie być odpowiednio duży albo też ważniejsze mogą okazać się interesy gospodarcze lub inne cele polityki gospodarczej kraju z systemem waluty złotej. Jeżeli mimo wszystko warunek dostosowania wielkości bilansu płatniczego do wysokości transakcji międzynarodowych byłby spełniony wówczas pojawia się problem wiarygodności stabilności wartości waluty rezerwowej. Dzieje się to w momencie kiedy ilość waluty rezerwowej utrzymywanej przez banki centralne reszty świata są zbyt duże w stosunku do rezerw złota kraju utrzymującego system waluty złotej. Wywołuje to obawy o zdolność do zamiany waluty rezerwowej na złoto, gdyby ktoś tego zażądał. Dariusz Filar (ur. 18 lipca 1950 w Gdyni) – polski ekonomista, członek Rady Polityki Pieniężnej w latach 2004–2010.

    Dodano: 22.07.2013. 14:58  


    Najnowsze